پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ قاتىسۋىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىندە كەڭەيتىلگەن القا ءماجىلىسى ءوتتى. وتكەن جىلعى جۇمىس قورىتىندىسى مەن بيىلعا جوسپارلانعان ماقسات-مىندەتتەر تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆا بايانداما جاسادى.
پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ قاتىسۋىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىندە كەڭەيتىلگەن القا ءماجىلىسى ءوتتى. وتكەن جىلعى جۇمىس قورىتىندىسى مەن بيىلعا جوسپارلانعان ماقسات-مىندەتتەر تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆا بايانداما جاسادى.
بايانداماشى ەڭ الدىمەن, ەلىمىزدە بالا تۋ كورسەتكىشتەرىنىڭ ارتۋى جانە ءولىمنىڭ تۇراقتانۋى ناتيجەسىندە حالىقتىڭ تابيعي ءوسىمى 4,6 پايىزعا ۇلعايعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى ەلىمىزدە سابيلەردىڭ ءولىمى 17 پايىزعا تومەندەگەن. 2008 جىلدان بەرى ونىڭ تومەندەپ كەلە جاتقانىن ەسكەرسەك, 2018 جىلعا قاراي ەلىمىز ەۋرووداق ەلدەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىنە قاپتالداسۋى مۇمكىن. مينيستر العا قويىلعان مىندەتتىڭ قيىن ەكەنىن, بىراق ونى ورىنداۋعا بولاتىنىن باياندادى. «ءبىز العا قويعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋىمىز ءۇشىن بالالاردىڭ ءولىمى كورسەتكىشتەرىن ازايتۋعا تىرىسۋىمىز قاجەت. اسىرەسە, بۇل جۇمىستار بارىنشا ءالسىز جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان وڭىرلەردە شارالاردى كوپتەپ قولعا الۋىمىز كەرەك. وسى ورايدا اقمولا, الماتى, وڭتۇستىك قازاقستان, جامبىل وبلىستارىن ايتۋعا بولادى. وزدەرىڭىز دە بايقاپ وتىرعانداي, بۇل تۋ دەڭگەيى جوعارى وڭىرلەر. وكىنىشكە قاراي, ءدال وسى ايماقتاردا جاس نارەستەلەردىڭ شەتىنەۋ دەڭگەيى دە جوعارى بولىپ وتىر», – دەدى س.قايىربەكوۆا. مينيستر ەلىمىزدەگى ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنا دا توقتالدى. 2012 جىلى ەلىمىزدە ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 69,61 جاستى قۇراسا, بىلتىرعى جىلدىڭ قورىتىندىسىندا قازاقستان حالقىنىڭ ورتاشا ءومىر جاسى 70,3 جاسقا جەتكەن.
وتكەن جىلعى جۇيەلى جۇمىستاردىڭ قاتارىندا سانيتارلىق اۆياتسيا رەسپۋبليكالىق ءۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ 1355 رەت ۇشىرىلىم جاساپ, 1813 مەديتسينالىق كومەك كورسەتكەنى, 16 تىكۇشاق ساتىپ الىنعانى, «دەنساۋلىق», «ءجاردەم», «سالاماتتى قازاقستان» مەديتسينالىق پويىزدارىنىڭ 301 ستانسادا بولىپ, 64 مىڭنان اسا ادامدى دارىگەرلىك تەكسەرۋدەن وتكىزگەنى, جالپى ءدارىگەرلىك قاراۋدىڭ سانى 500 مىڭعا جۋىقتاعانى, تراسسالىق دارىگەرلىك قۇتقارۋ تىرەكتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى 719 رەت شاقىرتۋعا بارىپ, زارداپ شەككەن 2 مىڭنان اسا ادامعا كومەك كورسەتكەنى اتاپ ءوتىلدى. سونداي-اق, بىلتىر 60 مىڭ كارديوحيرۋرگيالىق وتا جاسالىپ, رەسپۋبليكا بويىنشا 40 ينسۋلت ورتالىعى اشىلعان, مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىگى شەڭبەرىندە 60 دياليزدىك ورتالىق جۇمىس اتقارۋدا.
بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى اياسىندا ستاتسيونارلىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى ارتقان. 2013 جىلى ەرىكتى تاڭداۋ قۇقىعىن 800 مىڭنان اسا ادام پايدالانعان. «جالپى, ەلدە رەسپۋبليكالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنا جاڭا تەحنولوگيالار جوعارى قارقىنمەن ەنگىزىلۋدە, ال, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا قازىرگى تاڭدا تەحنولوگيانىڭ 32 ءتۇرى قولدانىلادى. سوڭعى ۋاقىتتا ترانسپلانتولوگيانى دامىتۋدا ماڭىزدى جۇمىستار اتقارىلۋدا. بۇل جىلدان-جىلعا تىندەر مەن اعزانى الماستىرۋدا جاسالعان وتالار سانىن كوبەيتۋگە مۇمكىندىك بەرۋدە. بىلتىر ترانسپلانتاتسيا بويىنشا 177 وتا جاسالدى. ونىڭ ىشىندە 130 بۇيرەك, 19 باۋىر الماستىرىلدى. سيرەك كەزدەسەتىن تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ 2012 جىلمەن سالىستىرعاندا 2,5 ەسەگە كوبەيدى», – دەدى مينيستر.
بىلتىرعى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا رەسپۋبليكادا دارىگەرلەر سانى 63881-گە, ال ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر سانى 151 178-گە جەتكەن. ايتسە دە مامان جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسى وزەكتى كۇيىندە ەكەنىن جۇرتشىلىق جاقسى بىلەدى. بايانداماشى دارىگەرلەردى باسپانامەن قامتىماي بۇل پروبلەمانى شەشۋ قيىن ەكەنىن العا تارتتى. رەسپۋبليكانىڭ 7 وڭىرىندە, اتاپ ايتقاندا, اقمولا, الماتى, قىزىلوردا, قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار جانە قاراعاندى وبلىستارىندا عانا باسپانا ساتىپ الۋعا نەسيە قاراستىرىلعان.
ورتا بۋىن مەديتسينا ماماندارىن دايارلايتىن كوللەدجدەردىڭ مەديتسينالىق تالاپتار مەن ستاندارتتارعا سايكەس كەلمەيتىنى دە القا ماجىلىسىندە وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى رەتىندە كوتەرىلدى. «مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ورتا بۋىنىنىڭ دايىندىق ساپاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت. بۇگىندە رەسپۋبليكادا 68 مەديتسينالىق كوللەدج جۇمىس ىستەۋدە. دەگەنمەن, ولاردىڭ ءبىرازى كادرلار دايىنداۋدا سالعىرتتىق تانىتىپ وتىر. ماسەلەن, اتالعان كوللەدجدەردىڭ شاعىن ءبولىگىنە عانا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ مەدبيكەلەردى دايىنداۋداعى كەمشىلىكتەردى انىقتادى. تەكسەرىلگەن 6 كوللەدجدىڭ بارلىعى دا ستاندارتتارعا ساي كەلمەيدى, ال ولارداعى دايىندىق ساپاسى ەشقانداي سىن كوتەرمەيدى. سوندىقتان دا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, اعىمداعى جىلى بارلىق مەديتسينالىق كوللەدجدەرگە جوسپارلى تەكسەرۋدى اياقتاۋدى, ستاندارتتار مەن تالاپتارعا ساي كەلمەيتىندەرىنە قاتاڭ شارا قولدانۋدى ۇسىنامىز. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىزدى قابىل الىپ, بەلسەندى قاتىسۋلارىن وتىنەمىن», – دەدى س.قايىربەكوۆا.
مينيستر كەمشىلىكتەر قاتارىندا مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىنىڭ مەنەدجمەنتى السىزدىگىن دە العا تارتتى. «بارلىق جاعداي جاسالىپ وتىرسا دا, ءبىرىنشى باسشىلار باسقارۋ جۇيەسىن دۇرىس مەڭگەرمەگەنى سەبەپتى قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەرىن ىنتالاندىرا المايدى, ال بۇل حالىقتىڭ مەديتسينالىق كومەككە قاناعاتتانۋ دەڭگەيىن تومەندەتەدى. سوندىقتان, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇرگىزىلىپ وتىرعان رەفورمالار تالاپتارىنا سايكەس, ۇيىمداردىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن اتتەستاتسيادان وتكىزۋدى ۇسىنامىن», دەدى س.قايىربەكوۆا.
