...ۇلگى الۋعا ۇندەيدى
بەت تۇزەيتىن اعالارىمىز كوپ بولسىن
مۇحامەدقالي قابىلبەك ۇلى قازامباەۆ 1956 جىلى 1 جەلتوقساندا پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەرتىس اۋدانىنا قاراستى كۋتۋزوۆ كەڭشارىندا دۇنيەگە كەلدى. 1974 جىلى ورتا مەكتەپتى تامامداعان سوڭ, ساراتوۆ قالاسىنداعى اۆياتسيالىق ۋچيليششەگە وقۋعا ءتۇسىپ, ونى ويداعىداي بىتىرگەننەن كەيىن قىزمەتىن ورتا ازيا اسكەري وكرۋگىنىڭ جامبىل, قازىرگى تاراز قالاسىنداعى 73-ءشى اسكەري پولكىندە جالعاستىرادى.
1979-1981 جىلدارى اۋعانستانداعى كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ شەكتەۋلى كونتينگەنتى قۇرامىندا قىزمەت اتقاردى. 1980 جىلى وسى ەلدەگى اسكەري قيمىلداردا كورسەتكەن ەرلىگى ءۇشىن قىزىل جۇلدىز وردەنىمەن, ال 2006 جىلى جەكە قۇرامدى شەبەر وقىپ-ۇيرەتكەنى ءۇشىن «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.
2007 جىلى اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ باس شتاب باستىعى بولىپ تاعايىندالدى. 2009 جىلى كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن ويداعىداي قورعاپ, كەيىن زاپاستاعى پولكوۆنيك رەتىندە زەينەتكەرلىككە شىعىپ, اسكەري ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر اكتسيونەرلىك ورتالىعىندا جۇمىسىن جالعاستىردى. ال 2015 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترلىگى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىنە قىزمەتكە شاقىرىلدى. مۇحامەدقالي قابىلبەك ۇلىنىڭ باسشىلىعىمەن وسى جوعارى وقۋ ورنىندا قىرۋار جۇمىس اتقارىلدى.
زايىبى گۇلنار ابەتايقىزىمەن باقىتتى عۇمىر كەشىپ, ەكى بالا تاربيەلەپ ءوسىردى. نەمەرەلەرىنىڭ قىزىعىن كورىپ وتىر.
وتكەنسىز بولاشاق جوق دەمەكشى, بۇل شاعىن جازبانى تاريحتان سىر اقتارىپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا تاربيە مەن ۇلگى بولسىن دەگەن ىزگى ويمەن جازىپ وتىرمىن.
اسىلبەك اماندىق ۇلى
تاراز
...وكىنىشىن جەتكىزەدى
«جازىقسىز جاپا شەككەندەرگە» جاناشىر قاجەت
كۇنپاراقتى اقتارىپ وتىرسام, وسىدان تۋرا ون جىل بۇرىن «Egemen Qazaqstan»-عا ء«سوزى شىن, سىقاعى تىڭ» اتتى ماقالا جازىپپىن. اعا گازەتتىڭ شەكپەنىنەن شىققان قالامگەر سول جىلى 60-تىڭ اسقارىنان اسقان ەدى. وعان اعىن سۋداي زۋلاپ وتكەن تاعى ون جىلدى قوسايىق. قازىحان دا بۇل كۇندەرى 70-ءتىڭ جەلكەسىنە ءمىنىپتى-اۋ. «سوڭىڭنان ەرگەندەرگە قاراپ, قارتايعانىڭدى بىلەسىڭ» دەگەن عوي.
ۋاقىت شىركىندە بايلام بار ما. وسىدان 30-40 جىل بۇرىن قازىحان ەكەۋمىز «جازىقسىز جاپا شەككەندەر» دەگەن اتپەن ناقاقتان سوتتالعان 22 400 ادام تۋرالى كىتاپ باسىپ شىعارۋعا دەمەۋشى ىزدەگەنبىز. الجير ورتالىعىنا دەيىن باردىق. ول سول ەڭبەكتى سارىمايداي ساقتاپ كەلەدى. ال «سولاقاي ساياسات» دەگەن اتپەن شىققان 28 توم – سول ەڭبەكتىڭ جەمىسى.
جاسى 70-كە كەلگەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, 70 كىتاپتىڭ اۆتورى قازىحان اشكەنى تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىندا قانداي «سىباعا» كۇتىپ تۇر ەكەن؟ كىتاپتى قالىڭ وقىرمانعا تاراتۋ ءۇشىن قولۇشىن سوزاتىن جومارت جان تابىلار ما؟! ويتكەنى بۇل كىتاپتى وقىعان دا, وقىماعان دا ارماندا.
ق.اشكەدەي سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى ازاماتتىڭ ۇلتجاندىلىعى مەن ەڭبەكقورلىعىن, بالا-شاعاسىنىڭ اۋزىنان جىرىپ الاشتى تىرىلتكەنىن جوعارى باعالاۋ كەرەك-اق. بۇعان ەل اعالارى نە دەر ەكەن؟ ءسىز نە دەيسىز؟
تابىل قۇلياس,
حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, ساتيريك-جازۋشى
نۇر-سۇلتان
...ويىن ورتاعا سالادى
جاراتقاننان كۇدەر ۇزبەيىك, اعايىن!
بۇگىندە ادامزات اۋىر كۇندەردى باسىنان كەشىپ جاتىر. التى قۇرلىقتى اۋىزدىقتاعان اۋىر كەسەل الاپات كۇشىن كورسەتىپ تۇر. مۇنى اركىم ءارتۇرلى بولجاپ, سان-ساققا جورىعىسى كەلەدى.
بىراق ءبىر نارسە سانانى مازالاپ قويار ەمەس. ادامزات سوڭعى ۋاقىتتاردا (شاماسى, شيرەك عاسىردان استام كولەمدە بولار) ادامدىقتان – ءوزىنىڭ كىم ەكەنىن, بۇ دۇنيەگە نە ماقساتپەن كەلگەنىن تانۋدان الىستاپ كەتكەن جوق پا دەگەن سۇراق كومەيدە ىركىلە بەرەتىنى بار. الەمدى الەككە سالعان بۇل ىندەت ادامزاتتىڭ ءوز قولىمەن جاساعان «يگى دە ىزگى عىلىمىنىڭ» «ناتيجەسى» دەيتىندەر دە تابىلىپ قالار, بالكىم.
مۇنىڭ زاردابىن تاپ باسىپ ءدال قازىر ەشكىم دە ايتىپ بەرە الماس. بۇعان جاراتقاننىڭ ادامزاتقا جىبەرگەن تاعى ءبىر سىندارلى سىناعى دەپ قاراعان ءجون بولار. دامۋدىڭ بيىك شىڭىندامىز دەگەن باتىس ەلدەرى دە ىندەتتىڭ الدىندا ازىرگە دارمەنسىزدىك تانىتىپ وتىر. ەگەر شىن مىقتى بولسا, مۇنىڭ ءبىر ەمىن تاپپاس پا؟ وزىق مەديتسينانىڭ جەتىستىكتەرى مەن مۇمكىندىكتەرى قايدا قالدى سوندا؟ سۇراق كوپ, ناقتى جاۋاپ جوق.
قالاي دەسەك تە, بۇل – ادامزاتتىڭ ورتاق قايعى-قاسىرەتى. ادامي قۇندىلىقتاردى السىرەتىپ, ءتىپتى جوعالتىپ العان ادامزات بالاسىنا قۇدايدىڭ ۇلى ەسكەرتۋى بولۋى دا ىقتيمال. سوندىقتان ادامزات الداعى كۇندەردە ءبىر ءسات ويلانىپ, دۇنيە بايلىقپەن ەمەس, كەرىسىنشە, ءبىر-بىرىمەن بىرگە بولماقپەن ولشەنەتىنىنە دەن قويسا عانا بۇل ىندەتتىڭ بەتىن قايتارار. جاراتقاننان كۇدەر ۇزبەۋ – ادامدىق بورىشىمىز ەمەس پە؟!
ارمان نادىرباەۆ,
ن.كيىكباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيا مۇعالىمى
جامبىل وبلىسى,
بايزاق اۋدانى
