الەم • 29 ماۋسىم، 2021

اقش يران نىساندارىنا زىمىران جىبەردى

153 رەت كورسەتىلدى

اقش جاقىندا يراك پەن سيرياداعى يران قولدايتىن قوزعالىستارعا قارسى بىرقاتار اۋە شابۋىلىن ۇيىمداستىردى. بۇل ارەكەتكە اقش-تىڭ يراكتاعى وبەكتىلەرى مەن اسكەرىنە جىبەرىلگەن باسقارۋسىز ۇشاقتار سەبەپ بولىپ وتىر.

جەكسەنبى كۇنگى مالىمدە­مە­سىندە اقش اسكەرى نىسانا رەتىندە سيرياداعى بىرنەشە نىسان مەن وق-قارۋ قوي­ماسىن، يراك­تاعى ءبىر نىساندى كوزدەگەنىن حابار­لادى.
مالىمدەمەدە شابۋىلدىڭ سالدارىنان قانشا ادامنىڭ قا­زا تاپقانى تۋرالى اقپارات بەرىل­مەدى. دەگەنمەن سيرياداعى ادام قۇقىقتارى ماسەلەسىن قا­­داعالايتىن بريتانيالىق ۇيىم وقيعادان ەڭ كەمى بەس ادامنىڭ كوز جۇمعانىن، بىرنەشە كىسىنىڭ جارا­قات­تانعانىن مالىم­دەدى. سيريالىق SANA مەملەكەت­تىك اق­پا­رات اگەنتتىگى 3 ادامنىڭ جانە 1 بالانىڭ ولتىرىل­گەنىن جازدى.
بۇل تاپسىرمانى پرەزيدەنت دجو بايدەننىڭ ءوزى بەرگەن. بەس اي بۇرىن سايلانعان پرەزيدەنت وسىمەن ەكىنشى رەت يرانعا شابۋىل جاساۋدى بۇيىرعان.
«اقش قاجەت، ورىندى شەشىم قابىلداپ وتىر. بۇل ەسكالاتسيا تاۋەكەلىن تومەندەتەدى. سونىمەن قاتار وسىلايشا اشىق ۇندەۋ تاستادى»، دەدى پەنتاگوننىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دجون كيربي.
«نىساننىڭ يرانعا تيەسىلى بو­لۋى­نىڭ دا سەبەبى وسىندا» دەپ ءتۇسىندىردى كيربي.
يراك پوليتسياسى بولسا، The Associated Press باسىلىمىنا ەل استاناسى باعداتتا 4 پوليتسەيدىڭ قازا بولعانىن حابارلاپتى. وقيعا سيريامەن شەكتەسەتىن ايماقتا بولعان. مارقۇمدار يران تاراپىن قولداعان كورىنەدى. يراك پو­ليتسياسى ء«بىز ءوز حالقىمىزدى قور­عايمىز جانە كەز كەلگەن جاع­دايعا جاۋاپ بەرۋگە دا­يىنبىز» دەپ وتىر.
جىل باستالعالى يراك اقش-قا قارسى 40 شا­بۋىل جاساعان كورىنەدى. وسى وقيعالاردان سوڭ يسلام مەملەكەتىنە قارسى ءىس-قيمىل جۇرگىزگەن اقش-تىڭ ەكى 500 جاۋىنگەرى كەرى قايتارىلعان.
يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ساەد حاتيبزادە بۇل شابۋىلعا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. «اقش ايماقتاعى قاتە ساياساتىن ءالى دە جالعاستىرىپ كەلەدى. بۇگىنگى شا­بۋىل بۇعان دەيىنگى پرەزيدەنتتىڭ سانكتسياسى عانا ەمەس، قاتە سايا­ساتى ءالى دە قولداۋ تاۋىپ وتىرعانىن كورسەت­تى»، دەدى ول.
بۇگىنگى تاڭدا يراكتا اقش-تىڭ 2 500 جاۋىنگەرى بار. Reuters اگەنتتىگىنە سۇحبات بەرگەن اقش-تىڭ ەكى وكىلى يران اسكەرى دە قار­سى جاۋاپ بەرىپ، 5 زىمىران جى­بەرگەنىن ايتتى.
اقش F-15 پەن F-16 جويعىش ۇشاقتارىن جىبەرگەن ەكەن. ءبىر قىزىعى، بايدەن اكىمشىلىگى يرانمەن 2015 جىلعى يادرولىق كەلىسىمىن قايتا قولعا العىسى كەلەدى. ساراپشىلار بۇل تۇرعىدا يرانعا سەنۋگە بولمايتىنىن ەسكەرتەدى. ال باسقارۋسىز ۇشاق­تارمەن جاسالعان شابۋىل ارقىلى يران ەش ۋاقىتتا يراك پەن سيريادا اقش-تىڭ بولۋىن قولدامايتىنىن ءبىلدىردى دەپ تۇسىندىرەدى. دەگەنمەن بايدەننىڭ ءوزى سوڭعى اسكەري ارەكەتكە قاتىستى پىكىر ايتۋدان باس تارتتى.
اقش قورعانىس ءمينيسترىنىڭ بۇرىنعى حاتشىسى لوۋرەنس كورب شابۋىلدى «بايدەننىڭ جاناما ۇندەۋى» دەپ بولجايتىنىن ايتتى. مۇنى ول بايدەن كوكسەگەن يادرولىق كەلىسىمدى قايتا قاراستىرۋعا سەبەپ دەيدى.
«بۇلاي دەۋگە نەگىز كوپ. ويتكەنى ول العاشقى سوققىنى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسكەننەن كەيىن ءبىر ايدان كەيىن جاسادى. مەنىڭ ويىمشا، بۇل تەگىن ەمەس جانە ونى بەلگى رەتىندە قابىلداۋ كەرەك. يادرولىق كەلىسىمنىڭ 7-راۋندى قارساڭىندا تاعى ءبىر سوققىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋى دا تەگىننەن ەمەس»، دەدى ول.
يراك ۇكىمەتى بولسا، امەري­كالىق اسكەردىڭ زىمىرا­نىنا شابۋىل جاساپ، جەرگىلىكتى دەموكرات بەلسەندىلەردى ولتىر­گەن يرانمەن يدەولوگيالىق بايلانىسى بار توپتارمەن كۇرەسۋدە.
ماۋسىمنىڭ باسىندا يراندى قولدايتىن يراك ميليتسياسىنىڭ قولباسشىسى قاسىم مۋسليح تەررور­لىق شابۋىلدارعا قاتىسى بار دەپ ايىپتالىپ، تۇتقىن­دال­دى. ۇكىمەت ءۇيىن ءتىنتۋ كەزىندە قاجەتتى دالەلدەر تابىل­عان.
كونگرەستىڭ وكىلدەر پالاتا­سىنىڭ سپيكەرى نەنسي پيلوسي ءوز مالىمدەمەسىندە «اقش شابۋىلى بەلگىلى ءبىر قاۋىپكە قارسى ماقساتتى ارەكەت بولىپ سانالادى. ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ساقشىلارى – قاھارمانداردى قورعاۋ نەگىزگى باسىمدىعىمىز» دەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

سىردىڭ سۋى تومەندەپ بارادى

ايماقتار • بۇگىن، 17:27

دوللار ارزاندادى

قارجى • بۇگىن، 16:56

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

ايماقتار • بۇگىن، 16:38

قازاقستاندا ەت قىمباتتادى

قوعام • بۇگىن، 15:10

ەلىمىزدە كيىك سانى كوبەيىپ كەلەدى

قازاقستان • بۇگىن، 14:41

ۇقساس جاڭالىقتار