دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, كەڭەس وداعى كەزىندە قازاقستان اۋماعى جاڭا تەحنولوگيالار مەن اسكەري قارۋ-جاراقتاردىڭ سىناق پوليگونىنا اينالدى. ناتيجەسىندە, اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ ماقساتىندا جاسالعان جۇمىستار ەڭ اۋىر زارداپ اكەلدى.
«77 شارشى كيلومەتر اۋماقتى الىپ جاتقان «قوشقار اتا» ويپاتىندا ورنالاسقان الەمدەگى ەڭ ۇلكەن راديواكتيۆتىك قالدىقتار قويماسىنىڭ ەكولوگيالىق جاعدايى ماڭعىستاۋ ءۇشىن ەڭ وزەكتى ماسەلە بولىپ وتىر. وندا جوبامەن 105 ملن توننادان استام ۋىتتى, سونىڭ ىشىندە 52 ملن تونناداي ءالسىز راديواكتيۆتىك قالدىقتار ورنالاسقان. بۇل راديواكتيۆتى قالدىقتار قويماسى اقتاۋ قالاسى, مۇنايلى جانە تۇپقاراعان اۋداندارىنىڭ 400 مىڭداي حالقىنىڭ, ياعني وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 55 پايىزىنىڭ دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر», دەپ ءتۇسىندىردى دەپۋتات پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى رومان سكليارعا جولداعان ساۋالىندا.
بۇگىنگى تاڭدا, تۇرعىنداردىڭ اراسىندا ونكولوگيالىق جانە تاعى دا باسقا اۋرۋلاردىڭ كورسەتكىشى وتە جوعارى. وعان قوسا, قازاقستان عالىمدارىنىڭ «قوشقار اتا» قويماسىنىڭ اينالاسىنداعى جانۋارلار مەن وسىمدىكتەردى زەرتتەۋ ناتيجەلەرى ولاردا مۋتاتسيالىق پروتسەسستەردىڭ بار ەكەنىن كورسەتتى.
«كەزىندە ەلباسى ن. نازارباەۆ جانە پرەزيدەنتىمىز ق. توقاەۆ بۇل قويمانى رەكۋلتيۆاتسيا جاساۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەن. قالدىقتار قويماسىنىڭ جەرى 2012 جىل راسىمدەلىپ, جوبالىق سمەتالىق قۇجاتتارى جاساقتالىپ, راديواكتيۆتى قالدىقتار شاڭ بولىپ اتموسفەراعا كوتەرىلمەس ءۇشىن, اشىق قالعان 45 شارشى كيلومەتردەي جەر 30 سانتيمەتر توپىراقپەن جابىلاتىن بولىپ شەشىم قابىلدانعان. 2020 جىلى بۇل جۇمىستارعا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تابيعات رەسۋرستارى جانە تابيعاتتى پايدالانۋ باسقارماسى كونكۋرس وتكىزىپ, 15,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن جۇمىسقا مەردىگەر انىقتالىپ, اعىمداعى جىلدىڭ كوكتەم ايىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,0 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. رەكۋلتيۆاتسيالىق جۇمىستار جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ ەسەبىنەن باستالعان بولاتىن. الايدا, جاقىندا ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى بۇل جۇمىستاردى نەگىزسىز توقتاتىپ تاستاعانى بەلگىلى بولدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن 1,0 ملرد تەڭگە ءالى كۇنگە دەيىن جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ەسەپ شوتىنا اۋدارىلماعان», دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى.
سامات مۇساباەۆ راديواكتيۆتى قالدىقتاردى رەكۋلتيۆاتسيالاۋدىڭ ماڭىزىن العا تارتتى.
«قوشقار اتا» ويپاتىنداعى راديواكتيۆتىك قالدىقتاردى رەكۋلتيۆاتسيالاۋدىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزىنىڭ زور ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, تەز ارادا زالاسىزداندىرۋ جۇمىستارىن قايتادان باستاۋ قاجەت. ول ءۇشىن بيىلعا بولىنگەن 1,0 ملرد تەڭگە ءتيىستى مەملكەتتىك ورگانعا تەز ارادا اۋدارىلسىن جانە وسى جوبانى توقتاتقان لاۋازىمدى تۇلعانىڭ جاۋاپكەرشىلىگى قارالسىن. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى جانە ونىڭ دەپۋتاتتارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» قر كونستيتۋتسيالىق زاڭىنىڭ 27-بابىنا سايكەس سىزدەن دەپۋتاتتىق ساۋالعا زاڭنامادا كوزدەلگەن مەرزىمدە جازباشا جاۋاپ بەرۋىڭىزدى سۇرايمىز», دەپ قورىتىندىلادى ءماجىلىس دەپۋتاتى.
