جەكسەنبى كۇنگى مالىمدەمەسىندە اقش اسكەرى نىسانا رەتىندە سيرياداعى بىرنەشە نىسان مەن وق-قارۋ قويماسىن, يراكتاعى ءبىر نىساندى كوزدەگەنىن حابارلادى.
مالىمدەمەدە شابۋىلدىڭ سالدارىنان قانشا ادامنىڭ قازا تاپقانى تۋرالى اقپارات بەرىلمەدى. دەگەنمەن سيرياداعى ادام قۇقىقتارى ماسەلەسىن قاداعالايتىن بريتانيالىق ۇيىم وقيعادان ەڭ كەمى بەس ادامنىڭ كوز جۇمعانىن, بىرنەشە كىسىنىڭ جاراقاتتانعانىن مالىمدەدى. سيريالىق SANA مەملەكەتتىك اقپارات اگەنتتىگى 3 ادامنىڭ جانە 1 بالانىڭ ولتىرىلگەنىن جازدى.
بۇل تاپسىرمانى پرەزيدەنت دجو بايدەننىڭ ءوزى بەرگەن. بەس اي بۇرىن سايلانعان پرەزيدەنت وسىمەن ەكىنشى رەت يرانعا شابۋىل جاساۋدى بۇيىرعان.
«اقش قاجەت, ورىندى شەشىم قابىلداپ وتىر. بۇل ەسكالاتسيا تاۋەكەلىن تومەندەتەدى. سونىمەن قاتار وسىلايشا اشىق ۇندەۋ تاستادى», دەدى پەنتاگوننىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دجون كيربي.
«نىساننىڭ يرانعا تيەسىلى بولۋىنىڭ دا سەبەبى وسىندا» دەپ ءتۇسىندىردى كيربي.
يراك پوليتسياسى بولسا, The Associated Press باسىلىمىنا ەل استاناسى باعداتتا 4 پوليتسەيدىڭ قازا بولعانىن حابارلاپتى. وقيعا سيريامەن شەكتەسەتىن ايماقتا بولعان. مارقۇمدار يران تاراپىن قولداعان كورىنەدى. يراك پوليتسياسى ء«بىز ءوز حالقىمىزدى قورعايمىز جانە كەز كەلگەن جاعدايعا جاۋاپ بەرۋگە دايىنبىز» دەپ وتىر.
جىل باستالعالى يراك اقش-قا قارسى 40 شابۋىل جاساعان كورىنەدى. وسى وقيعالاردان سوڭ يسلام مەملەكەتىنە قارسى ءىس-قيمىل جۇرگىزگەن اقش-تىڭ ەكى 500 جاۋىنگەرى كەرى قايتارىلعان.
يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ساەد حاتيبزادە بۇل شابۋىلعا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. «اقش ايماقتاعى قاتە ساياساتىن ءالى دە جالعاستىرىپ كەلەدى. بۇگىنگى شابۋىل بۇعان دەيىنگى پرەزيدەنتتىڭ سانكتسياسى عانا ەمەس, قاتە ساياساتى ءالى دە قولداۋ تاۋىپ وتىرعانىن كورسەتتى», دەدى ول.
بۇگىنگى تاڭدا يراكتا اقش-تىڭ 2 500 جاۋىنگەرى بار. Reuters اگەنتتىگىنە سۇحبات بەرگەن اقش-تىڭ ەكى وكىلى يران اسكەرى دە قارسى جاۋاپ بەرىپ, 5 زىمىران جىبەرگەنىن ايتتى.
اقش F-15 پەن F-16 جويعىش ۇشاقتارىن جىبەرگەن ەكەن. ءبىر قىزىعى, بايدەن اكىمشىلىگى يرانمەن 2015 جىلعى يادرولىق كەلىسىمىن قايتا قولعا العىسى كەلەدى. ساراپشىلار بۇل تۇرعىدا يرانعا سەنۋگە بولمايتىنىن ەسكەرتەدى. ال باسقارۋسىز ۇشاقتارمەن جاسالعان شابۋىل ارقىلى يران ەش ۋاقىتتا يراك پەن سيريادا اقش-تىڭ بولۋىن قولدامايتىنىن ءبىلدىردى دەپ تۇسىندىرەدى. دەگەنمەن بايدەننىڭ ءوزى سوڭعى اسكەري ارەكەتكە قاتىستى پىكىر ايتۋدان باس تارتتى.
اقش قورعانىس ءمينيسترىنىڭ بۇرىنعى حاتشىسى لوۋرەنس كورب شابۋىلدى «بايدەننىڭ جاناما ۇندەۋى» دەپ بولجايتىنىن ايتتى. مۇنى ول بايدەن كوكسەگەن يادرولىق كەلىسىمدى قايتا قاراستىرۋعا سەبەپ دەيدى.
«بۇلاي دەۋگە نەگىز كوپ. ويتكەنى ول العاشقى سوققىنى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسكەننەن كەيىن ءبىر ايدان كەيىن جاسادى. مەنىڭ ويىمشا, بۇل تەگىن ەمەس جانە ونى بەلگى رەتىندە قابىلداۋ كەرەك. يادرولىق كەلىسىمنىڭ 7-راۋندى قارساڭىندا تاعى ءبىر سوققىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋى دا تەگىننەن ەمەس», دەدى ول.
يراك ۇكىمەتى بولسا, امەريكالىق اسكەردىڭ زىمىرانىنا شابۋىل جاساپ, جەرگىلىكتى دەموكرات بەلسەندىلەردى ولتىرگەن يرانمەن يدەولوگيالىق بايلانىسى بار توپتارمەن كۇرەسۋدە.
ماۋسىمنىڭ باسىندا يراندى قولدايتىن يراك ميليتسياسىنىڭ قولباسشىسى قاسىم مۋسليح تەررورلىق شابۋىلدارعا قاتىسى بار دەپ ايىپتالىپ, تۇتقىندالدى. ۇكىمەت ءۇيىن ءتىنتۋ كەزىندە قاجەتتى دالەلدەر تابىلعان.
كونگرەستىڭ وكىلدەر پالاتاسىنىڭ سپيكەرى نەنسي پيلوسي ءوز مالىمدەمەسىندە «اقش شابۋىلى بەلگىلى ءبىر قاۋىپكە قارسى ماقساتتى ارەكەت بولىپ سانالادى. ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ساقشىلارى – قاھارمانداردى قورعاۋ نەگىزگى باسىمدىعىمىز» دەدى.
