Astana Finance Days فورۋمىنا قاتىسقان ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى جانەل كۇشىكوۆانىڭ پىكىرىنشە, باسقا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن سالىستىرعاندا, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتا ءوزارا ساۋدا كورسەتكىشتەرى وتە تومەن. ونىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ جالپى ساۋداسىنداعى ەاەو-نىڭ ۇلەسى 11 پايىزدى عانا قۇراعان. ماسەلەن, ەۋرووداقتاعى ءوزارا ساۋدا 62,5 پايىزدى, NAFTA ۇيىمىندا (سولتۇستىك امەريكا ەركىن ساۋدا كەلىسىمى) 49,3 پايىزدى, وڭتۇستىك-شىعىس ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ قاۋىمداستىعىندا (اسەان) 45,4 پايىزدى قۇراپ وتىر. بۇلارمەن سالىستىرعاندا ەاەو-نىڭ كورسەتكىشتەرى تومەن.
– ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتا ءوزارا ساۋدانى ۇلعايتاتىن الەۋەت جەتكىلىكتى. ول ءۇشىن ەڭ الدىمەن ىشكى نارىقتاعى كەدەرگىلەردى جويۋ كەرەك. سونداي-اق ەلدەر اراسىنداعى كووپەراتسيالىق بايلانىستاردى جولعا قويۋ ماڭىزدى. بۇل رەتتە ەاەو ەلدەرىنىڭ سىرتقى ساۋداسىن دامىتۋ بويىنشا ءۇشىنشى ەلدەرمەن پرەفەرەنتسيالىق ساۋدا كەلىسىمدەرىن جاساۋ جۇمىسى جانداندىرىلۋدا. ءوزارا قولايلى جاعدايلاردا جاڭا ەركىن ساۋدا ايماقتارىن قۇرۋ ونىمدەرىمىزدى الەمدىك نارىقتارعا جىلجىتۋدا «لوكوموتيۆكە» اينالۋى ءتيىس. بۇل رەتتە ەۋرازيالىق قايتا ساقتاندىرۋ كومپانياسىن قۇرۋ ەاەو ەلدەرىنىڭ ءوزارا جانە سىرتقى ساۋداسىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان ەكسپورتتىق قولداۋدىڭ پارمەندى قۇرالى بولماق, – دەدى جانەل كۇشىكوۆا.
ەۋرازيالىق قايتا ساقتاندىرۋ كومپانياسىن قۇرۋدىڭ ءتيىمدى نەمەسە ءتيىمسىز ەكەندىگى الداعى تامىز ايىندا ۇكىمەت باسشىلارى دەڭگەيىندە تالقىلانباق. ەگەر مۇنى تاراپتاردىڭ بارلىعى قولدايتىن بولسا, وندا ماسەلەنى ەگجەي-تەگجەيلى پىسىقتاۋ ءارى ءتيىستى نورماتيۆتىك بازانى دايىنداۋ جۇمىسى باستالادى.
– ەۋرازيالىق قايتا ساقتاندىرۋ كومپانياسى قاتىسۋشى ەلدەردەگى ساقتاندىرۋ جانە قايتا ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىنىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋگە, ەكسپورتتىق مامىلەلەردى جەدەل جانە ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قايتا ساقتاندىرۋ سىيىمدىلىعىن جاقسارتۋعا, بروكەرلىك قىزمەتتەردى پايدالانۋ قاجەتتىلىگىن بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءوز كەزەگىندە بۇل قايتا ساقتاندىرۋ قۇنىن تومەندەتەدى. سونداي-اق ەكسپورتتىق مامىلەلەردى ساقتاندىرۋ مۇمكىندىكتەرىنىڭ كەڭەيۋىنە ىقپال ەتەدى, – دەپ ناقتىلادى ۆيتسە-مينيستر.
ەسكە سالا كەتەيىك, ەاەو شەڭبەرىندە ۇكىمەتارالىق كەلىسىم نەگىزىندە جارعىلىق كاپيتالى 200 ملن دوللاردى قۇرايتىن ەۋرازيالىق قايتا ساقتاندىرۋ كومپانياسىن قۇرۋ ۇسىنىلىپ وتىر. ونىڭ الەۋەتتى ساقتاندىرۋ سىيىمدىلىعى 2 ملرد دوللارعا تەڭ بولماق. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ەاەو ىشىندە ءوزارا ساۋدانىڭ كولەمى 6 ملرد دوللارعا دەيىن وسەدى دەپ كۇتىلۋدە. كومپانيانىڭ كاپيتالىن ەاەو-عا مۇشە ەلدەردىڭ ەكسپورتتىق كرەديتتىك اگەنتتىكتەرىنىڭ م ۇلىكتىك جارنالارى, قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ تىكەلەي جارنالارى, ەاەو-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ دامۋ بانكتەرى, سونداي-اق ەۋرازيالىق دامۋ بانكى ەسەبىنەن قالىپتاستىرۋ ۇسىنىلۋدا.
Uchet.kz سايتىنىڭ جازۋىنشا, ەاەو ەلدەرىندەگى تاۋەكەلدەر بويىنشا ەكسپورتتىق ساقتاندىرۋ اگەنتتىكتەرىنىڭ اعىمداعى ساقتاندىرۋ مىندەتتەمەلەرىنىڭ جيىنتىق كولەمى 2 ملرد دوللارعا تەڭ ەكەنىن ەسكەرسەك, قول قويۋ كاپيتالى 200 ملن دوللاردى قۇراۋى مۇمكىن. باستاپقى كەزەڭدە (2-3 جىلدا) جوبانى ىسكە قوسۋ ءۇشىن شامامەن 100 ملن دوللار قاجەت.
قاتىسۋشىلاردىڭ كاپيتالداعى ۇلەسى ەاەو-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ دامۋ بانكتەرىندەگى, ەاەو ەلدەرىندەگى تاۋەكەلدەر بويىنشا اعىمداعى ساقتاندىرۋ مىندەتتەمەلەرىنىڭ جالپى كولەمىندەگى ەكسپورتتىق ساقتاندىرۋ اگەنتتىكتەرىنىڭ ۇلەسىن ەسكەرە وتىرىپ بەلگىلەنۋى مۇمكىن: ەۋرازيالىق دامۋ بانكى – 32 پايىز, رەسەي (ەكسار) – 33 پايىز, بەلارۋس («بەلەكسيمگارانت») – 10 پايىز, قازاقستان («قازاق ەكسپورت») – 10 پايىز, ارمەنيا («ارمەنيا ەسا») – 10 پايىز, قىرعىز رەسپۋبليكاسى («رسك بانك») – 5 پايىز. كاپيتالدى قارجىلاندىرۋدىڭ ناقتى قۇرىلىمى مەن تەتىگى بارلىق قاتىسۋشىلارمەن بىرلەسىپ پىسىقتالۋعا ءتيىس.
