ەكونوميكا • 17 تامىز، 2021

قالدىقتى كادەگە جاراتىپ وتىر

96 رەت كورسەتىلدى

«قازحرومنىڭ» قۇرامىنداعى اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ ءتورتىنشى بالقىتۋ تسەحىندا زاماناۋي اسپيراتسيالىق جابدىقتاردى ورناتۋ جۇمىستارى اياقتالدى. جاڭا جۇيە شاڭ-توزاڭدى جيناپ الادى. كەيىن ودان ارنايى بريكەتتەر جاسالادى. وسىلايشا، قالدىقتىڭ ءوزى كادەگە جاراتىلىپ، وندىرىسكە كەرى قايتارىلادى.

ERG-ءدىڭ ەكولوگيالىق ستراتەگياسى اياسىندا اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتى جاڭا 63 اسپيراتسيالىق-تەحنيكالىق قوندىرعى ورناتۋ جانە 4 شاڭ ۇستاۋ جۇيەسىن قايتا جاساقتاۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. نەمىستىڭ ساپالى جاڭا جابدىعى شاڭدى بارىنشا تياناقتى تازالايتىن كورىنەدى. ياعني جاڭا قوندىرعىلار بۇرىنعىدان الدەقايدا كۇشتى ءارى ءتيىمدى. بۇعان دەيىنگى شاڭدى قارماۋ كورسەتكىشتەرى جىلىنا 28 مىڭ توننانى قۇراسا، جاڭا سۇزگىلەردىڭ قۋاتى جىلىنا 40 مىڭ تونناعا دەيىن جە­تەدى. جالپى اتالعان ەكولوگيالىق جوباعا كومپانيا 740 ملن تەڭگەدەن اسا قاراجات جۇمساعان.

– بۇل جوبا – زاۋىتتىڭ سۇزگى جۇيەسىن جاڭعىرتۋ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە ءوندىرىس قالدىقتارىن قايتا وڭدەۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان كەزەكتى قادامى. ءبىز وندىرىسكە تەك ۇزدىك تەحنولوگيالاردى كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزىپ كەلەمىز. قالا تۇرعىندارى دا الاڭداۋلى. ءبارىن تۇسىنەمىز. سوندىقتان جۇمىستىڭ بارىسى تۋرالى حابارلاپ وتىرامىز. جابدىقتار وتە ءتيىمدى ءارى سەنىمدى. ونى پايدالانۋ دا قاراپايىم، – دەيدى اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى جالعاس مۇسابەكوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، قۇرىلعى حالىقارالىق ساپا سەرتيفيكاتىنا يە جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن اۋانى لاستاماۋ جونىندەگى ەۋروپالىق تالاپتارعا ساي كەلەدى. جاڭا سۇزگىلەر قالدىق توزاڭى شەكتى رۇقسات ەتىلگەن كونتسەنتراتسيانىڭ 30 پايىزىنان كەم بولاتىن قاتتى بولشەكتەردى ۇستاپ قالۋعا قاۋقارلى. بۇدان بولەك، قاجەتسىز ماتەريالدى ساقتاۋ ماسەلەسى دە شەشىلەدى. ازىرلەنگەن باعدارلاماعا سايكەس، جاڭا جابدىق قارماپ قالعان بارلىق شاڭ-توزاڭ برەكس وندىرەتىن ارنايى ۋچاسكەگە جىبەرىلەدى. ناتيجەسىندە، وندىرىسكە جارامدى جاڭا ماتەريال الىنباق. ماڭىز­دىسى، ەندى اسپيراتسيالىق جابدىق تسەحتاعى جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك جاعدايىن جاقسار­تىپ، سۋسىمالى ماتەريالدى تاسىمالداۋ كەزىندە اۋانى بۇلدىرمەيتىن بولدى.

كۇردەلى ەكونوميكالىق كەزەڭگە قارا­ماستان، «قازحروم» ەكولوگيالىق ءىس-شارا­لارعا جۇمسالاتىن شىعىنداردى قىسقارت­پاعانىن بىلەمىز. كەرىسىنشە، سومانى با­رىنشا ارتتىردى. ماسەلەن، 2020 جىلى «قاز­حرومنىڭ» بارلىق فيليالى قورشا­عان ورتاعا كەرى اسەردى تومەندەتەتىن ءىس-شارا­لارعا 20 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجات جۇم­ساعان. كومپانيا ەۋروپا مەن رەسەيدىڭ تاجى­ري­بەسىنە سۇيەنە وتىرىپ، 2030 جىلعا دە­يىن ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردى ەن­گىزۋ باعدار­لاماسىن ازىرلەگەن. ونى جۇ­­­زەگە اسىرۋ ءۇشىن شامامەن 48 ملرد تەڭ­­گە جۇم­سالماق. قاتتى قالدىقتاردىڭ شى­­عا­­رىن­دىلارى 40 پايىزعا ازايادى دەپ كۇتىلۋدە.

– كومپانيا قورشاعان ورتاعا جاۋاپ­كەرشىلىكپەن قارايدى. بۇعان كومپانيا­نىڭ ەكو­لوگيالىق اكتسيالارى مەن باعدارلا­ما­لارى دالەل. قازىر اقتوبە زاۋىتىنىڭ ءبىرىن­شى جانە ەكىنشى بالقىتۋ تسەحتارىن جاڭ­عىرتۋ جانە قايتا قۇرۋ جوباسى قولعا الىن­دى. مۇنىڭ ناتيجەسىندە اتموسفەراعا دە­گەن كەرى ىقپال كۇرت ازايادى. سونىمەن قاتار قال­دىقتاردى وڭدەۋگە باسا نازار اۋدا­رامىز. ەۋرازيالىق توپتىڭ ىشىنەن ERG Recyc­ling كومپانياسى قۇرىلدى. ول كا­سىپ­ورىن ءوندىرىسىنىڭ قالدىقتارىن وڭ­دەۋ­گە باعدارلانعان. بىلتىر اقتوبە فەررو­قورىتپا زاۋىتىندا گاز تازالاۋ قۇ­رىل­عىسى قارماعان شاڭنان بريكەت جاساۋ تسەحى ىسكە قوسىلدى. بۇدان بولەك، جىلىنا تۇراق­تالعان جانە قابىرشىق قوجدىڭ 200 مىڭ تونناسى قايتا وڭدەلەدى. زاۋىت ءۇشىن­شى جىل قاتارىنان تازارتىلعان فەررو­حرومنان بولىنگەن قوجدى وڭدەپ جا­تىر، – دەيدى «قازحروم» ترانسۇلتتىق كوم­پا­نياسىنىڭ باس ەكولوگى سۆەتلانا ماششەنكو.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار