ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ جەتەكشىلىگىمەن كەشە پالاتانىڭ جاڭا جىلداعى العاشقى جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. بۇل جولى دەپۋتاتتار نازارىنا شۆەيتساريامەن اراداعى قوسارلانعان سالىقتى بولدىرماۋ, ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ ەلىمىزدەگى قىزمەتى جانە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوبالارى ۇسىنىلدى.
ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ جەتەكشىلىگىمەن كەشە پالاتانىڭ جاڭا جىلداعى العاشقى جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. بۇل جولى دەپۋتاتتار نازارىنا شۆەيتساريامەن اراداعى قوسارلانعان سالىقتى بولدىرماۋ, ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ ەلىمىزدەگى قىزمەتى جانە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوبالارى ۇسىنىلدى.
قازاقستان ۇكىمەتى مەن شۆەيتساريا فەدەرالدىق كەڭەسى اراسىنداعى تابىس پەن كاپيتالعا سالىناتىن سالىقتارعا قاتىستى قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ تۋرالى كونۆەنتسياعا جانە حاتتاماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردى كوزدەيتىن حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى قارالىپ, ماقۇلداندى. حاتتامانىڭ ماقساتى – سالىقتىق جالتارۋلاردىڭ الدىن الۋ, اقپارات الماسۋ ارقىلى ەكى مەملەكەتتىڭ سالىقتىق قىزمەت ورگاندارىنىڭ ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋ. زەينەتاقى قورى مەن ۇلتتىق بانك الاتىن ديۆيدەندتەر كىرىس پايدا بولعان مەملەكەتتە سالىق سالۋعا جاتپايتىنى دا اتاپ كورسەتىلگەن.
ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىققا قاتىستى دەپۋتات مايرا ايسينانىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرگەن قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, قازاقستان مەن شۆەيتساريا اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 5 ميلليارد 181 ميلليون اقش دوللارىن, سونىڭ ىشىندە ەكسپورت 4 ميلليارد 900 ميلليون دوللاردى قۇراعان. قازاقستان نەگىزىنەن مينەرالدىق شيكىزات جونەلتىپ تۇرسا, ول جاقتان حيميا, ماشينا مەن جابدىقتار كەلەدى ەكەن. 2013 جىلى ەلىمىزدە شۆەيتساريالىق كاپيتالدىڭ قاتىسۋىمەن 163 كاسىپورىن مەن 60 كومپانيانىڭ فيليالى تىركەلىپتى.
ەلىمىز بەن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن اتالعان بانكتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قىزمەتىنە قاتىستى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ ماسەلەسى دە كەشە دەپۋتاتتار قولداۋىنا يە بولدى. قازىرگى تاڭدا اتالعان بانكتىڭ تۇراقتى وكىلدىكتەرى استانا جانە الماتى قالالارىندا قۇرىلعان. بۇل رەتتە بانك ءۇشىن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ, تالاپ بويىنشا رەپاتراتسيالاۋ, اكەلۋ كەزىندە باجدار مەن الىمدار تولەۋدەن بوساتۋ جانە وزگە دە ارتىقشىلىقتار قاراستىرىلعاندىعىن ايتا كەتكەن ءجون. وسىعان ۇقساس وڭىرلىك كەلىسىمدەر بانكتىڭ وپەراتسيالارى جۇرگىزىلەتىن 34 ەلدىڭ 22-سىندە جاسالىپتى.
دەپۋتات روزاقۇل حالمۇرادوۆتىڭ ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ قازاقستان اۋماعىندا پايدالاناتىن ارتىقشىلىقتارى مەن يممۋنيتەتتەرى شامادان تىس ەمەس پە, دەگەن سۇراعىنا جاۋاپ قاتقان ر.دالەنوۆ بۇل جەڭىلدىكتەردىڭ بارلىعى دا زاڭ اياسىندا رەتتەلگەندىگىن العا تارتتى. ءاسىرەسە, ارتىقشىلىقتار مەن يممۋنيتەتتەردىڭ بانكتىڭ مۇراعاتى مەن بارلىق قۇجاتتارىنا, سونداي-اق, ونىڭ ورنالاسقان جەرى مەن قالىبىنا قاراماي, ول يەسى بولىپ تابىلاتىن قۇجاتتارعا دا قاتىستى ەكەندىگى كولدەنەڭ تارتىلدى. ال زاڭ جوباسى بويىنشا قوسىمشا بايانداما جاساعان دەپۋتات ۇسەنگەلدى مەدەۋوۆ «زەينەتاقى قورى نەمەسە زەينەتاقى جۇيەسى» ءجانە «زەينەتاقى» تەرميندەرى ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا سايكەستەندىرىلگەنىن ەرەكشە اتاپ كەتتى.
جالپى وتىرىستا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى ءماسەلەلەر بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەردى قاراستىراتىن زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا قارالىپ, ماقۇلداندى. زاڭدىق قۇجاتتا بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماقساتىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بالانىڭ قۇقىقتارى تۋرالى» زاڭعا كومەك كورسەتۋ جونىندەگى ۇيىمدارعا قاتىگەزدىكپەن قاراۋدىڭ سالدارىنان ومىرلىك قيىن جاعدايداعى بالالاردى قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تۇزەتۋ ەنگىزىلىپ وتىر. جانە دە «تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق پروفيلاكتيكاسى تۋرالى» زاڭعا جابىرلەنۋشىلەرگە ءتيىستى كومەكتى تۇراتىن جەرىنە قاراماي الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تۇزەتۋلەر ۇسىنىلعان.
بۇدان باسقا, پالاتا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسى (تمىك) حاتشىلىعىنىڭ قارجىلىق قاعيدالارى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋ جونىندەگى قۇجاتتى جۇمىسقا الدى. كەلىسىم تمىك حاتشىلىعىنىڭ قارجىلىق-شارۋاشىلىق قىزمەتىن جۇرگىزۋ ءۇشىن نەگىز بولادى دەپ كۇتىلۋدە. ءاسىرەسە, ساياسي, ەكونوميكالىق, گۋمانيتارلىق, مادەني جانە باسقا سالالارداعى قازاقستاننىڭ تمىك-عا مۇشە مەملەكەتتەرمەن كوپجاقتى ىنتىماقتاستىعىنا جاڭا سيپات بەرۋگە باعىتتالعان.
ءماجىلىس, سونىمەن قاتار, كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك شەكاراسى ارقىلى اۆتوموبيل وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە ۆەتەريناريالىق-سانيتارلىق باقىلاۋ جانە وسىمدىكتەر كارانتينى بويىنشا باقىلاۋ فۋنكتسيالارىن كەدەن ورگاندارىنا بەرۋ ماسەلەسى بويىنشا زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردى جۇمىسقا الدى.
سونداي-اق, كەشەگى وتىرىستا دەپۋتاتتار بىرقاتار ساۋالدار جولدادى. سونىڭ ءبىرىن دەپۋتات باقىتبەك سماعۇل جاريا ەتتى. دەپۋتات بىلاي دەدى: «قوعامدا عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ءدىنىمىزدى يسلامعا جات دۇنيەتانىمداعى اعىم رەتىندە كورسەتۋ بەلەڭ الىپ بارادى. بۇگىن ۋاححابتىق اعىمداعى ميسسيونەرلەر قازاقتىڭ مۇسىلماندىق تۇسىنىگىن, ونىڭ تاريح بويى جيناقتالعان بولمىسىنا اينالعان تۇسىنىك-تانىمىن جوققا شىعارىپ باعۋدا». دەپۋتاتتىڭ پايىمىنشا, مۇنىڭ زاردابى كەشەگى كوممۋنيستىك يدەولوگيا جۇرگىزگەن ۇلتسىزداندىرۋ ساياساتىنان دا اسىپ ءتۇسۋى ىقتيمال. «بۇلار قازاقتى بۇگىن عانا مۇسىلماندىقتى قابىلداعان ەل سەكىلدى كورسەتىپ, وزدەرىن تازا يسلام اتىنان, كەي جەرلەردە اللانىڭ اتىنان سويلەپ, حالىقتى ءدىني سەنىمى مەن تانىمىنان بەزدىرۋگە جۇمىس ىستەۋدە», دەدى ب.سماعۇل. دەپۋتات ۇكىمەت باسشىسى مەن باس پروكۋراتۋرا الدىنا ماسەلەنى وتكىر قويدى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
