ءيا, قازىر قاي ەلگە دە وڭاي ەمەس. ەكى وكپەدەن قىسقان پاندەميا جەر جۇزىندەگى مەملەكەتتەردىڭ بارلىعىن تىعىرىققا تىرەپ تاستادى. بۇگىندە بارشا ادامزات بالاسىن ىندەتتەن كەيىنگى ءومىر الاڭداتاتىنى اقيقات. الەمنىڭ جەتەكشى دەرجاۆالارى اراسىنداعى تەحنولوگيالىق قاقتىعىس, مەملەكەتتەردىڭ ءبىر-بىرىنە سەنىمسىزدىگى, ىندەتتىڭ جاڭا تولقىندارىنىڭ پايدا بولۋى جانە باسقا دا جايتتار تۇتاسىپ كەتتى.
پرەزيدەنت ءداستۇرلى جولداۋىندا پاندەميادان كەيىنگى كەزەڭدەگى دامۋ, ەكونوميكانى وركەندەتۋ تاسىلدەرى, اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنىڭ ەڭسەسىن تىكتەۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم-عىلىم سالالارىن زاماننىڭ جاڭا تالاپتارىنا بەيىمدەۋ سەكىلدى قاداۋ-قاداۋ ماسەلەلەرگە باسىمدىق بەردى. بۇل وتە وزەكتى, كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي تۇرعان ماسەلەلەر. جولداۋدا وسىنىڭ ءبارى جۇيەلى تۇردە قامتىلدى. ۇكىمەت پەن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ الدىنا ناقتى مىندەتتەر قويىلدى. تياناقتى تاپسىرمالار بەرىلدى. ءبىز قازىرگى قيىندىقتىڭ بارلىعى وتپەلى ەكەنىن, ناقتى ءىس پەن باتىل ارەكەت جاساساق, ىندەتتى جانە باسقا دا قيىندىقتاردىڭ ءبارىن جەڭىپ, دامۋدىڭ داڭعىلىنا جىلدام تۇسەمىز. وسى تۇرعىدان العاندا مەملەكەتتىڭ ماڭگىلىك مۇراتتارى ۇنەمى قاپەردە تۇرۋى قاجەت. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى باعدارلى جولداۋىندا بۇل باعىتتاعى باستامالاردى تولىق قامتىدى.
دۇرمەك پەن دۇربەلەڭگە تولى قازىرگى ۋاقىتتا قوعامداعى تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ ءرولى ەرەكشە. بەيبىتشىلىك بەرەكەسىزدىككە اينالسا, قالعان دۇنيەنىڭ بارلىعى ءوز-وزىنەن ماڭىزىن جويادى ەمەس پە؟! بەيبىت ءومىردىڭ بەسىگىن قارۋمەن ەمەس, ءسوز دارۋىمەن قورعاۋ – ءاربىر سانالى ازاماتتىڭ پارىزى. بۇگىندە كەيبىر توپتاردىڭ ەل ىشىنە ىرىتكى سالىپ, الاتايداي بۇلدىرگىسى كەلەتىن نيەتى بايقالىپ قالادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ تىرەگى, مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتى تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتى كوكپارعا سالىپ, كوك سەركەدەي تارتقىسى كەلگەن پيعىل كورىنگەندە تۇتاس ەل بولىپ وعان قارسى تۇرۋ مىندەت. بۇل رەتتە زيالى قاۋىمنىڭ ورنى ەرەكشە.
اۋزى دۋالى, ءسوزى ءۋالى زيالى قاۋىم پاراساتتى پايىمىمەن, ءباتۋالى باستاماسىمەن ەلگە ءجون سىلتەپ, دۇرىس باعىت بەرۋى قاجەت. جولداۋدا پرەزيدەنت بۇل ماسەلەگە ايرىقشا توقتالدى.
– حالقىمىز ءۇشىن زيالى قاۋىمنىڭ ورنى قاشاندا ەرەكشە. ۇلت تاعدىرى سىنعا تۇسكەن ساتتە كوزى اشىق ازاماتتار ءاردايىم كوش باستاعان. اداسقانعا ءجون سىلتەپ, جاستارعا باعىت-باعدار بەرگەن. ەل اعالارى ءبىر اۋىز سوزبەن تەنتەگىن تىيىپ, تەكتىسىن تورگە وزدىرعان. ءبىز قانىمىزعا سىڭگەن وسى قاسيەتتەن ايىرىلماۋىمىز كەرەك. قازىر – عالامتور ءداۋىرى. ونداعى بەي-بەرەكەت اقپارات تاسقىنى ۇرپاقتىڭ ساناسىن ۋلاپ جاتىر. ءبىر ساتتىك تانىمالدىقتى كوكسەيتىن تامىرسىز يدەيالار جاپپاي بەلەڭ الۋدا. بۇل – اسا قاتەرلى ءۇردىس. ءدال وسى كەزەڭدە ۇلت زيالىلارىنىڭ ۇستانىمى جانە بەلسەندىلىگى ايرىقشا ماڭىزدى. زيالىلاردىڭ ەڭبەگى ماراپاتىمەن ەمەس, ساليقالى سوزىمەن جانە ناقتى ىسىمەن باعالانادى. باستى مىندەت – جالپى ادامزاتقا ورتاق قاستەرلى قۇندىلىقتاردى جاستاردىڭ بويىنا ءسىڭىرۋ. وتانشىلدىق, بىلىمگە قۇشتارلىق پەن ەڭبەكقورلىق, بىرلىك پەن جاۋاپكەرشىلىك سياقتى قاسيەتتەر دارىپتەلۋى كەرەك. سوندىقتان زيالى قاۋىمدى ەل بولاشاعىنا اسەر ەتەتىن ءاربىر ماسەلەدەن شەت قالماۋعا شاقىرامىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سوندىقتان الدىمىزدا حالقىمىزدىڭ ءجۇرىپ وتكەن تاريحي قيىن جولىن ءتۇسىنىپ, ۇعىنۋ, ودان رۋحاني كۇش الىپ, جاڭا عاسىردىڭ شاقىرۋلارىنا لايىقتى جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن ۇلتتى ۇيىستىرۋ ماقساتى تۇر.
پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا زيالى قاۋىم وكىلدەرىن سىن ساعاتتا سىر بەرمەۋگە, سىندارلى ساتتە كوپكە ۇلگى بولۋعا شاقىرىپ وتىر. ۇلتتى ۇيىستىرۋدا, جۇرتتى جۇمىلدىرۋدا زيالىلاردىڭ اتقارار ءىسىن ايقىنداپ, ەلدىككە, بىرلىككە ۇندەدى. ەندى ەلگە ەس, جاتقا سەس بولاتىن حالقىمىزدىڭ بەلگىلى تۇلعالارى وسى تاراپتا ارەكەتتەنۋى قاجەت. وسى ورايدا سوڭعى 20 جىلدا تولاعاي تىرلىك اتقارعان اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆانىڭ ءىس-ارەكەتىن مىسالعا كەلتىرگىم كەلەدى. الاشتىڭ اياۋلى اقىن قىزى الماتىداعى جايلى ءومىرىن تاستاپ, تۋعان ەلى اقجايىققا قونىس اۋدارىپ, تۋعان جەرىندە ۇرپاق تاربيەسىنە, ۇلتتىق سالت-ءداستۇردى ساقتاۋعا, وتباسى قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋگە قاتىستى ۇلكەن باستامالاردىڭ باسىندا ءجۇر. «قىز تاربيەسى – مەملەكەت بەرىكتىگىنىڭ نەگىزى» دەگەن ۇستانىمداعى اقىن جەرگىلىكتى وقۋ ورىندارىندا ارنايى ءدارىس وقىپ, جاستاردىڭ ۇلتتىق تامىرىمىزدان اجىراپ قالماۋى ءۇشىن ەڭبەكتەنىپ كەلەدى. ۇلتىمىزدىڭ مادەني مۇراسىن ناسيحاتتاۋدا ەرەكشە ەڭبەك سىڭىرۋدە. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا سوزىمەن دە, ىسىمەن دە ەلگە باعىت بەرىپ, دۇرىس جول نۇسقاپ ونەگە كورسەتىپ وتىر. ەل الدىندا جۇرگەن بارلىق ازامات وسىنداي ۇستانىمدا بولۋى كەرەك دەپ سانايمىز.
جولداۋداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە رەتىندە مادەني-رۋحاني سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىنىڭ كوتەرىلەتىنى دەر ەدىك. ەلگە قىزمەت ەتىپ جۇرگەن سالا ماماندارىنىڭ ەڭبەگى ءوز دەڭگەيىندە باعالاناتىن بولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن 2022 جىلدان باستاپ 2025 جىلعا دەيىن جىل سايىن 20 پايىزدان وسەدى. بۇل باستاما تۇتاستاي العاندا 600 مىڭ ادامدى قامتيدى.
وسى ارادا پرەزيدەنتتىڭ, اسىرەسە, انا تىلىمىزگە قاتىستى ۇستانىمىن دا ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى مەملەكەتتىك تىلگە بايلانىستى مەملەكەتتىڭ ۇستانىمىن تاعى ءبىر مارتە ايتىپ كەتتى.
– ادامدى تىلىنە, ۇلتىنا, ناسىلىنە قاراپ كەمسىتۋگە, بىرەۋدىڭ نامىسىنا تيۋگە جول بەرمەيمىز, زاڭ بويىنشا جاۋاپقا تارتامىز. كونستيتۋتسياعا قايشى مۇنداي جاۋاپسىز قادامدار ەلىمىزدىڭ نەگىزگى مۇددەلەرىنە زيان كەلتىرەدى. قازاق ءتىلىن دامىتۋ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. ...جالپى, مەملەكەتتىك ءتىلدى قولدانۋ اياسى كەڭەيىپ كەلەدى. بۇل – زاڭدى قۇبىلىس, ءومىردىڭ باستى ءۇردىسى. اتا زاڭ بويىنشا قازاقستاندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. بۇل – قازاق ءتىلى, – دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى.
ءتىل – تۇتاستىق تەتىگى. قازاقستاننىڭ كەلەشەگى قازاق تىلىندە ەكەنى بۇل كۇندە ەشكىمگە دە داۋ تۋدىرماسا كەرەك. ال تىلدىك جاراسىم جوق جەردە الەۋمەتتىك جاراسىم بولمايدى. وسىنى ەستە ۇستاعان ابزال. سوندىقتان تۋعان ءتىلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە, قانات جايۋىنا, كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە قاتىستى شارۋالار جالعاسا بەرەدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋى جىل بويى تەرەڭ زەردەلەۋدى, زاڭدىق-قۇقىقتىق نەگىزدە بىرقاتار جاڭا زاڭداردىڭ قابىلدانۋى مەن سىندارلى ءىس-ارەكەتتى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان جۇرت جۇمىسىنا جۇمىلا كىرىسۋ, ناقتى تاپسىرمالاردى جەدەل جۇزەگە اسىرۋ نەگىزگى مىندەت.
قىرىمبەك كوشەرباەۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى
