ونەر • 10 تامىز، 2021

مىنەزى اڭقىلداعان، داۋىسى ساڭقىلداعان ءانشى

396 رەت كورسەتىلدى

توتىدايىن تارانعان،

سۇڭقاردايىن سىلانعان،

سۇلۋ جىبەك بار ما ەكەن؟ –

دەپ، تەرمەنى باستاعاندا كەڭەس اعا شابىتتانىپ، ەرەكشە ءبىر كۇيگە تۇسەدى. داۋى­سى شاڭق ەتكەن قىراننىڭ ۇنىندەي ساڭقىلداپ شىعادى. ءار ءسوزىن شەگەلەپ ايتادى. ونى تانىماي قالاسىڭ. ادەتتەگى بيازى مىنەزىنىڭ قايدا كەتكەنىن بىلمەي اڭ-تاڭ بولاسىڭ.

 

بۇل – «قىز جىبەك» وپەراسىنداعى شەگەنىڭ ارياسى ەكەنىن ءبىلىپ وتىرسىزدار. قازاقتىڭ العاشقى وپەراسى «قىز جىبەكتى» لەنينگراد قالاسىنان كەلگەن ەۆگەني گريگورەۆيچ برۋسيلوۆسكي قا­زاقتىڭ حالىق اندەرىنىڭ نەگىزىندە، بەلگىلى جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ ليبرەتتو­سى بويىنشا جازعانى بەلگىلى. وعان حا­لىق اراسىنان شىققان ونەرپازدار – كۇ­لاش بايسەيىتوۆا، قانابەك بايسەيىتوۆ، قۇرمانبەك جانداربەكوۆ، ماناربەك ەرجانوۆ، ت.ب. كومەككە كەلدى. ولار حا­لىق­­تىڭ، حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ اندەرىن ايتىپ بەرىپ، كومپوزيتور ولاردى نوتاعا ءتۇسىرىپ الاتىن. ەۆگەني برۋسيلوۆسكي وپەرا كەيىپكەرلەرىنە لايىقتى اندەردى ىرىكتەپ الىپ وتىردى. كوپتەگەن ءان جازىلدى. تولەگەنگە دە اۋەن تابىلدى، بەكەجانعا دا ءان تابىلدى. باستى كە­يىپكەر جىبەككە ءان تابۋ قيىن بولدى. كۇلاش تا، قانابەك تە، جانداربەك تە وز­دەرى بىلەتىن اندەردى ەستەرىنە ءتۇسىرىپ، ايتىپ بەرگەنمەن ولاردىڭ اراسىنان جىبەكتىڭ ارياسىنا لايىق ءان تابىلمادى.

ءبىر كۇنى ويدا جوق وقيعا بولدى. ولار الاتاۋدىڭ بوكتەرىندە الماتىعا تاياۋ جەردەگى ساياجايدا جۇمىس ىستەيتىن. جى­بەككە ءان تابا الماي شارشاپ قالاعا قاي­تىپ كەلە جاتقان ەدى. ول كەزدە ماشينا تاپشى. ۇشەۋى پار ات جەككەن تا­ران­تاس­پەن كەلە جاتادى. قالانىڭ شە­تىنە تايان­عاندا، ءبىر اۋلادان ادەمى ءان ەستىلەدى. باق ىشىنەن سىزىلا شىققان قىز داۋىسى بۇ­لارعا قاتتى اسەر ەتەدى. سول كەزدە كۇلاش اتىپ تۇرىپ، تارانتاستى «توقتات» دەپ بەلگى بەرەدى. ات ايداۋشى تارانتاستى توقتاتىپ، ءبارى ۇيىپ تىڭداپ قالادى. ءاننىڭ قايىرماسىنا كەلگەندە كۇلاش تا انگە قوسىلىپ، «گاككۋ، گاككۋ» دەپ شىر­قاي جونەلەدى. شابىتتانعان كۇلاش: «ەۆ­گەني، جىبەكتىڭ ارياسى وسى» دەگەن ەكەن.

سونىمەن، جىبەكتىڭ ارياسى تابىلدى. ەندىگى قيىندىق شەگەنىڭ تەرمەسىندە بولدى. بىردە ەۆگەنيگە ماناربەك كەلەدى.  بۇل كەلگەندە كومپوزيتور شەگەگە اۋەن تاپپاي، قينا­لىپ وتىرعان ەكەن. سول كەزدە ونىڭ ويىنا ماناربەكتىڭ ءان شىعاراتىنى تۇسە كەتەدى عوي. سودان ول قوناعىنا قولقا سالىپتى. «شەگەنىڭ تەرمەسىن شىعار، وپە­رادا ءوزىڭ ايتاتىن بولاسىڭ» دەيدى عوي. ارادا ەكى-ءۇش كۇن وتكەندە شەگەنىڭ تەر­مەسىن الىپ كەلەدى ماناربەك. كەيىن وپە­رانىڭ پرەمەراسىندا ءوزى شەگە بولىپ شىعادى. شەگەنى سومداعان ماناربەك ءوزى­نىڭ تۋىندىسى بولعاسىن با، ايتەۋىر ەرەك­شە شابىتپەن ورىندايتىن. تەرمەنى ماناربەكتەن باسقا ادام ايتا المايتىنداي كورىنەتىن.

الايدا ەرەكشە دارىنىمەن ەستە قال­عان عارەكەڭ – عاريفوللا كەلدى. عا­ري­فوللادان كەيىن ونىڭ ونەرىن جالعاس­تىر­عان كەڭەس اعا باقتاەۆ بولدى.

كەڭەس باقتاەۆ قازاق مۋزىكا ونەرىنىڭ تارلاندارى مۇقان تولەباەۆ، ەركەعالي راحماديەۆ وسكەن كيەلى اۋىلدىڭ تۇلەگى. ول قاراپايىم كولحوزشىنىڭ وتباسىن­دا 1937 جىلدىڭ 15 ناۋرىزىندا دۇنيەگە كەلدى. اكەسى باقتاي كولحوز شارۋا­شى­لىعىن وركەندەتۋگە كوپ ۇلەس قوسقان ەڭ­بەكقور ادام بولعان. كەڭەستىڭ اناسى راحيلا دارىندى ءانشى، سۋىرىپسالما، ايتىس­كەر اقىن ەكەن.

كەڭەس جاستايىنان انگە، جىرعا اۋەس بولىپ وسكەن. 5 جاسىنان باستاپ راديودان بەرىلگەن اندەردى جالىقپاي تىڭدايدى ەكەن. سول اندەردى ەسىنە ساقتاپ، ىڭىلداپ ايتىپ جۇرەتىن بولعان. 1943 جىلى ۇلكەن اعاسى قاجىتاي سوعىستان جارالانىپ ەلگە ورالادى. كەڭەس شيراق، كوپشىل، اڭگى­مەشىل بولىپ ءوستى. مايداننان ورالعان اعاسىنان سوعىس تۋرالى اڭگىمەلەردى تىڭ­داعاندى ۇناتاتىن. اعاسى وعان سوعىس تۋرالى اندەردى ۇيرەتەتىن. كەڭەس اندەردى تەز قاعىپ الاتىن ەدى. ول اعاسىنان ورىس­تىڭ «كاتيۋشا»، «تري تانكيستا» دەگەن اندەرىن جىلدام ۇيرەنىپ الىپ، ورىسشا بىلمەسە دە، «تري تانكيستا، تري ۆەسەلىح درۋگا، ەكيپاج ماشينى بوەۆوي» دەگەن سوزدەرىن جاتتاپ الىپ، اندەتىپ، ايتىپ جۇرەدى ەكەن. اعاسىنان «ايتتىم سالەم، قالامقاس»، «دۋداراي» اندەرىن ۇيرەنىپ الادى. مەك­تەپتە وتكەن بايقاۋلاردا ءان ايتىپ، جە­ڭىم­پاز بولىپ، اۋداندىق فەستيۆالدار­دا لاۋرەات دەگەن اتاقتارعا يە بولىپ ءجۇردى. ءان ايتۋعا دەگەن قابىلەتىن بايقاعاننان كەيىن لەپسى ستانساسىنداعى ونجىلدىق مەكتەپتى تامامداعان سوڭ، اعا­سى ونى الماتى كونسەرۆاتورياسىنا الىپ بارادى. قابىلداۋ كوميسسياسىنداعىلار ولاردى «انشىلەردى كافەدرا مەڭگەرۋشىسى ب.جىلىسباەۆ باسقا جەردە قابىلداپ جاتىر» دەپ مادەنيەت مينيسترلىگىنە جىبەرەدى. بۇل جەردە كەڭەستىڭ داۋىسىن تىڭداپ، مۋزىكالىق قابىلەتىن تەكسەرىپ، «قابىلداندىڭ، شا­قىرۋ العاندا كەلەسىڭ» دەپ قايتارادى. كۇز­دە شاقىرۋمەن الماتىعا كەلگەن كە­ڭەس ونى كونسەرۆاتورياعا ەمەس، حور كا­پەل­لاسىنا قابىلداعانىن بىلەدى. بۇل كەزدە كەلەسى 1958 جىلى ماسكەۋدە وتە­تىن قازاقستان ادەبيەتى مەن ونەرىنىڭ ونكۇن­دىگىنە قىزۋ دايىندىق ءجۇرىپ جاتقان ەدى. ءسويتىپ كەڭەس حور كاپەللاسىندا مۋزى­كالىق ساۋاتىن اشتى. ماسكەۋدە وتكەن دەكاداعا قاتىستى. كەلەسى جىلى كون­سەرۆاتوريانىڭ ءان بولىمىنە وقۋعا ءتۇستى. مۇندا ول سوعىس جىلدارى ماسكەۋدەن كەلگەن، كەزىندە ۇلكەن تەاتردىڭ جەكە ءانشىسى بولعان ا.ا.لەونتەۆانىڭ سىنىبىندا وقىدى. ۇستازدىق ەتۋمەن قاتار ا.ا.لەونتەۆا اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ءسوليسى دە بو­لىپ قىزمەت اتقاردى. ا.ا.لەونتەۆا زەي­نەتكە شىققاننان كەيىن قازاق كسر-ءنىڭ حا­لىق ءارتىسى، پروفەسسور ب.جىلىسباەۆتان وقىپ، كونسەرۆاتوريانى ءبىتىردى. بۇل كەزدە قازاق كسر-ءنىڭ حالىق ءارتىسى ق.جانداربەكوۆ كونسەرۆاتوريانىڭ جا­نىنان اشىلعان وپەرا ستۋدياسىن باس­قاراتىن. بىتىرۋشىلەر كەڭەس پەن ناريمان سول ستۋديادا ديپ­لوم­دىق جۇ­مى­سىن كور­سەت­تى. ولار م.تولە­باەۆتىڭ ء«بىرجان-سارا» وپەراسىن دا­يىنداپ، ن.قارا­جىگىتوۆ – ءبىرجاننىڭ، ك.باقتاەۆ – ەس­تايدىڭ رولدەرىن وينادى. وسىدان كە­يىن ەكەۋى دە وپەرا تەاترىنا جۇمىسقا الىن­­دى. كەڭەستىڭ ارتىستىك ءومىرى وسىلاي باس­تالدى.

وقىپ جۇرگەن كەزىمىزدە وپەرا تەاترى­نىڭ سپەكتاكلدەرىنەن قالماۋشى ەدىك. اسىرەسە، ء«بىرجان-سارانى» كورۋدەن جا­لىق­پاۋشى ەدىك. تاعى بىردە كەڭەس پەن ناري­مان وينايتىن سپەكتاكلگە ەكى-ءۇش جول­داسىممەن باردىم. سپەكتاكل كوپ كە­شىك­پەي باستالىپ كەتتى. «كوتەر تۋىن بازار­دىڭ!» دەپ حالىق قوياندى جار­مەڭ­كەسىن دۋمانداتىپ جىبەردى. بولىس جان­بوتامەن ەرە كەلگەن ەستاي اقىن ەكپىندى جىرعا باستى.

«اي! – قۇلاشتاي تارتىپ گارموندى،

قۇلشىنتا انگە باسايىن.

توكپەكتەتىپ جەل ءسوزدى،

تاسقىن سۋداي تاسايىن.

جينالعان توپقا القالاي،

ولەڭمەن شاشۋ شاشايىن»

– دەپ ەستاي-كەڭەس بار داۋىسىمەن باستاعاندا، تەاتر شاڭىراعىنىڭ استى كۇڭگىرلەپ، كورەرمەن زالى جاڭعىرىپ كەتتى. قۇلاعىم بىتەلىپ قالعانداي ەدى. قاسىمداعى جولداستارىم دا سونداي كۇيدە بولعان ەكەن. وسى كەزدە ويىما ءبىر وقيعا ءتۇستى. ءبىر جۇمىسىم بولىپ، كەڭەس اعا ساباق وتەتىن بولمەسىنە بارسام، ول دايىندالىپ جاتىر ەكەن. شاعىن بولمە، ورتادا ەكى ۇلكەن قارا رويال بار. اعامىز بار داۋىسىمەن شىرقاعاندا، تەرەزەنىڭ اينەكتەرى دىرىلدەپ، سىڭعىرلاپ كەتكەن ەدى. تەرەزە شىنىلارى ساۋ ەتىپ سىنىپ تۇسەتىندەي كورىنگەن. ءانشى داۋىسىنىڭ كۇشىنە سوندا تاڭعالىپ ەدىم.

كەڭەستىڭ تەاتردا ەڭبەك ەتكەنى ونىڭ شىعارماشىلىعىنا كوپ پايداسىن تيگىزدى. ول ەرمەك سەركەباەۆ، روزا جامانوۆا، قانابەك بايسەيىتوۆ، كۇلاش بايسەيىتوۆا، بيبىگۇل تولەگەنوۆا، انۋاربەك ۇمبەت­باەۆ، بايعالي دوسىمجانوۆ، كاۋكەن كەن­جەتاەۆ، شابال بەيسەكوۆا، قۇرمانبەك مىرزابەكوۆ، مۇرات تولىباەۆ، ت.ب. تاجى­ريبەسىنەن ۇيرەندى، ۇلگى الدى. ديري­جەر­لەر فۋات مانسۋروۆ، تۇرعۇت وسمانوۆ جاس ارتىستەردىڭ وسۋىنە كومەگىن اياماي­تىن. قۇرمانبەك جانداربەكوۆ، باي­عالي دوسىمجانوۆ سياقتى تاجىريبەلى رەجيس­سەرلەردىڭ قاسىندا ءجۇرىپ، ولاردىڭ اقى­لىن تىڭداپ، ونەگە الۋ ءبىر عانيبەت ەدى. وسىن­داي قازاق ونەرىنىڭ جۇلدىزدارىنىڭ قاتارىندا ءجۇرۋدىڭ ءوزى ءتاڭىردىڭ سىيى عوي. مۇنى تۇسىنگەن ول ءوزىن باقىتتى سەزىندى.

كەڭەس اعامىز وپەرا ساحناسىندا كوپ­تەگەن رولدەردى سومدادى. العاشقى رولدە­رىنىڭ ءبىرى م.تولەباەۆتىڭ ء«بىرجان-سارا» وپەراسىنداعى ەستاي بەينەسى. قوياندى جارمەڭكەسىنە كەلگەن جانبوتاعا قوشەمەت كورسەتىپ، بازاردى قىزدىرىپ، «قۇلاشتاي تارتىپ گارموندى» دۇرىلدەتىپ انگە باسادى. ەكپىندەتە باستاعان ءانشى كورەرمەننىڭ كوڭىلىن كوتەرىپ، جادىراتىپ تاستايدى. جالپى، وپەرانىڭ جارقىن، شات-شادىمان باستالۋىنا وسى ەستايدىڭ تەرمەسى لەپ بەرەدى.

ودان كەيىنگى وسى تەكتەس ءرولى ە.برۋسي­لوۆ­سكيدىڭ «قىز جىبەك» وپەراسىنداعى شەگە بەينەسى. بۇل ءرولدى كەڭەس اعا ەرەك­شە شابىتپەن، ەكپىندەتە ورىنداپ شىق­تى. ونىڭ وتكىر داۋىسى تەاتر ءىشىن جاڭعىر­تىپ، اسەرلى ءبىر سەزىمگە بولەدى. كەڭەس اعا­نىڭ وسى ءبىر شابىتتى شاعى حالىقتىڭ كوڭىلىندە جاتتالىپ قالعانداي ەدى.

سونىڭ اسەرىنەن بولدى ما، كينورەجيسسەر سۇلتان قوجىقوۆ «قىز جىبەك» كينوفيلمىن تۇسىرەردە كەڭەس اعانى كاستينگكە شاقىرىپ الىپتى. ونداعى ويى شەگەنىڭ كينودا ايتاتىن ء«بىزدىڭ وق» تەرمەسىن ايتقىزىپ كورۋ ەكەن. كوپ انشىلەر شاقىرىلعان ەكەن. ال ىرىكتەيتىن كوميسسيا مۇشەلەرى ءتىپتى كوپ. قۇرامىندا عابيت مۇسىرەپوۆ، ساپارعالي بەگالين، ءماجيت بەگالين، شاكەن ايمانوۆ، اب­دوللا قارساقباەۆ، كامال سمايلوۆ سياق­تى مارقاسقالار بار كوركەمدىك كەڭەس قانشاما انشىلەردى سىننان وتكىزدى. كوپ انشىلەردىڭ ىشىنەن تولەگەننىڭ ءانىن ايتۋعا قايرات بايبوسىنوۆتىڭ داۋىسىن تاڭداپ، شەگەنىڭ ء«بىزدىڭ وق» تەرمەسىن ايتۋعا كەڭەس باقتاەۆتىڭ داۋىسىن لا­يىق دەپ تاۋىپتى. كوركەمدىك كەڭەس مۇ­شە­لەرى باقتاەۆتىڭ ء«ۇنى تازا، داۋىسى اشىق، ديكتسياسى انىق، ەكپىنى تەرمەنىڭ حاراكتەرىن اشادى» دەپ باعالاعان ەكەن. سولاي شەگەنىڭ داۋىسى بەكىتىلگەن ەكەن. فيلمدە شەگە بوپ ويناعان ءانۋار مولدابەكوۆ تولەگەننىڭ اتقان وعىن تاۋىپ الىپ، ات ۇستىندە شاۋىپ كەلە جاتىپ وسى تەرمەنى ايتادى. بۇگىندە «قىز جىبەك» قازاق كينو ونەرىندەگى كلاسسيكالىق تۋىن­دى بولىپ باعالانىپ وتىر. وسىنداي يگى­لىكتى ىستە كەڭەس باقتاەۆتىڭ دا ەلەۋلى ۇلە­سى بار. 

كەڭەس باقتاەۆ وپەرا تەاترىنىڭ ساح­ناسىندا كوپتەگەن كۇردەلى رولدەردى شە­بەرلىكپەن ورىندادى. ول قازاق وپەرالارىندا: ا.جۇبانوۆ پەن ل.ءحا­ميديدىڭ «اباي» وپەراسىندا نارىم­بەت، ءازىم، ە.برۋسيلوۆسكيدىڭ «قىز جىبەك» وپەراسىندا شەگە، «ەر تارعىن» وپەراسىندا بالپان جىراۋ، ع.جۇبانوۆا­نىڭ «ەڭلىك-كەبەك» وپەراسىندا جاپال، ە.راح­ما­ديەۆتىڭ «الپامىس» وپەراسىندا كەي­قۋات، تايشىق حان، «قامار سۇلۋ» وپەراسىن­دا قياقباي، نۇرىم، كلاسسيكالىق وپەرالاردا: دج.ءپۋچچينيدىڭ «توسكا» وپەراسىندا سپولەتتو، «چيو-چيو-سان» وپەراسىندا گورو، پ.چايكوۆسكيدىڭ «ەۆگەني ونەگين» وپەراسىندا تريكە، ا.ءبوروديننىڭ «كنياز يگور» وپەراسىندا ەروشكا، دج.ۆەرديدىڭ «ريگودەتتو» وپە­راسىندا بورسا، بالالارعا ارنالعان وپەرالاردا: ي.دۋناەۆسكيدىڭ «تەرەموك» وپەراسىندا اتەش، ب.بريتتەننىڭ «سيقىر­لى مۋزىكا» وپەراسىندا ءىزشىل، ن.بوگو­سلوۆسكيدىڭ «مىسىقتىڭ ءۇيى» وپەراسىندا اتەش، ي.موروزوۆتىڭ «التىن كىلت» وپەراسىندا بۋراتينو رولدەرىن شە­بەر­لىكپەن ورىنداپ، كورەرمەننىڭ كوڭى­لىنەن وشپەستەي ورىن الدى. كەڭەس اعا قارا­پايىم، كىشىپەيىل، اقكوڭىل، بالاجان ادام. سوندىقتان دا بالالارعا ارنالعان وپەرالاردا ەرەكشە شابىتتانىپ وينايدى. سونىسىمەن كورەرمەننىڭ، اسىرەسە كىشكەنتايلاردىڭ كوڭىلىندە ۇمى­تىلماستاي بولىپ قالادى. كوشەدە ونى كور­گەن بالالار «بۋراتينو اعاي» دەپ قۋا­نىپ قارسى الادى. اقكوڭىل، ادال جان سو­عان قاتتى قۋانادى. ءوزىن با­­قىتتى سەزىنەدى. ول جاس بالالار رول­دە­رىندە وزىندىك ويىن ورنەگىن كورسەتە ءبىلدى. مۇنى ءانشىنىڭ وزىنە عانا ءتان قاي­تالانباس تابيعي تالانتىنان ەكەندىگى دەپ تۇسىنگەن ءجون.

ونىڭ وسىنداي تابيعي قاسيەتىنە، دارىنىنا ءتانتى بولعان كوپشىلىك ءانشىنى جوعارى باعالايدى. تابيعي دارىنى، اللا­نىڭ بەرگەن قابىلەتى ادامنىڭ ۇرپا­عىنا دا داريتىنىن كوپ جەردە بايقاپ ءجۇر­مىز. كەڭەس اعانىڭ تۇڭعىش پەرزەنتى جاننات اكەنىڭ انشىلىك قابىلەتىن بويىنا دارىتقان ەكەن. وسىنداي ءان ەستىپ وسكەن بالا قالايشا مۋزىكاعا جايباراقات بولسىن. ءانشى اكە مۋزىكاعا قۇشتار قىزىن ا.جۇبانوۆ اتىنداعى ورتا ارناۋلى مۋزىكا مەكتەپ-ينتەرناتىنا ور­نالاستىرادى. وندا جاننات فورتەپيانو ماماندىعى بويىنشا ۇستازى نۇرلان يزمايلوۆتىڭ سىنىبىندا وقي­دى. مەك­تەپتى جاقسى ءبىتىرىپ شىققاننان كەيىن الماتى مەملەكەتتىك قۇر­مانعازى اتىن­دا­عى كونسەرۆاتوريا­سىنا وقۋعا تۇ­سە­دى. كونسەرۆاتوريادا ول ۆو­كال ما­مان­دى­عى بويىنشا ءناديا ابدراح­مانقىزى شاريپوۆانىڭ جانە بەكەن جى­لىس­باەۆ سىنىبىندا، فورتەپيانو مامان­دى­عى بو­يىنشا نۇرلان يزمايلوۆتىڭ سى­نى­بىندا ءبىلىم الدى.

دارىندى قىز ستۋدەنت كەزىندە-اق انشى­­لىگىمەن كورىنە باستادى. 4-كۋرس­تا جۇرگەندە رەس­پۋبليكالىق كۇلاش باي­سەيىتوۆا اتىن­داعى جانە بيبىگۇل تولە­گەنوۆا اتىنداعى كونكۋرس­تا ءبى­رىنشى جۇلدەگە يە بولدى. كوپ­تەگەن حا­­لىقارالىق انشىلەر كونكۋرس­تا­رىندا جۇلدەلەردى جەڭىپ الىپ ءجۇردى. اتاپ ايتقاندا، رەسەيدە وتكەن مي­حايل گلينكا اتىنداعى كونكۋرستا – 1-ورىن، ازەربايجاندا وتكەن بيۋل-بيۋل ما­مەدوۆ اتىنداعى كونكۋرستا – 2-ورىن، سول­تۇستىك كورەيادا وتكەن ء«ساۋىر كوكتەمى» اتتى كونكۋرستا – جۇلدەگەر (1،2-ورىن دەگەن جوق)، بولگاريادا وتكەن انشىلەر كونكۋرسىندا 2-ورىن الىپ، ەلىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى.

كونسەرۆاتوريانى بىتىرگەن سوڭ جان­نات اكە جولىن قۋىپ، وپەرا تەاترىنا جۇ­مىسقا ورنالاستى. ول بىرنەشە شەتەل وپە­را تەاترلارىندا تاعلىمدامادان ءوتتى. اتاپ ايت­قاندا، يەزي (يتاليا، 2009)، Associa­zione Opera Italiana di Bologna (بولونيا); ACCADEMIA Teatro alla Skala (ميلان) تەاترلارىندا ونەرىن شىڭداپ، كەننەدي-ورتالىق، لينكولن-تەاترى (ۆاشينگتون)، كارنەگي-حولل (نيۋ-يورك)، سانتوري-حولل (توكيو)، تاتارستاننىڭ ع.توقاي اتىنداعى مەم­لە­كەتتىك فيلارمونياسى ساحناسىندا (قازان)، بەلورۋسسيانىڭ ۇلكەن تەاترىندا (مينسك)، كارلو فەليچە تەاترىندا (گەنۋيا); گوللانديا بويىنشا وتكەن وپەرا تۋرلارىندا ونەر كورسەتتى.

 قازىر ول «استانا-وپەرا» تەاترىنىڭ بەلدى دە جەتەكشى ءسوليسى. كلاسسيكالىق جانە ۇلتتىق وپەرالاردا باستى رول­دەردى سومداپ جۇرگەن ساحنا شەبەرى. قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى، «قۇر­مەت»، «پاراسات» وردەندەرىنىڭ يەگەرى. قازاق­ستاندىق «التىن ادام» كونكۋرسىنىڭ جەڭىمپازى، «جىل ادامى» جۇلدەگەرى.

وپەرا تەاترىنىڭ ارداگەرى، انشى­لەر­دىڭ ساڭلاعى كەڭەس اعامىز تۋرالى كەزىندە تالاي قۇندى پىكىرلەر، باعالى لەبىزدەر ايتىلعان بولاتىن. سولاردىڭ بىرەۋىن كەلتىرەيىك.

«ويىن ورنەگىندە ءان ورىنداۋ­شى­لى­عىندا ۇلتتىق بوياۋى مول، اعا بۋىن ورىنداۋشىلىق داستۇرىمەن ايقىن كورىن­گەن ءانشى ك.باقتاەۆتىڭ ساڭقىلداعان اشىق تا ۇشقىر داۋىسى اكتەرلىك شەبەر ورىنداۋىمەن كورەرمەن كوڭىلىنەن شىق­تى. جاس انشىلەرگە ۇلگى بولارلىق بۇل ورىنداۋشىنىڭ ساحناعا ءار شىعۋىنىڭ ءوزى تەرەڭ ءتالىم الارلىق ويىن ورنەگىمەن باۋرايدى. مۇندا كوپتەگەن جاس ورىنداۋشىلار جوعالتىپ العان، حالىق اراسىنان شىققان اعا ۇرپاق ونەرىنىڭ قايتالانباس وزىندىك قۋات كوزدەرى بار. ك.باقتاەۆ –  ساحناداعى ەركىندىگىمەن ەرەكشەلەنەتىن، مۋ­زىكا ءتىلىن اكتەرلىك شەبەرلىگىمەن سۇلۋ شەندەستىرە الاتىن، ءوز كەيىپكەرىن شىنايى سومدايتىن ءانشى-اكتەر»، دەپ جازدى مۋزىكاتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور س.كۇزەمباەۆا.

جاستاردىڭ ۇلاعاتتى ۇستازى بولعان، حا­لىقتىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن ساحنا ساڭلاعى كەڭەس باقتاەۆ قازاق ونەرىندە ءوز قول­تاڭ­باسىن قالدىرعان تۇعىرى بيىك تۇلعا.  

 

تىلەۋعازى بەيسەمبەك،

قازاقستان جازۋشىلار جانە كومپوزيتورلار وداقتارىنىڭ مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ۆاكتسينا سالدىرعاندار سانى ارتتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:17

1227 قازاقستاندىق ىندەتتەن ساۋىقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:08

وتكەن تاۋلىكتە 1169 ادام ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:01

قارسىلاستار انىقتالدى

سپورت • بۇگىن، 08:47

پۋتينتسەۆا ۇتىلىپ قالدى

سپورت • بۇگىن، 08:46

مەرەي كۇمىس الدى

سپورت • بۇگىن، 08:45

سەربيادان ولجالى ورالدى

سپورت • بۇگىن، 08:43

تەمىرتاۋدا گاز تۇتاندى

ايماقتار • بۇگىن، 08:43

جومارت جاننىڭ جاقسىلىعى كوپ

قوعام • بۇگىن، 08:40

مەدال سانى 70-تەن استى

سپورت • بۇگىن، 08:38

ادەبيەتتانۋ تارلانى

ادەبيەت • بۇگىن، 08:33

شۇمەكتەن شىققان سۋ مەن شۋ

قوعام • بۇگىن، 08:23

«اينەگىڭىزدى جۋىپ بەرەيىك»

قوعام • بۇگىن، 08:21

اۋىل ەڭبەككەرلەرىمەن جۇزدەستى

ساياسات • بۇگىن، 08:15

شەكارانىڭ شەبى بەرىك

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار