قوعام • 19 شىلدە، 2021

TikTok مادەنيەتتى قالاي ماتادى؟

62 رەت كورسەتىلدى

بايقاساق، مادەنيەتكە ەنەتىن جا­ڭا­لىقتار جىمىن بىلدىرمەي مى­سىق­تابانداپ كەلىپ، مىقتاپ تۇرىپ ور­نى­عىپ العاننان كەيىن ناتيجەسىن ءبىر-اق كور­سەتەدى ەكەن.

 الدىمەن بۇل كەزەڭ بىلىنەر-بىلىنبەس بولىپ باس­تالىپ، شەڭگەلىن سالىپ، بويدى تۇتاس وراپ، بۇلقىنا المايتىن كەزدە بارىپ، باسىمىزدى كوتەرىپ، بايىبىنا بارا باستايمىز. بىراق كەش بولادى. ونى ءتۇسىنۋ ءۇشىن سوڭعى تۇسىرىلگەن ءبىر-ەكى ساپالى گولليۆۋد ءفيلمىن كورسەڭ جەتىپ جاتىر، ونەر مەن مادەنيەتتەگى ەڭ سوڭعى جاڭالىق كورىنىستەرى جارق ەتىپ الدىڭنان ءوزى-اق شىعادى. مىسالى، ەندى ءجۇز جىلدان كەيىن 2019 جىلى نە بولعانىن، قانداي تاريحي وقيعالارىمەن ەستە قالعانىن ارنايى ۇڭىلگەن زەرتتەۋشى ماماندار، تاريحشىلار ايتىپ بەرمەسە، باسقا ەشكىمنىڭ ەسىندە قالماسى انىق. ال 2020 جىل الەمدىك پاندەميا مەن جەر شارى حالقىنىڭ ۇزاق ۋاقىت بويى وقشاۋلانىپ ۇيىندە وتىرعانى جانە قامالىپ قالعان كەزىندە وعان الەۋمەتتىك جەلىلەر اينىماس سەرىك بولعانى تۋرالى دەرەكتەردى ەكىنىڭ ءبىرى سايراپ تۇرىپ ايتىپ بەرەتىنىنە بۇگىن ءباس تىگۋگە بولادى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا YouTube، Instagram، Faسebook بۇرىن-سوڭدى بولماعان بەلسەندىلىككە يە بولىپ، حالىقتىڭ سۇرانىسىن تۋعىزدى. ونلاين ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنە باستاعاندار Zoom، Houseparty سەكىلدى جاڭا ينتەرنەت قىزمەتىنىڭ ءتۇرىن پايدالانا باستادى. بۇل دا ەشنارسە ەمەس، 5-6 جاستان جوعارى كونتەنت-مەيكەردىڭ ءبارى TikTok جەلىسىنە ۇيىرسەكتەپ، ۇستىنە قارا قۇرىم بولىپ ۇيمەلەپ الدى. بارلىق الەۋمەتتىك مەديانىڭ ىشىندە تالاسسىز تانىمالدىلىق، توپ جارعان چەمپيون ناق وسى جەلى بولىپ شىقتى.

مىسالى، Zoom جۇمىسپەن، ءبىلىم الۋمەن، الىستاعى اعايىن-تۋىسپەن قارىم-قاتىناس جاساۋعا ىڭعايلى بولسا، TikTok جۇمىسى ءان ايتقان بالالارمەن، بيلەگەن جاسوسپىرىمدەرمەن، ءتىپتى زەينەتتەگى اجەلەردىڭ ونەرىمەن جىلدام جاندانىپ، ويىن-ساۋىق الاڭىنا اينالىپ شىعا كەلدى. بۇگىندە Faسebook-تاعى ءمىنسىز ادامدار مەن Instagram-داعى جۇلدىزداردىڭ الەم-جالەم ءومىرى TikTok كونتەنتىنىڭ جانىندا ءجىپ ەسە الماي قالدى. بۇل بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋىنا ەكس-پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ امەريكا اۋماعىندا ءدال وسى جەلىنىڭ جۇمىسىنا تى­يىم سالامىن دەگەن تەپسىنگەن مالىمدەمەسى قامشى بولىپ تيگەنى انىق. قوعامداعى ءتۇرلى كوزقاراستىڭ بولۋىنا قاراماستان قىتايدىڭ بۇل اۋقىمدى جوباسى سانسىز قول جيناعان WhatsApp، Instagram، Twitter جەلىلەرىمەن قاتار ءبىر ساپقا كەلىپ قوسىلىپ، قازىر قىسقا بەينەروليكتەرىمەن باسەكەگە قابىلەتتى الاڭ ەكەنىن بايقاتىپ ۇلگەردى.

ايتىپ وتكەنىمىزدەي، TikTok-تىڭ ماق­ساتى  – اۋديتورياعا قۋانىش-كۇلكى سىيلاۋ. بەينەروليك العاشقى مينۋتتا-اق ادامدى «سىلەيتىپ» سالۋى كەرەك. سوندىقتان جەلى پايدالانۋشىلارىنىڭ كومەديانى وزىنشە ءتۇسىنىپ، ونى ءبىر مينۋت اياسىنا سىيعىزۋى اقىلعا قونىمدى كورىنەدى. ءتىپتى روليك باستالماي جاتىپ نە تۋرالى بولاتىنىن بىردەن تۇسىنەتىندەر بار. بويانىپ، سىلانىپ-سيپانىپ، ايەلدىڭ كويلەگىن كيىپ شىققان بوزبالالاردىڭ ءىسىنىڭ دۇرىس-بۇرىستىعىنا كوزى جەتپەستەن، ەكى ەزۋىن جيا الماي، ەسى كەتەتىندەرگە قاراپ نە كۇلەرىڭدى، نە جى­لارىڭدى بىلمەيسىڭ. بۇل جاقسى ما، جامان با؟ ومىرىندە قۋانىشى ازايعان، سيرەك كۇلەتىن ادام جانى قالاعان جىلىلىقتىڭ، ساۋلەنىڭ، كۇلكىنىڭ ورنىن ارزان كومەديامەن تولتىرۋى قاۋىپتى قۇبىلىس. بىراق جالپى­ادامزات بالاسى ەكزيستەنتسيالدى داعدارىستى باستان كەشىپ، كۇلۋگە سەبەپ ازايعان كەزدە، بۇل قاجەتتىلىكتى وتەۋدى وسى قوسىمشا موينىنا العان سياقتى. ينتەرنەتتەگى ءبىر مينۋتتىق كۇلكى تۇتاس كومەديا جانرىنىڭ جۇگىن كوتەرىپ وتىر.

بۇل تۇرعىدا بويىنداعى قابىلەتى مەن تالانتىن كورسەتۋدە بولاشاق جاس كينوگەرلەر ءۇشىن TikTok تاپتىرماس مۇمكىندىك الاڭى بولىپ تۇر. ويتكەنى بىلتىردان بەرى كينووندىرىس تولىقتاي توقتادى، ال ادام ۇنەمى تۇتىنۋشى رولىندە بولعاندىقتان، وعان قاجەتتىلىك ءبارىبىر تۋادى. سول سەبەپتى ءار الەۋمەتتىك جەلىنىڭ ءوز سەريالدارى تاراتىلا باستادى. ۇلكەن كينو الەمىندەگى ۇدەرىس سەكىلدى، قىسقا بەينەكورىنىستەردىڭ ءداۋىرى باستالعالى بەرى مۇنىڭ دا بىرىنەن-ءبىرى وتكەن بەلسەندى وكىلدەرى پايدا بولىپ، قالىپتاسىپ، كۇرەپ قاراجات تاپقان وليگارحتارعا اينالا باستادى.

TikTok-تىڭ مادەنيەتتى ماتاپ العانىنىڭ تاعى ءبىر كورىنىسى، بۇل قوسىمشانى تانىمال پوپ-مۋزىكانتتاردىڭ ءوزى پايدالانىپ ءجۇر. ويتكەنى كومەديالىق سكەتچتىڭ ءبارى مۋزىكامەن كوركەمدەلەدى.

الداعى ۋاقىتتا بۇل جەلىنىڭ بەلسەندىلىگى ارتپاسا، باسەڭدەمەيتىنىن ءبارى ءتۇسىنىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان مۇرتازانىڭ ءۇيى

ادەبيەت • كەشە

«جاسىل» ايماقتا ەكى ءوڭىر

كوروناۆيرۋس • كەشە

بۇگىن - انالار كۇنى

قازاقستان • كەشە

الماتىدا تەگىن ءدارى-دارمەك قاتارى ارتتى

مەديتسينا • 18 قىركۇيەك، 2021

الەمدە ەپيداحۋال قانداي؟

الەم • 18 قىركۇيەك، 2021

توكيو مارافونى 2022 جىلعا شەگەرىلدى

سپورت • 18 قىركۇيەك، 2021

الماتىدا تاۋ بوكتەرى ورتەنىپ جاتىر

ايماقتار • 18 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار