07 قاڭتار, 2014

بەس سالماقتا – بەس التىن!

340 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

بەلارۋس رەسپۋبليكاسىندا قازاق كۇرەسىنەن ءتورتىنشى الەم چەمپيوناتى ءوتتى.

 

جاھاندىق جارىسقا 29 ەلدىڭ بالۋاندارى قاتىستى. وسى سىندا قازاقستان قۇراماسى بارلىق سالماقتا التىن جۇلدەنى جەڭىپ الدى. اتاپ ايتقاندا, 60 كيلو سالماقتا ابزال ارىستانبەكوۆ, 70 كيلودا ەرلان ەستەك, 80 كيلو سالماقتا ەرسىن مۇحامەدجانوۆ, 90 كيلودا مۇحيت تۇرسىنوۆ جانە اسا اۋىر سالماقتا ايبەك نۇعىماروۆ الەم چەمپيونى اتاندى. سونىمەن بىرگە, وسى باسەكەدە ءبىزدىڭ كوماندانىڭ ەكىنشى قۇرامى دا جۇلدەلى ورىندارعا يە بولدى.

بەلارۋس رەسپۋبليكاسىندا قازاق كۇرەسىنەن ءتورتىنشى الەم چەمپيوناتى ءوتتى.

جاھاندىق جارىسقا 29 ەلدىڭ بالۋاندارى قاتىستىوسى سىندا قازاقستان قۇراماسى بارلىق سالماقتا التىن جۇلدەنى جەڭىپ الدى. اتاپ ايتقاندا, 60 كيلو سالماقتا ابزال ارىستانبەكوۆ, 70 كيلودا ەرلان ەستەك, 80 كيلو سالماقتا ەرسىن مۇحامەدجانوۆ, 90 كيلودا مۇحيت تۇرسىنوۆ جانە اسا اۋىر سالماقتا ايبەك نۇعىماروۆ الەم چەمپيونى اتاندى. سونىمەن بىرگە, وسى باسەكەدە ءبىزدىڭ كوماندانىڭ ەكىنشى قۇرامى دا جۇلدەلى ورىندارعا يە بولدى.

سونىڭ ىشىندە بولاشا­عى­نان زور ءۇمىت كۇتتىرەتىن بالۋان­دارىمىزدىڭ ءبىرى الپامىس توكيەۆ (90 كگ) كۇمىس مەدالدى يەلەنسە, امانگەلدى ساتى­بالدينوۆ (60 كگ), ەراسىل ساكەن­­ ۇلى (70 كگ) مەن ءادىلجان ىستى­­­­­باەۆ (90 كگ) قولا جۇلدەنى قاناعات تۇتتى.

تاعى ايتاتىن نارسە, وسى ءبا­سە­كەدە ماقسات مازىباەۆ دەگەن تا­لانتتى بالۋانىمىز ءابسوليۋتتى سالماقتا وتكەن بەلدەسۋدە موڭعول الىبى سۇعارجارعىل بولدپۋرەۆتى جەڭدى. بۇل بالۋاندى جاقىندا تاراز قالاسىندا وتكەن «ەۋرازيا بارىسى» حالىقارالىق تۋرنيرىندە بەيبىت ىستىباەۆ تا جەڭگەن بولاتىن. ەندى, مىنە, ونىڭ جەڭىسىن ماقسات مازىباەۆ قايتالاپ وتىر. جالپى, بيىلعى باسەكەگە قاتىسقان بالۋانداردىڭ ءبارى نامىسقا تىرىسىپ, جۇلدەلى ورىندارعا تالاس­تى. ماسەلەن, ازەربايجاننان قاتىس­قان ەكى بالۋاننىڭ ەكەۋى دە قولا جۇلدەگە يە بولدى. ولاردان ءۇشىن­شى ورىندى زاۋر باگيزوۆ (90 كيلودان استام) پەن كامشات رزاەۆ (80 كگ) يەلەندى. باسقا ەلدەردەن دە ءبىر-ەكەۋدەن بالۋاندار كىلەمگە شىعىپ, كۇرەستى. سونىڭ ىشىندە گرۋزين بەساريون بەركۋلاۆا (80 كگ) كۇمىس مەدالدى السا, ونىڭ وتاندا­سى لاشا گۋيناشۆيلي (60 كگ) قولا جۇلدەنى, گرەك پاۆنيس توماس (70 كگ), اۋعان داپەر نيازي (90 كگ) مەن گوللانديالىق دەنيەل سەن ميۋي (90 كيلودان استام) ءۇشىنشى ورىن­عا كوتەرىلدى. ال بەلارۋستەن جارىس­قا قاتىسقان ءتورت بالۋاننىڭ ەكەۋى – ەۆگەني بەدۋلين كۇمىس, الەك­ساندر ستەششەنكو قولا جۇلدە يەلەندى.

باسەكەدەن قىرعىزستان مەن ارمەنيانىڭ بالۋاندارى دا ولجالى قايتتى. قىرعىزستان قۇرا­ما­سىندا 60 كيلو سالماقتا كۇش سى­­­­ناسقان سانجار وسماناليەۆ, ار­مەنيا ساپىندا 70 كيلودا ارمەن نا­زاريان ەكىنشى ورىندى يەلەندى. وسى سىندا ءبىزدىڭ كومانداعا ءبىر-ەكى سالماقتان باسقا لايىقتى قارسىلاس بولاتىن بالۋاندار بولعان جوق. ماسەلەن, اسا اۋىر سالماقتاعى اي­بەك نۇعىماروۆ اقتىق سىنعا دەيىنگى بەلدەسۋلەرىن جەڭىسپەن اياقتاپ, فينالدا بەلورۋس ەۆگەني بەدۋليننەن ايقىن باسىم ءتۇستى.

جارىستا جەڭىل سالماقتاعى­لار اراسىندا وتكەن بەلدەسۋلەر قى­­زىق­تى جانە تارتىستى ءوتتى. مى­سا­لى, 60 كيلودا ابزال ارىس­تان­بە­كوۆ پەن امانگەلدى ساتىبال­دينوۆ­تىڭ جارتىلاي فينالداعى كەزدەسۋلەرى ۇزاققا سوزىلىپ كەتتى. بۇل ەكەۋى دە ەلىمىزدىڭ ءوز سالماقتارىنداعى مىقتىلارى بولىپ سانالادى. بەلدەسۋدىڭ نەگىزگى ۋاقىتىندا جەڭىمپاز انىقتالمادى. ابزال قارسىلاسىن قوسىمشا ۋاقىتتا عانا تازا جەڭىپ, فينالعا جولداما الدى. وسى سالماقتا قىرعىزستان اتىنان قاتىسقان سانجار وسماناليەۆ تە جامان كۇرەسكەن جوق. ول فينالعا دەيىن قارسىلاستارىن ۇتىپ, التىن جۇلدە ءۇشىن كەزدەسۋدە عانا ابزالدان جەڭىلۋگە ءماجبۇر بولدى.

كەلەسى, 70 كيلو سالماقتا وتكەن بەلدەسۋلەر وزىنشە قىزىقتى ءوتتى. بۇل سىنعا ءبىزدىڭ ەلدەن ەرلان ەستەك قاتىسىپ, وسىمەن ەكىنشى رەت الەم چەمپيونى اتاعىن جەڭىپ الدى. بۇل جولى دا ءبىزدىڭ بالۋاننىڭ قارسىلاستارى وڭاي بولعان جوق. اسىرەسە, ەرلانعا ىرىكتەۋ بەلدەسۋدە ءۇندى شارما شانجەەۆ پەن فينالدا ارميان ارمەن نازاريان قاتتى قارسىلىق كورسەتتى. دەگەنمەن, ەرلان تاجىريبەسىنىڭ ارقاسىندا ايلاسىن اسىرىپ, ەكەۋىنە دە ەش مۇمكىندىك بەرمەدى. ءسويتىپ, ول ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى اتانىپ, حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتاعىن يەلەندى. وسى سىندا ءبىزدىڭ بالۋانداردىڭ اراسىنان حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتاعىن 90 كيلو سالماقتاعى مۇحيت تۇرسىنوۆ الدى. دەسەك تە, ءبىز الەم چەمپيونى اتاعى ءبىزدىڭ ەلگە بۇيىرسا دا 90 كيلو سالماقتا قازاق كۇرەسىنەن ءبىراز ەلدەردە مىقتى بالۋانداردىڭ بار ەكەنىن كوردىك. مىسالى, وسى سالماقتاعى تاعى ءبىر بالۋانىمىز الپامىس توكيەۆ, بەلورۋس الەكساندر ستە­ششەنكو مەن ۋكراين اندرەي كۋنيك وزدەرىن جاقسى جاعىنان كورسەتتى. ىرىكتەۋ بەلدەسۋلەردە ول وسى ەكى شەتەلدىڭ بالۋاندارىمەن كەزدەس­كەن بولاتىن. وسى بەلدەسۋدە ەكەۋى دە ءبىزدىڭ وتانداسىمىزعا لايىقتى قارسىلاس بولدى.

بيىلعى باسەكەدە 80 كيلو سال­ماقتاعى بالۋاندار اراسىندا وتكەن سىنعا ءبىزدىڭ ەلدەن ءۇش بالۋان قاتىستى. وندا ەرسىن مۇحامەدجانوۆ, ماقسات ءمازى­باەۆ پەن ءادىلجان ىستىباەۆ كۇش سىناستى. وسى جارىستا اتلەت­تەرى­مىز اراسىنان ماقسات پەن ەرسىن ءبىر-بىرىمەن جارتىلاي فينالدا كەزدەستى. بۇل كەزدەسۋدە ەكەۋى دە ءادىس-تاسىلدەر جاساپ, ءبىر-بىرىنە ەسە جىبەرمەۋگە تىرىستى. ەكەۋى دە كىلەمدە ءبىر-بىرىنە ناعىز قارسىلاس ەكەندەرىن كورسەتتى. ءسوي­تىپ جۇرگەندە, كەزدەسۋدىڭ سوڭعى مينۋتىندا تورەشىلەر ەرسىننىڭ جاساعان ءادىسىن ساناپ, سوعان جەڭىستى اپەردى. ول فينالدا بەساريون بەرۋ­لاۆامەن كەزدەسىپ, ۇپاي سانى­مەن جەڭدى. وسىدان كەيىن ابسوليۋت­تى سالماقتاعى بالۋاندار اراسىندا وتكەن بەلدەسۋدە 80 كيلو سال­ماقتاعى ماقسات مازىباەۆ موڭعول الىبى سۇعارجارعال بول­د­پۋ­رەۆتى جەڭىپ, مينسك تورىندە قازاق­تىڭ مەرەيىن تاعى ءبىر ءوسىرىپ تاستادى.

جارىس سوڭىندا دۇنيەجۇزىلىك قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى سەرىك توكيەۆ, ەركىن كۇرەستەن ءۇش دۇركىن وليمپيادا چەمپيونى الەكساندر مەدۆەد پەن باسقا لاۋازىم يەلەرى الەم چەمپيوندارى مەن جۇلدەگەرلەرىن ماراپاتتاپ, اقشالاي سىياقى تابىس ەتتى. سونىمەن بىرگە, فەدەراتسيا پرەزيدەنتى اتى اڭىزعا اينالعان ارداگەرگە «قازاق كۇرەسىنىڭ دامۋى­نا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» دەگەن التىن القانى تاپسىردى.

وسى جەردە بيىلعى الەم چەم­پيو­­ناتىنىڭ فينالدىق بەلدەسۋ­لەرى الەكساندر مەدۆەدتىڭ كۇرەس سارايىندا, ىرىكتەۋ جارىس­تارى مينس­كىدەن 18 شاقىرىم جەر­دەگى وليم­پيادالىق بازادا وتكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. الەم چەمپيوناتى كەزىندە اتالعان سپورت ورداسىندا دۇنيەجۇزىلىك قازاق كۇرەسى فەدە­راتسياسىنىڭ كونگرەسى ءوتىپ, وندا سەرىك توكيەۆ تاعى بەس جىلعا فەدەراتسيا پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى.

داستان كەنجالين,

«ەگەمەن قازاقستان».

مينسك – استانا.

سوڭعى جاڭالىقتار