قازاقستان • 29 ماۋسىم، 2021

Nur Otan-دا اۋىل شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋ ماسەلەلەرى قارالدى

91 رەت كورسەتىلدى

تىڭايتقىشتار ءوندىرۋ، جەم-ءشوپ ساتىپ الۋدى سۋبسيديالاۋ، وتاندىق اگروحيميانىڭ جاي-كۇيى جانە باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەر «Nur Otan» پارتياسى جانىنداعى اگرارلىق سەكتوردى دامىتۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا تالقىلاندى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

كەڭەس مۇشەسى يارالي حاليلوۆ شارۋالاردى سۋبسيديالاۋدىڭ قازىرگى جۇيەسىنىڭ اشىقتىعى كۇمان تۋدىراتىنىن العا تارتتى. ماسەلەن، ەگەر قازاقستاندا بارلىعى 252 مىڭنان استام اۋىل شارۋاشىلىعى سۋبەكتىسى بولسا، سولاردىڭ 3،8%-ى عانا ارزانداتىلعان باعامەن وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارىن، 6%-ى عانا تىڭايتقىشتار العان.

«بۇل قولدانىستاعى سۋبسيديالاۋ ءتارتىبىنىڭ تيىمسىزدىگىن كورسەتەدى. قارجىلىق قولداۋعا تەك تاڭداۋلىلار عانا قول جەتكىزە الاتىنداي كورىنەدى. اقشانى اركىمنىڭ قولىنا ۇستاتا سالۋعا بولمايدى. ءوندىرىس فاكتورلارىن جەتكىزۋشىلەرگە، ياعني فەرمەرلەر تۇقىم، جابدىق ساتىپ العاندارعا تىكەلەي تولەۋ كەرەك. سۋبسيديالاردى كىم جانە قالاي العانىن باقىلاۋ وڭايىراق بولادى»، دەدى يارالي حاليلوۆ.

تىڭايتقىشتاردى سۋبسيديالاۋ سالاسىندا دا ايتارلىقتاي قيىندىقتار بارشىلىق. ويتكەنى سۋبسيديالاۋ ءتارتىبى جىل سايىن جانە ءدال كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارى كەزىندە وزگەرەدى. وسىلايشا، فەرمەرلەر تىڭايتقىشتى قازاقستاندىق وندىرۋشىلەردەن ساتىپ الا الماي قالادى. سوسىن ولار شەت ەلدىكىن الادى نەمەسە تىڭايتقىشقا جارىماي، ونى از مولشەردە پايدالانادى. قازاقستاندىق حيميا ونەركاسىبى وداعىنىڭ باسشىسى مۇقاش ەسكەندىروۆتىڭ ايتۋىنشا، وتكەن جىلى مينەرالدى تىڭايتقىشتارعا بەرىلەتىن سۋبسيديانىڭ جالپى كولەمى 27،8 ملرد. تەڭگەنى قۇراعان. بىراق، بۇل اقشانىڭ باسىم بولىگى شەتەلگە كەتكەن.

«وتاندىق مينەرالدىق تىڭايتقىشتاردى وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسىنە بارلىق سۋبسيديالاۋ كولەمىنىڭ 48%-ى عانا تيەسىلى. وسى ماقساتقا بولىنگەن بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جارتىسىنان كوبى، ال بۇل شامامەن 14،5 ملرد. تەڭگە وزبەك جانە رەسەيلىك زاۋىتتارعا كەتتى»، دەدى مۇقاش ەسكەندىروۆ.

وسى نارىقتا ءتارتىپ ورناتۋ ءۇشىن كەڭەس توراعاسى، ءماجىلىس دەپۋتاتى بەرىك وسپانوۆ وندىرۋشىلەرگە ءوز قويمالارىنىڭ بولۋىن مىندەتتەۋدى ۇسىندى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل كونترافاكتىلىك ونىمدەرمەن كۇرەسۋگە مۇمكىندىك بەرىپ قانا قويماي، وتاندىق تىڭايتقىشتارعا دەگەن سۇرانىستى ارتتىرادى.

ء«وندىرۋشى زاۋىتتاردى وڭىرلەردە ءوز قويمالارىن سالۋعا مىندەتتەۋ كەرەك. سوندا مەملەكەتتىڭ سۋبسيديالارى شىعۋ تەگى مەن ساپاسى كۇمان تۋعىزاتىن يمپورتتىق ونىمگە جۇمسالمايدى. ەگەر شەتەلدىك ءوندىرۋشىنىڭ ۋاكىلەتتى وكىلى، قازاقستان اۋماعىندا مامانداندىرىلعان قويمالارى بولماسا، وندا فەرمەرلەرگە ولاردىڭ تىڭايتقىشتارىن ساتىپ الۋعا سۋبسيديا بەرۋگە بولمايدى»، دەدى بەرىك وسپانوۆ.

كەڭەس مۇشەلەرى ماڭعىستاۋ جانە قىزىلوردا وبلىستارىنداعى مال شىعىنىنا قاتىستى جاعدايدى جەكە تالقىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆتىڭ اقپاراتى بويىنشا، ماڭعىستاۋ وبلىسىنا 1733 توننا ارپانىڭ 637 تونناسى تومەندەتىلگەن باعامەن جەتكىزىلگەن. ال وبلىستىق بيۋدجەتتەن جەم ساتىپ الۋعا 204 ملن. تەڭگە ءبولىندى. قىزىلوردا وبلىسىنا 1400 توننادان استام ءشوپ جونەلتىلىپ، «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم شارت كورپوراتسياسى ۇك» اق-مەن بەكىتىلگەن باعا بويىنشا 490 توننا ارپا ساتىپ الۋ تۋرالى كەلىسىمشارت جاسالعان.

كەڭەس توراعاسى بەرىك وسپانوۆ وسىنداي جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن، فەرمەرلەردى قولجەتىمدى باعادا ۋاقىتىلى جەم-شوپپەن قامتاماسىز ەتەتىن جەم-ءشوپ قورى قۇرىلۋى ءتيىس دەگەندى ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بۇدان باسقا، سالالىق ۆەدومستۆو اگروساقتاندىرۋ قۇرالدارىن ەنگىزۋ مۇمكىندىگىن زەردەلەۋى ءتيىس.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا اگرارلىق كەڭەس اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە بىرقاتار ۇسىنىستار بەردى. اتاپ ايتقاندا، جەم-ءشوپ ءوندىرۋ، تەحنيكا ساتىپ الۋ، سونداي-اق وتاندىق تۇقىم ءوندىرۋ جانە يمپورتتىق تۇقىم ساتىپ الۋ كولەمىنە تالداۋ جاساۋ باعىتىندا سوڭعى 5 جىلداعى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنا ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋ جۇرگىزۋ. بۇدان باسقا، مينيسترلىككە سۋبسيديالاردى تىكەلەي زاۋىتتارعا جىبەرۋ ارقىلى تىڭايتقىشتاردىڭ 3 جىلعا ارنالعان بىرىڭعاي قۇنىن بەلگىلەۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ قاجەت.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار