سامار وڭىرىندە تەڭىزدەي تولقىعان التىن القاپتى ءتىلىپ كەلە جاتقان قوس كومبايندى كورىپ, كۇرە جولدان دالا جولىنا شىقتىق. ويىمىز – ءدان ەگىپ, جەر ەمگەن شارۋالارمەن اڭگىمەلەسكىمىز كەلگەن. جازداي جاۋىن-شاشىننىڭ از ءتۇسۋى استىق قورىنا اسەرى بولمادى ما دەگەندەي سۇراقتار دا ويدا تۇر.
«ەسىل» كومباينى جايقالعان ەگىندى قىلعىتا جۇتىپ كەلىپ, الدىمىزعا توقتادى. الپىستى القىمداپ قالعان «قاليساتتار ۇلى» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى سامارحان جوتاباەۆ كومبايننان قارعىپ ءتۇستى. ءوزى باسشى بولعانىمەن, قارا جۇمىسپەن بىتە قايناسىپ كەتكەن. قىرمان باسىندا ەرتە كوكتەمنەن قارا كۇزگە دەيىن جۇمىسشىلارمەن بىرگە. الدىنا قارا تۇسىرمەيتىن تاجىريبەلى كومباينشى ەكەنىن دە جەرلەستەرى جىر قىلىپ ايتادى.
– سەكسەنىنشى جىلداردان بەرى اۋىر تەحنيكالاردىڭ رولىندە كەلە جاتىرمىن. كومباين ءومىرىمنىڭ ءبىر بولشەگى سەكىلدى. ال قوجالىقتا جالپى 25 ادام جۇمىس ىستەيدى. كۇز بەن كوكتەمدە قوسىمشا جۇمىسشىلار تارتىلۋى مۇمكىن. بيىل ءتۇسىم جامان ەمەس. ءبىر سۋىق تۇسكەن سوڭ كۇنباعىستى ورۋعا كىرىسەمىز, – دەيدى س.جوتاباەۆ.
ول سونداي-اق 1, 2, 3 رەپرودۋكتسيالى تۇقىم وندىرۋمەن دە اينالىسىپ كەلەدى. قورىندا بيدايدىڭ «ومسكايا-18», «التاي 325», كۇنباعىستىڭ «زاريا», ارپانىڭ «سكاكۋن» دەگەن سۇرىپتارى بار. سارالاپ قاراساق, وڭىردە مالمەن, جەرمەن اينالىساتىن شارۋا قوجالىقتارى كوپ. بىراق جۇمىسشىلاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن قانشالىقتى جاساي الادى؟ ال «قاليساتتار ۇلى» قوجالىعىندا جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكتەرىنە قاراي لايىقتى جالاقىلارىمەن قاتار, وزىق شىققاندارىنا باسپانا, كولىك بەرىلەتىنىن دە ايتا كەتكەن ءجون. جالپى, قوجالىق جەتەكشىسى جۇمىسشىلاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن ۇنەمى نازارىندا ۇستاپ وتىرادى. بۇل جۇمىسشى ماماندارىنا دەگەن قۇرمەتى. ايتپەسە, جىل وتكەن سايىن تراكتورشى, كومباينشى, توكار, اگرونوم سىندى ماماندىقتار ازايىپ بارادى. مەكتەپ بىتىرگەن تۇلەكتەردىڭ باسىم كوپشىلىگى جىلى جەردە, باسشىلىق ورىندا وتىرۋدى ماقسات ەتەدى. دەسە دە ەڭبەك ماماندارىنىڭ تابىسى ەشكىمنەن كەم ەمەس.
سامارحان جوتاباەۆ اۋداننىڭ جانە وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ەڭبەگى دە ەلەۋسىز ەمەس. بىرنەشە رەت مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن جانە العىستارمەن ماراپاتتالعان.
وبلىستىڭ التاي, گلۋبوكوە, شەمونايحا, بورودۋليحا, ۇلان اۋداندارى دا تۇگىن تارتساڭ مايى شىعاتىنداي, شۇرايلى وڭىرلەر. جاز قۇرعاق بولعانىمەن, ەگىن شىقپادى دەگەندى ەستىمەدىك. جالپى العاندا, بيىل ءداندى داقىلدار 599 مىڭ گەكتارعا, مايلى داقىلدار 486 مىڭ گەكتارعا ەگىلدى. كارتوپتىڭ ءوزى 18 مىڭ گەكتاردى الىپ جاتتى. ءداندى-بۇرشاقتى داقىلدارعا وراق شىلدەنىڭ سوڭىندا تۇسە باستاعان. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ءداندى جانە ءداندى-بۇرشاقتى داقىلداردىڭ ورتاشا ءتۇسىمى گەكتارىنا 14,48 تسەنتنەردەن. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلعى دەڭگەيدەن 0,48 تسەنتنەرگە جوعارى.
جىل سايىن تەحنيكالار دا جاڭارتىلىپ جاتىر. وبلىس شارۋاشىلىقتارىندا ۇزىن سانى 3 581 استىق جينايتىن كومباين بار ەكەن. ونىڭ 1 202-ءسى زاماناۋي تەحنيكالار. ياعني ونىمدىلىگى جوعارى, بىرەۋىنىڭ ءوزى ونىمدىلىگى جاعىنان «نيۆا» نەمەسە «ەنيسەي» ماركالى 2-3 كومباينعا پارا پار. ديزەلگە دە ۇنەمدى. ديزەل دەمەكشى, وراق ماۋسىمىندا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى وبلىس شارۋالارىنا تونناسى 189 مىڭ تەڭگەدەن 30 مىڭ توننا ديزەل وتىنىن ءبولدى. سونىمەن قاتار جەم-ءشوپ دايىنداۋ ءۇشىن 4,8 مىڭ توننا ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى ءبولىندى. جينالعان ءونىمدى ىسىراپ ەتىپ الماي وڭدەۋ ءۇشىن تاۋلىگىنە 12 مىڭ توننا استىق كەپتىرەتىن 90 كەپتىرگىش جۇمىس ىستەپ تۇر. ودان باسقا 300 مەحانيكالاندىرىلعان كەپتىرگىش بار. وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ءونىمىن ساقتاۋمەن 8 ليتسەنزيالانعان ەلەۆاتور اينالىسادى. ليتسەنزيالانعان استىق قابىلداۋ پۋنكتتەرى 472 مىڭ توننا استىققا دەيىن ساقتاۋعا قاۋقارلى.
تۇسىنگەنىمىز, جانار-جاعارماي نارىقتاعى باعادان ارزانعا بوساتىلدى. استىق قورى بىلتىرعىدان 1,2 پايىزعا ارتىق. ەلەۆاتورلار دا جەتكىلىكتى. الايدا نان باعاسى 135 تەڭگەگە قىمباتتاعان.
