08 قاڭتار, 2014

جاۋاپسىزدىق

460 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەڭبەك قاتىناستارىنداعى اعاتتىقتار, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنىڭ ساقتالماۋى, شەتەلدىك جانە جەرگىلىكتى جۇمىسشىلار اراسىنداعى ەڭبەكاقى بويىنشا ايىرماشىلىقتاردىڭ بولۋى قاشاندا الەۋمەتتىك شيەلەنىستىڭ ۋشىعۋىنا سوقتىراتىنى بەلگىلى. ونى كۇنى كەشەگى جاڭاوزەن وقيعاسىنىڭ وزىنەن اڭعارۋعا بولادى. مىنە, جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ بۇل ماسەلەنى باستى نازاردا ۇستاۋى دا سوندىقتان. وسى جانە باسقا ماسەلەلەر وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكەن كەڭەستە كەڭىنەن ءسوز بولدى.

ەڭبەك قاتىناستارىنداعى اعاتتىقتار, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنىڭ ساقتالماۋى, شەتەلدىك جانە جەرگىلىكتى جۇمىسشىلار اراسىنداعى ەڭبەكاقى بويىنشا ايىرماشىلىقتاردىڭ بولۋى قاشاندا الەۋمەتتىك شيەلەنىستىڭ ۋشىعۋىنا سوقتىراتىنى بەلگىلى. ونى كۇنى كەشەگى جاڭاوزەن وقيعاسىنىڭ وزىنەن اڭعارۋعا بولادى. مىنە, جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ بۇل ماسەلەنى باستى نازاردا ۇستاۋى دا سوندىقتان. وسى جانە باسقا ماسەلەلەر وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكەن كەڭەستە كەڭىنەن ءسوز بولدى.

ايماق باسشىسى وبلىس ءوڭى­رىن­دەگى ەڭبەك قاتىناستارى سالا­سىنداعى جاعدايدىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ تىكەلەي باقىلاۋىندا ەكەنىن, وسى نازىك سالاداعى ورىن العان پروبلەمالىق ماسەلەلەرگە بايلانىستى كاسىپ­ورىنداردىڭ باسشىلارىنىڭ ەسەپ­تەرى تىڭدالاتىنىن, الايدا, بىرقاتار اتقارىلعان جۇمىستارعا قاراماستان, جەكەلەگەن ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتار ءالى دە ورىن الىپ وتىر­عانىنا الاڭداۋشىلىق ءبىل­دىردى. ول نەگىزىنەن قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقى بەرەشەكتەرىنە قا­تىس­تى بولىپ وتىر. سونداي-اق, مەم­لەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى ءجۇر­گىزگەن كاسىپورىندارداعى تەكسەرۋلەردە انىقتالعان وندىرىستەگى اۋىر جاراقات, ءتىپتى ولىممەن اياقتالعان اۋىر جاعدايلار, سونداي-اق ەڭبەكاقى جونىندەگى قارىزدار, شەتەلدىك كومپانيالارداعى ەڭبەك­اقى تولەۋدەگى سايكەسسىزدىكتەر تو­لىق جويىلدى دەۋگە بولمايدى.

اقتوبە وبلىسىنىڭ ەڭبەك ينس­­پەكتسياسى جونىندەگى باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسى مارات عابي­دۋل­ليننىڭ مالىمدەۋىنشە, وبلىس­تاعى 20 ءىرى كاسىپورىندا جۇمىس­شى-قىزمەتكەرلەردىڭ اۋىر جاراقات, ءتىپتى قازا بولۋى­مەن اياق­­تالعان وقيعالار ورىن ال­عان. مۇنداي كاسىپورىنداردىڭ قاتا­­­رىندا «قازاقستان تەمىر جولى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ قان­دىاعاش جول ديستانتسياسى, «ساعىز پەترولەۋم», « ۇلى قابىرعا» قازاقستان-قىتاي بۇرعىلاۋ كومپانياسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى بار.

 باسقارما باسشىسى ادامدار­دىڭ اۋىر جاراقات الۋىنا جانە ولىمىنە سوقتىراتىن وقيعالاردىڭ وتكەن جىلعا قاراعاندا, بيىل وبلىستا 30 پايىز تومەندەگەنىن جەتكىزدى. دەگەنمەن, مۇنداي جاعدايلاردىڭ ءالى دە از ەمەس ەكەنىنە ناقتى دەرەكتەر كەلتىردى. جىل ىشىندە 16 ادام قازاعا ۇشىراعان. وتكەن جىلدىڭ اقپان ايىندا «قازاقستان تەمىر جولى» اكتسيونەرلىك قوعامى قاندىاعاش جول ديستانتسياسىندا بىرنەشە ادامنىڭ باقىتسىزدىق جاعدايعا ۇشىراۋى ورىن الدى. ەڭبەك ۇيىمداستىرۋدا جىبەرىلگەن قاتەلىكتەردەن لوكوموتيۆ جۇمىس­كەرلەردى باسىپ ءوتىپ, ءۇش جول ءجون­دەۋشى سول جەردە قازا بولسا, ءبىر ادام اۋىر جاراقات الدى. باسقارما باسشىسى باسقارعان ارناۋلى تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ تالابى بويىنشا شارا الىنىپ, فيليال ديرەكتورى ش.قۇرمانباەۆ, ۋچاسكە باستىعى ن.ەشماعانبەتوۆ, ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى ن.ەلتەزەروۆ جۇ­مىس­تارىنان بوساتىلىپ, باس ين­جەنەر ن. ورىسباەۆقا قاتاڭ ءسو­گىس جاريالانعان. ۇجىمدىق شارت­قا سايكەس زارداپ شەككەن وتباسىلارىنا ماتەريالدىق جاردەم كورسەتىلگەن. تەمىرجولشىلاردىڭ قايىرىمدىلىق قورىنان زارداپ شەككەن وتباسىلارىنىڭ ءار­قايىسىنا 34, 28, 19 ملن. تەڭگەدەن قارجى بولىنگەن. سونداي-اق, قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا اسىراۋىنداعى ادامداردىڭ سانىنا قاراي ساقتاندىرۋ كومپانياسىنان اي سايىن قارجى تولەنەتىن بولدى.

«ساعىز پەترولەۋم» جاۋ­اپ­كەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىندە 2 قىزمەتكەردى اجال قۇشتىرعان وقيعا دا وندىرىستەگى ەڭبەكتى ۇيىم­داستىرۋداعى بەرەكەسىزدىكتەن, قىزمەتكەرلەردىڭ قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن ساقتاماۋىنان بولعان. ۆاحتالىق كەنتتە جۇمىسشىلار تەح­نيكالىق سۋ ساقتالعان 25 تەكشە مەترلىك ىدىسقا وزدەرىمەن بىرگە ءورت سوندىرەتىن قۇرىلعىنى تۇسىرەدى, ونى ىدىستاعى سۋدى ايداۋ ءۇشىن ىسكە قوسادى, اقىرىندا گازدان ۋلانىپ ولەدى. بۇعان كىنالى جاۋاپتى ادامدار اكىمشىلىك جازاعا تارتىلدى. قازاعا ۇشىراعان ن.نيازبەكوۆتىڭ وتباسىنا 6 ملن. 800 مىڭ تەڭگە, ا.تىلەۋجانوۆتىڭ وتباسىنا 8 ملن. 275 مىڭ تەڭ­گە قارجى ءبولىندى. جەرلەۋ شىعىن­دارى تۇگەلدەي جۇمىس بەرۋشىنىڭ قارجىسى ەسەبىنەن تولەندى.

وتكەن جىلدىڭ ءساۋىر جانە قىركۇيەك ايلارىندا « ۇلى قابىرعا» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىندە ولىممەن اياقتالعان ەكى وقيعا ورىن الدى. بىرەۋىندە جۇمىسشى تەمىر ءپىسىرۋ كەزىندە قازا بولسا, ەكىنشىسىندە ۆاگون جوندەۋ كەزىندە اراعا كەسىلدى. بۇل ادامدار دانەكەرلەۋ اگرەگاتى مەن كەسكىش قۇرالىنا مۇلدە قاتىسى جوق, بۇل كاسىپتى مۇلدە بىلمەيتىن ماماندار بولىپ شىقتى. ءبىرىنشى جاعداي بويىنشا اكىمشىلىكتىڭ جاۋاپتى 8 قىزمەتكەرى تارتىپتىك جازاعا تارتىلدى. ەڭبەك شارتىنىڭ تالابىنا سايكەس قازا بولعان ا.يسماتۋللاەۆتىڭ وتباسىنا 4 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, ساقتاندىرۋ كومپانياسىنان 1,5 ملن. تەڭگە كولەمىندە بىرجولعى قارجى تولەندى, جۇمىس بەرۋشىنىڭ ەسەبىنەن شىعىندار وتەلدى. ەكىنشى وقيعا بويىنشا 9 باسقارۋشى قىزمەتكەر تارتىپتىك جازاعا تارتىلدى. قازاعا ۇشىراعان ە. وماروۆتىڭ وتباسىنا ۇجىمدىق شارت بويىنشا 2 ملن. 500 مىڭ تەڭگە تولەنىپ, جەرلەۋ شىعىندارى كومپانيانىڭ ەسەبىنەن اتقارىلدى.

سونداي-اق, «سنپس-اقتوبە­مۇنايگاز» فيليالدارىندا جانە مەردىگەرلىك مەكەمەلەرىندە, «اق­توبە مۇناي سەرۆيس», «اقتوبە كولىك كومپانياسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى, جاڭاجول گاز وڭدەۋ زاۋىتى, «ۆوستوكنەفت جانە سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەس­تىكتەرىندە ءبىر-بىردەن كىسى ءولى­مىمەن اياقتالعان وقيعالار ورىن الدى. بارلىق قىزمەتكەرلەر ءتار­تىپتىك جازاعا تارتىلدى. قا­زا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا ۇجىمدىق شارتقا سايكەس ماتە­ريالدىق شىعىن تولەندى. ادام ولىمىمەن اياقتالعان وقيعالاردىڭ تەرگەۋ ماتەريالدارى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا بەرىلگەن.

 وندىرىستىك نىسانداردى ەڭبەك شارتتارى جونىندەگى اتتەستاتسيادان وتكىزۋ كوپتەگەن كاسىپورىنداردا انشەيىن كوز الداۋ ءۇشىن ءجۇر­گىزى­لەتىنى بەلگىلى بولدى. تەك ءۇستى­مىز­دەگى جىلدىڭ باسىنان ەڭبەك ينسپەكتورلارى ارقىلى 137,6 ملن. تەڭگەدەن استام ەڭبەكاقىعا قاتىستى قارىزداردى انىقتاپ, قابىلدانعان شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە ەڭبەكاقى جونىندەگى بۇل قارىزدار تولىق وتەلگەن. الايدا, ەڭبەكاقى تولەۋدە سوزىلىپ جۇرگەن قارىزدار «ۆيتادورستروي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەستىگى, «مارتۋكسەرۆيس», «كوك­جار» مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق كاسىپ­­ورىندارى جانە باسقا مەكە­مە­لەردە ءالى دە بار كورىنەدى. سا­لىق دەپارتامەنتىنىڭ دەرەكتەرى بوي­­­ىنشا ەڭبەكاقى جونىندەگى اعىم­داعى قارىز «تەحكوم-س», «ويلتەحنوگرۋپپ», «سترويتەكس لتد», «سترويتەلنايا ينيتسيا­تيۆا», «اقتوبە نگس», «بە­رەن ي سك» جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋ­لى سەرىكتەستىكتەرىندە, «اكتيۋب­گراج­دانپروەكت» وندىرىستىك كووپە­را­تي­ۆىندە, «ءورت ءسوندىرۋشى» اكتسيو­نەر­لىك قوعامىندا كۇنى بۇگىنگە دەيىن ساقتالىپ وتىر.

ساتىبالدى ءساۋىرباي,

«ەگەمەن قازاقستان».

اقتوبە وبلىسى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار