08 اقپان، 2014

رۋحاني ساۋىقتىرۋ – باستى باعدار

131 رەت كورسەتىلدى
«قازىرگى ۋاقىتتا ءدىن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياسات ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا، سونداي-اق، «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات، ءبىر مۇددە، ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىندا ايقىندالعان شەڭبەردە قالىپتاسۋدا. بۇل ستراتەگيالىق قۇجاتتاردا ەلىمىزدىڭ ءدىن سالاسىنداعى قازىرگى زامانعى سىن-تەگەۋرىندەر مەن قاۋىپ-قاتەرلەر دە ەسكەرىلگەن». كەشە «قازمەديا» ورتالىعىندا وتكەن ءداستۇرلى بريفينگتە ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى مارات ءازىلحانوۆ وسىلاي دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان ستراتەگيا شەڭبەرىندە اگەنتتىك الدىندا، مەملەكەت پەن قوعامنىڭ الدىندا تۇرعان بۇگىنگى باستى ماقسات – قازاقستاننىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋىنىڭ اۋقىمدى جوسپارىنا ساي كەلەتىن جانە قوعامنىڭ زايىرلىلىعىن ەسكەرەتىن جوعارى رۋحانياتتى ورتا قالىپتاستىرۋ. اگەنتتىك توراعاسى 2010 جىلى قۇرىلعان كۇنىنەن بەرى ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى بۇل باعىتتا بىرقاتار اۋقىم­دى جۇمىستىڭ باسىن قايىر­عانىن، بۇل رەتتە باسشىلىققا الىن­عان باستى باعدار – ءدىني احۋالدى زەردەلەۋ مەن باقىلاۋ، ءدىني بىرلەستىكتەرمەن ءوزارا ىقپالداستىق ورناتۋ بولعاندىعىن اتاپ ءوتتى. «ەگەر 2013 جىلى اتقارىلعان جۇمىستار جايىنا توقتالاتىن بولسام، بىرىنشىدەن، ءدىني احۋالدى تالداۋ جانە باقىلاۋدا ۇستاۋ قىزمەتىنىڭ شەڭبەرىندە ەلىمىزدە ءدىني جاعدايدىڭ تۇراقتىلىعى قامتاماسىز ەتىلدى. بۇل ماسەلە بويىنشا، ءدىني احۋالدى زەرتتەيتىن ارنايى ساراپشىلار كەڭەسى قۇرىلدى. بىلتىرعى جىلى ءبىز بىرقاتار الەۋمەتتىك ساۋالداما جۇرگىزدىك. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا، وعان قاتىسقان ازاماتتاردىڭ 90 پايىزعا جۋىعى ەلدەگى ءدىني احۋالدى «قالىپتى» دەپ باعالادى. ال دىنارالىق قارىم-قاتىناستار سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتقا ازاماتتاردىڭ 86 پايىزى قولداۋ كورسەتىپ وتىر. بۇل – وتە جاقسى كورسەتكىش. ءبىزدىڭ ويىمىزشا، مۇنداي كورسەتكىشتەر ءدىن سالاسىندا مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانىپ جاتقان شارالاردىڭ پارمەندىلىگىن كورسەتەدى»، دەدى م.ءازىلحانوۆ. ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ءدىن سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا جوسپارلى، اۋقىمدى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن دا تىلگە تيەك ەتتى. ولاردىڭ دەنى دىنارالىق كەلىسىمدى ارى قاراي نىعايتۋدى ماقسات تۇتىپتى. «ەل ىشىندە اعارتۋ-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى بويىنشا 500-دەن استام اقپاراتتىق توپتىڭ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلدى. ال تۇرعىنداردىڭ ءدىني ساۋاتىن ارتتىرۋ، حالىقتىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋ جانە ءدىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ باعىتىندا جۇرگىزىلگەن جۇمىستار 1 ملن. 300 مىڭنان استام ادامدى قامتىدى. سونىمەن قاتار، باق-تا 7 مىڭنان استام اقپاراتتار مەن جاريالانىمدار جارىق كوردى. وڭىرلەردە وزەكتى ماسەلەلەرگە ارنالعان 9 رەسپۋبليكالىق كون­فەرەنتسيا وتكىزىلدى. ولار «تابلي­عي جاماعات»، «جاستار جانە ءدىن»، «ءدىن جانە پاتريوتيزم»، «يسلام جانە جيھاديزم»، «يسلام تەر­روريزمگە قارسى» دەگەن تاقى­رىپ­تاردا ۇيىمداستىرىلدى. كونفەرەنتسيالاردىڭ ناتيجەسىندە ارنايى ۇندەۋلەر قابىلداندى. ولاردىڭ باستى ماقساتى – ءدىني رادي­كاليزم مەن ەكسترەميزمدى ايىپتاۋ، مەملەكەتتىڭ ءدىن سالاسىندا جۇرگىزىپ وتىرعان شارالارىنا قولداۋ كورسەتۋ»، دەپ ءتۇيدى بۇل جونىندە ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى. بريفينگ بارىسىندا م.