ەلىمىزدە جىل سايىن 500 مىڭ تونناعا دەيىن قاعازدار مەن كارتوندار, 300 مىڭ توننا شىنى, 200 مىڭ توننا مەتالل, 500 مىڭ توننا پلاستماسسا سياقتى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار «قوقىسقا» شىعارىلادى ەكەن. ەندى بۇدان بىلاي مۇنداي رەسۋرستاردى ەكىنشى رەت پايدالانۋ مۇمكىندىگى تۋعالى تۇر. بۇل تۋرالى كەشە ۇكىمەت وتىرىسىندا ايتىلدى.
ەلىمىزدە جىل سايىن 500 مىڭ تونناعا دەيىن قاعازدار مەن كارتوندار, 300 مىڭ توننا شىنى, 200 مىڭ توننا مەتالل, 500 مىڭ توننا پلاستماسسا سياقتى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار «قوقىسقا» شىعارىلادى ەكەن. ەندى بۇدان بىلاي مۇنداي رەسۋرستاردى ەكىنشى رەت پايدالانۋ مۇمكىندىگى تۋعالى تۇر. بۇل تۋرالى كەشە ۇكىمەت وتىرىسىندا ايتىلدى.
پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا تۇرمىستىق قالدىقتار جۇيەسىن جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى ماقۇلدانعان بولاتىن. ونى تالقىلاۋ بارىسىندا ۇكىمەت باسشىسى ەلىمىزدە قالدىقتاردى وڭدەيتىن زاۋىتتار جوق دەۋگە بولاتىنىن, سونىمەن قاتار بۇل سالانى رەتتەيتىن قۇقىقتىق نەگىز دە قالىپتاسپاعانىن, ەندى اتالعان جاڭا باعدارلاما وسى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ بۇل ءسوزىن باعدارلاما جايىندا بايانداما جاساعان قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى ءمينيسترى نۇرلان قاپپاروۆ تا قۇپتادى. ول بۇل باعدارلاما تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى جوعارى دەڭگەيدە باسقارۋعا قول جەتكىزۋگە, سونىمەن بىرگە «جاسىل ەكونوميكا» كۋرسى نەگىزدەرى مەن قاعيداتتارىن ساقتاي وتىرىپ, وسى سەكتوردى بيزنەس پەن جەكە قۇرىلىمدار ءۇشىن تارتىمدى ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن مالىمدەدى.
«تاۋارلار مەن قاپتامالاردىڭ وندىرۋشىلەرى نەمەسە يمپورتتاۋشىلارىنا زاتتار پايدالانىلعاننان كەيىن ولاردى جيناۋ مەن قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋدى زاڭنامالىق تۇردە بەكىتۋ كەرەك», دەگەن مينيستر وندىرۋشىلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ ۇستانىمى قالدىقتاردىڭ بارلىق تۇرلەرىنە قاتىستى بولمايتىنىن دا ايتىپ ءوتتى. الەمدىك ءتاجىريبەدە وندىرۋشىلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ ۇستانىمدارى ەسكى اۆتوكولىكتەرگە, پايدالانىلعان شينالارعا, اككۋمۋلياتورلار مەن باتارەيالارعا, قاپتامالارعا قاتىستى, دەيدى ول.
2050 جىلعا دەيىن سوزىلاتىن اتالمىش باعدارلاما 3 كەزەڭدە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل كەزەڭدەر توسىننان پايدا بولعان جوق. اتالعان مەرزىم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋى جونىندەگى تۇجىرىمدامادا, سونداي-اق, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا كورسەتىلگەن.
«باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتتى ينديكاتورلارى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى ۋاقىتىندا شىعارۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كونتەينەرلەر مەن قوقىس تاسىمالداۋشى تەحنيكالار پاركىن جاڭارتۋ جولىمەن تۇرعىندارعا قىزمەت كورسەتۋ اۋقىمىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. سونداي-اق, بيولوگيالىق تەز بۇزىلاتىن قالدىقتاردى جەكە جيناۋدى ەنگىزۋ, قاپتالعان قالدىقتاردى جيناۋ, قاۋىپتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى جيناۋ مەن قايتا جاراتۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ, 2050 جىلعا دەيىن سانيتارلىق پوليگوندار ۇلەسىن 100 پايىزعا دەيىن كوبەيتۋ, سونداي-اق قالدىقتاردان «جاسىل» ەنەرگيا ءوندىرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماسەلەسى بولادى», دەدى مينيستر.
ن.قاپپاروۆ بايانداما بارىسىندا تۇرمىستىق قالدىقتاردى جيناۋ جانە قايتا وڭدەۋگە جەكە سەكتوردى تارتۋ قاجەتتىگىن دە ايتىپ ءوتتى. «بۇل سالاعا جەكە سەكتوردى تارتۋ بويىنشا الەمدىك ستاتيستيكا ساراپتاماسى ونىڭ قاتىسۋ ۇلەسىنىڭ زور ەكەندىگىن كورسەتىپ وتىر», دەدى ول. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جەكە سەكتور مەملەكەتتىك قۇرىلىمدارعا قاراعاندا بارىنشا ءتيىمدى ەكەندىگىن كورسەتكەن. مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىگى تەتىكتەرىن پايدالانۋ جەكە سەكتوردى اتالعان قىزمەت سالاسىنا تارتۋعا, مەملەكەتتىك جانە جەكە ينۆەستيتسيا اراسىنداعى ۇيلەستىرۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ ءارى ۇيىمداستىرۋ قۇرىلىمدارىن رەفورمالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مينيستر تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى باسقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا قاجەتتى قارجى سوماسىمەن دە ءبولىستى. باعدارلامانىڭ ىلكى كەزەڭى ءۇشىن 52 ملرد. تەڭگە كولەمىندەگى بيۋدجەت شىعىستارى جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. بۇل سوما قازىردىڭ وزىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك كوميسسيا تاراپىنان قولداۋ تاپقان. سونداي-اق, 2020 جىلعا دەيىن شامامەن 75 ملرد. تەڭگە سوماسىندا جەكە ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارلانعان. بۇل جالپى شىعىستاردىڭ 60 پايىزىن قۇرايدى.
ن.قاپپاروۆتىڭ اتاپ وتۋىنشە, جالپى كولەمى 127 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن بۇل قارجى شىعىستاردىڭ 4 ساناتى بويىنشا پايدالانىلادى. اتالعان ساناتتار مىنالار: بيولوگيالىق ىدىرايتىن قالدىقتاردى بولەك جيناۋدى ەنگىزۋ, تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى دەر ۋاقىتىندا شىعارۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كونتەينەرلەر مەن قوقىس شىعاراتىن كولىكتەر پاركىن جاڭعىرتۋ, جاڭا پوليگوندار سالۋ, تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى قايتا وڭدەيتىن زاۋىت سالۋ.
ماسەلەنى تۇيىندەي كەلە, ۇكىمەت باسشىسى بىرقاتار تاپسىرمالار بەردى. «اتالعان ماسەلەلەر ەكى جىل ىشىندە تالقىلانعان بولاتىن. بۇگىن ءبىز بۇل باعدارلامانى قابىلداۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ وتىرمىز. اتالعان ماسەلەلەردى ماقۇلداپ, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى مينيسترلىگىنە ءتيىستى قاۋلى جوباسىن پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنە بەكىتىلگەن تارتىپتە ەنگىزۋدى ۇسىنامىن», دەدى س.احمەتوۆ.
كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا سونداي-اق, قۇجات اينالىمىن قىسقارتۋ جانە اقپاراتتار تاسقىنىن وڭتايلاندىرۋ شارالارى دا تالقىلاندى. وندا مەملەكەتتىك ورگاندار تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, بىرىڭعاي ەلەكتروندى مۇراعاتتار جۇيەسىن قۇرۋ, مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن جوسپارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار قارالدى. تاقىرىپقا وراي پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ باسشىسى ە.قوشانوۆ پەن كولىك جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى ا.جۇماعاليەۆ ەسەپتى بايانداما جاسادى. تالقىلاۋ قورىتىندىسىندا «ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – قۇجات اينالىمىن بارىنشا قىسقارتۋ بويىنشا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ», دەپ اتاپ كورسەتتى س.احمەتوۆ. پرەمەر-مينيستر مەملەكەتتىك ورگاندارعا 1 ناۋرىزعا دەيىن ءبىرىن-ءبىرى قايتالايتىن قۇجاتتارعا قاتىستى باقىلاۋ تۋرالى بارلىق تاپسىرمالارىنا تەكسەرىس جۇرگىزۋ جانە ولاردى باقىلاۋدان الۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزۋ جونىندەگى تاپسىرما بەردى.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