القا ءماجىلىسىن قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى سەرىك احمەتوۆ ەلىمىزدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ قارقىنى جامان ەمەس ەكەنىن, جاڭا مەديتسينالىق مەكەمەلەر اشىلىپ, سوڭعى بەس جىلدا انا ءولىمىن 3 ەسە, بالا ءولىمىن 1,5 ەسە تومەندەتۋدىڭ ءساتى تۇسكەنىن ايتا كەلىپ, سالاعا ءبىرقاتار ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەدى. ونىڭ ىشىندە ءاربىر وبلىس ورتالىعىندا جوعارى ساپالى كارديوحيرۋرگيالىق وتالاردىڭ جاسالۋى, العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتىڭ دامۋىنا جاعداي جاساۋ, 2020 جىلعا قاراي حالىقتىڭ 30 پايىزى سپورتپەن اينالىسۋى ءۇشىن بيىلدان باستاپ, اسىرەسە, مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرگە قاتىستى شارالار بويىنشا مينيسترلىكتىڭ ءتيىستى ءىس-شارالار اتقارۋى كەرەكتىگى ايتىلدى. ەلباسىنىڭ حالىققا جولداۋىندا مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ءماسەلەسى قوزعالدى. بۇل ونداعان جىلدار بويى زەرتتەلەتىن ماسەلە. ونى ەنگىزۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قازىرگى جۇمىس ىستەپ تۇرعان جۇيەسىن تۇبىرىمەن وزگەرتۋگە الىپ كەلەدى. سوندىقتان ۇكىمەت پەن مينيسترلىك, باسقا دا قىزىعۋشى ورگاندار تاراپىنان ونى ەنگىزۋ تۋرالى ەرەجەنى جاساماس بۇرىن مىندەتتى تۇردە مۇقيات زەرتتەۋ كەرەك. دەپۋتاتتار مەن مەديتسينالىق ۇيىمدار, باسقا دا ازاماتتار بەلسەندى ءتۇردە قوعامدىق تالقىلاۋعا قاتىسۋى قاجەت. مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىگىن دامىتىپ, مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ءجونىنەن ۇسىنىستار ەنگىزۋ جانە ادامدى ەڭبەك قابىلەتىنەن ايىرىپ, ولىمگە سوقتىراتىن اۋرۋلاردى ازايتۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋ كەرەك», – دەگەن ۇكىمەت باسشىسى ەلدەگى تۋبەركۋلەز ىندەتىنە توسقاۋىل قويۋ ماسەلەسىنە توقتالدى. ددسۇ مالىمەتى بويىنشا, 100 مىڭ ادامعا شاققاندا تۋبەركۋلەزدىڭ 50 وقيعاسى ەپيدەميا بولىپ سانالاتىنىن ايتقان س.احمەتوۆ بىزدەگى جاعداي 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 73 ەكەنىن, الداعى بەسجىلدىققا تەك 63-كە دەيىن عانا تومەندەتۋ مەجەسى قويىلىپ وتىرعانىن سىنادى. «وسى دەرت بويىنشا احۋالدى وزگەرتۋگە ءبىزدە بارلىق مۇمكىندىكتەر بار. تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەس مەكەمەلەرىندە ەم الىپ جاتقان ناۋقاستاردىڭ سىرتقا شىعىپ, بوتەن ادامدارعا جۇقتىرۋىنا توسقاۋىل قويىلۋى قاجەت. سول مەكەمەلەردىڭ جاعدايىنا نازار اۋدارىلۋى ءتيىس», – دەدى ول. ۇكىمەت باسشىسى تەگىن ۇسىنىلاتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە اقى الۋ فاكتىلەرى بار ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى. بۇنىڭ بارلىعى مينيسترلىككە قاراستى قاداعالاۋ كوميتەتى جۇمىسىنىڭ تياناقسىزدىعىنان ەكەنىن قاداپ ايتتى.
«ەگەر قاتاڭ ءارى ناقتى قاداعالاۋ بولماسا, ءبىز بۇل ماسەلەنى تىڭعىلىقتى قاراستىرامىز. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت پەن قاداعالاۋدى جانە مونيتورينگتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋدى تاپسىرامىن», – دەپ ءتۇيدى پرەمەر-مينيستر ءوز ءسوزىن.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