ءازىل­حا­نوۆ، سونداي-اق، ەلىمىزدە 3 جىلدان بەرى وتكىزىلىپ كەلە جاتقان ءدىن­تانۋشىلار كونگرەسىنىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل باسقوسۋ ساراپشىلاردىڭ ۇنقاتىسۋ الاڭىنا اينالعان. «بىلتىر قاراشا ايىندا «زايىرلى مەملەكەتتەگى ءدىننىڭ ءرولى» دەگەن تاقىرىپ قارالدى. سونىمەن قاتار، ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن دە ءوزارا تىعىز قارىم-قاتىناستا. ماسەلەن، ءبىز ۇەۇ-مەن ارنايى كەڭەس قۇردىق. سولارمەن بىرلەسىپ، وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا «ءدىن جانە ازاماتتىق قوعام» دەگەن تاقىرىپتا كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىردىق»، دەدى ول. ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى قازاقستاننىڭ ءدىن سالاسىنداعى زاڭناماسىنىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ دە اگەنتتىك نازارىندا تۇرعانىن جەتكىزدى. «ءدىن قىزمەتى جانە ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى» زاڭنىڭ ورنى ەرەكشە. جالپىلاما العاندا، ءدىني بىرلەستىكتەر مەن ءدىني سۋبەكتىلەردىڭ جۇمىستارىنا قاتىستى بارلىق ەرەجەلەر تارتىپكە كەلتىرىلدى. ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى ءدىني ساراپتاما جۇمىستارىن وتكىزۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى. سوڭعى 3 جىلدا 24 مىڭعا جۋىق ءدىني ادەبيەتكە ساراپتاما جاسالدى. ال بىلتىرعى جىلى 2 مىڭنان استام اقپاراتتىق ماتەريالدار سۇزگىدەن ءوتىپ، ساراپشىلار ولاردىڭ ىشىندەگى 125 اقپاراتتىڭ مازمۇنىندا دەسترۋكتيۆتى يدەيالاردىڭ بار ەكەنىن انىقتادى. بۇعان قوسا، ءدىني ادەبيەتتەردى جانە ءدىني مازمۇنداعى وزگە دە اقپاراتتىق ماتەريالداردى تاراتۋعا ارنالعان 235 ارنايى ستاتسيونارلىق ورىندار بەلگىلەندى»، دەدى اگەنتتىك توراعاسى. تىركەۋدەن وتپەگەن ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىنا توسقاۋىل قويىلىپتى. ءدىني سۋبەكتىلەردىڭ اراسىندا بىرقاتار زاڭ بۇزۋشىلىقتار ورىن العانى دا اتالدى. ءبىز ولارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدىك»، دەدى ول بۇل رەتتە. م.ءازىلحانوۆ، سونداي-اق، ءدىن ىستەرى اگەنتتىگى مەن قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسى ءوزارا كەلىسىمگە قول جەتكىزگەنىن، بۇل قۇجاتتا ەكى تاراپتىڭ بارلىق قارىم-قاتىناس باعىتتارى بەكىتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار، ول ءدىن ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ءدىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ بولعاندىقتان، قازىرگى تاڭدا بۇل باعىتتا ارنايى مەملەكەتتىك باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن، ونداعى ءىس-شارالار شوعىرىنىڭ ءبىر بولىگى اگەنتتىككە تىكەلەي تيەسىلى ەكەنىن جەتكىزدى. ءلايلا ەدىلقىزى، «ەگەمەن قازاقستان». 
سوڭعى جاڭالىقتار

ىرىستى ىنتىماقتىڭ ۇيىتقىسى

ەلباسى • بۇگىن، 01:03

ينۆەستيتسيا ءۇشىن تارتىمدى ەل

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 00:38

كونە مۇرالار – حالىق قازىناسى

رۋحانيات • بۇگىن، 00:12

اتام ايتقان جارىق جۇلدىز

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 00:04

يراننىڭ تاڭداۋى

ساياسات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار