اقش بيلىگى تاراپىنان ءتۇرلى قىلمىستار, تەرروريزم بويىنشا ايىپتالعان قىلمىسكەرلەرگە ارنالعان, كۋبادان مەرزىمسىز ۋاقىتقا جالعا العان لاگەردىڭ جۇمىسىن توقتاتۋ تۋرالى شەشىم 19 شىلدەدە قابىلداندى. گۋانتانامو قالاسىنان 30 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان تۇرمەدە بۇگىندە 39 كىسى جازاسىن وتەپ جاتىر.
تۇرمە 2002 جىلى اشىلىپ, وعان اۋعانستاننان 20 قىلمىسكەر جەتكىزىلگەن-ءدى. قىلمىسكەرلەر – «تاليبان» سودىرلارى, تەرروريستىك اكتىلەرگە قاتىستى دەپ ايىپتالدى. ودان بولەك 2002-2006 جىلدار اراسىندا اۋعانستان مەن يراكتا قولعا تۇسكەن 750-دەن استام ادام وسى تۇرمەگە قامالدى. ولاردىڭ بارلىعى – «تاليبان» جانە ء«ال-كايدا» راديكالدى ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى ەدى. ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن 250-ءى ەلىنە قايتارىلدى.
2009 جىلى باراك وباما مەملەكەت باسشىسى قىزمەتىنە كىرىسكەن بويدا تۇرمەنى جابۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. ايتكەنمەن, پرەزيدەنت بۇيرىعى ورىندالمادى. ال دونالد ترامپ پرەزيدەنت بولىپ سايلانعاننان كەيىن بۇرىنعى پرەزيدەنت بۇيرىعىنىڭ كۇشىن جويىپ, ءتىپتى اتى شۋلى تۇرمەگە قايتادان قىلمىسكەرلەردى قاماۋعا رۇقسات بەردى.
تۇرمەدەن بوساتىلعانداردىڭ كوبى, وكىنىشكە قاراي, بۇرىنعى ومىرلەرىنە قايتا ورالدى. 2007 جىلى بوستاندىققا شىققان سايد الي اش-شيحري ەلىنە, ياعني يەمەنگە ورالىپ, يەمەندىك ء«ال-كايدانىڭ» كوشباسشىلارىنىڭ ءبىرى بولدى. تۇرمەدە بولعان تاعى ءبىر قىلمىسكەر يبراحيم ار-رۋبايش يسلاميستەردىڭ تانىمال يدەولوگىنە اينالدى.
الەمدى شۋلاتقان 2011 جىلعى 11 قىركۇيەكتەگى تەرروريستىك اكتىگە قاتىستى تۇلعالاردىڭ سوتى وسى گۋانتانامودا ءوتتى.
«حالىقارالىق امنيستيا» ۇيىمى باسقا دا قۇقىق قورعاۋشىلارمەن بىرگە گۋانتانامودا وتىرعان قىلمىسكەرلەردى تەرگەپ, ادام قۇقىقتارى بۇزىلادى دەگەن پىكىرگە كەلدى. ۇيىم تۇرمەدە كۇش كورسەتىلىپ, جازاسىن وتەپ جاتقاندار ۇرىپ-سوعىلاتىنىن مالىمدەدى. سونىمەن قاتار ولاردى ۇيىقتاتپاي, مۋزىكا داۋسىن قاتتى قويىپ تا ازاپتاعان. پەنتاگون بۇل ايىپتاۋلارمەن كەلىسپەي, كورسەتىلگەن قىسىمدى شەكتەن شىققان دەۋگە كەلمەيدى دەپ اقتالعان.
گۋانتانامودا جازاسىن وتەگەندەر ۋاقىت وتە بوستاندىققا شىعارىلىپ قانا قويماي, كەي كەزدە ولار باسقا ەلدەرگە جىبەرىلگەن. وسىلايشا, 2015 جىلى اتى شۋلى تۇرمەدە بولعان 5 قىلمىسكەردى قازاقستان قابىلداۋعا كەلىسىم بەرگەن.
اسيم تابيت ابداللا ءال-حالاكي, مۇحاممەد الي حۋسەين حانايان مەن سابري مۇحاممەد يبراحيم ءال-كۋراشي ەسىمدى يەمەندىكتەر, ادەل ءال-حاكيمي مەن ابداللا بين الي ءال-لۋفتي ەسىمدى تۋنيستىكتەر قازاقستانعا اكەلىنگەن.
ولار گۋانتانامودا 10 جىلدان استام ۋاقىت وتكىزىپتى. قىلمىسكەردىڭ بەسەۋى دە 2001-2002 جىلدارى پاكىستاندا قولعا تۇسكەن. ولار ء«ال-كايدا» تەرروريستىك ۇيىمىمەن بايلانىسى بار دەپ تۇتقىندالعان. دەگەنمەن, بەسەۋىنە دە ناقتى ايىپ تاعىلىپ, ۇكىم شىقپاعان. سوندىقتان اقش ۇكىمەتى ولاردى بوساتۋدى ءجون كورگەن. كەيىن بەلگىلى بولعانداي, ولار ءوز وتانىنا ەمەس, حالىقارالىق باعدارلاما اياسىندا قازاقستانعا اتتاندىرىلدى. ءبىزدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىمىز ولارعا پانا ىزدەگەندەر مارتەبەسى بەرىلەتىنىن حابارلادى.
ەندى اقش-تىڭ پرەزيدەنتى دجو بايدەن تۇرمەنى تولىقتاي جابۋ كەرەك دەگەن توقتامعا كەلدى. امەريكا ۇكىمەتى تۇرمەدە جازاسىن وتەپ جاتقان 56 جاستاعى ماروككو ازاماتى ابدۋلا لاتيف ءناسيردى ەلىنە قايتارۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ۆاشينگتوننىڭ مالىمدەمەسىنە قاراساق, ەندى بۇل قىلمىسكەر اقش-قا قاۋىپ توندىرمەيدى.
تۇرمەدەگى 39 قىلمىسكەردىڭ تەك 10-ىنىڭ عانا رەپارتاتسياعا قۇقىعى بار. تاعى 17 ادام ءىسىنىڭ قايتا قارالۋىنا ءوتىنىش بىلدىرە الادى. 10 ادام – اسكەري كوميسسيا تەرگەۋىندە. تەك 2 ادام عانا – رەسمي ۇكىمى شىققاندار.
اقۇيدىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى: ء«دال قازىر ناقتى ۋاقىتىن ايتا المايمىز. بۇل ءۇردىستىڭ قانشاعا سوزىلارىن بولجاۋ قيىن. دەگەنمەن, تۇرمەنى جابۋ – نەگىزگى ماقساتىمىز», دەپ مالىمدەدى.
