اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى وتكەن جىل ەل ەكونوميكاسى مەن اگروونەركاسىپ كەشەنى ءۇشىن كۇردەلى بولعانىن, بىراق داعدارىسقا قارسى شارالار مەن مەملەكەتتىك اگرارلىق ساياساتتىڭ باسىمدىقتارىن ۇستانۋ پاندەميا جاعدايىندا وتاندىق اوك-ءنىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلى داعدارىسقا قارسى شارالاردى ەسەپتەگەندە مەملەكەتتىك قولداۋ كولەمى 366 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتكىزىلدى. بۇل 2019 جىلدىڭ دەڭگەيىنەن 13%-عا ارتىق.
قولداۋ تەتىكتەرى جىلدام جەڭىلدەتىلىپ, تولىق اۆتوماتتاندىرىلدى. بۇل سۋبسيديا بەرۋ پروتسەسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق سۋبسيديالاۋعا قويىلاتىن تالاپتار وزگەرتىلىپ, شاعىن جانە ورتا فەرمەرلەردى مەملەكەتتىك قولداۋمەن قامتۋ كولەمى دە ۇلعايتىلدى.
اتاپ ايتقاندا, وسىمدىك شارۋاشىلىعىنداعى بارلىق سۋبسيديالار بىرىڭعاي ەرەجەلەرگە بىرىكتىرىلىپ, وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارىن سۋبسيديالاۋ كەڭەيتىلدى. ەندى گەربيتسيدتەر عانا ەمەس, پەستيتسيدتەردىڭ باسقا دا تۇرلەرى سۋبسيديالانادى. باستى جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى – سۋبسيديالاردى بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا عانا ەمەس, تۇقىم, تىڭايتقىش, پەستيتسيدتەردى ساتىپ الىنعان كۇننەن باستاپ ءبىر جىلدىڭ ىشىندە الۋ مۇمكىندىگى جاسالدى.
2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, اوك-ءتى اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى جانە قازاگروقارجى ارقىلى قارجىلاندىرۋ كولەمى ءوسىپ, 446 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. وسىنىڭ ەسەبىنەن 57 ءىرى جوبا ىسكە قوسىلدى. سونداي-اق, اۋىلدى جەرلەردە 15 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلدى.
فەرمەرلەردىڭ كەپىلدىككە قوياتىن م ۇلىكتەرىنىڭ جەتپەۋ پروبلەماسىن شەشۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى ارقىلى ەكىنشى دەڭگەيلى بانك نەسيەلەرىن كەپىلدەندىرۋدىڭ جاڭا مەحانيزمى ەنگىزىلدى. بۇل مەحانيزم اوك سۋبەكتىلەرىنىڭ بانككە قاجەتتى سومانىڭ نەبارى 15-تەن 50%-نا دەيىن عانا كەپىلدىك قويۋلارىنا مۇمكىندىك بەرەدى. قالعانىن مەملەكەت كەپىلدەندىرەدى.
تاعى ءبىر جاڭالىق – اگروونەركاسىپ كەشەنىنە ەرىكتى ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. بۇل جۇيە ساقتاندىرۋ سىياقىلارىنىڭ 50%-ىن سۋبسيديالاۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قولداۋ. ءىرا قارا مالدى ساقتاندىرۋ ءونىمى العاش رەت ىسكە قوسىلدى. تاۋەكەلدەردىڭ قاتارىنا ينفەكتسيالىق جانە اسا قاۋىپتى اۋرۋلار, ءورت, ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ قاساقانا ارەكەتتەرى, قاۋىپتى تابيعي نەمەسە ستيحيالىق قۇبىلىستار, جازاتايىم وقيعالار – جارىلىس, نايزاعايدىڭ ءتۇسۋى, تۇنشىعۋ, جىرتقىش اڭنىڭ شابۋىلى جانە ت.ب. كىرەدى.
2020 جىلعى كوكتەمگى ەگىن ەگۋ جانە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا استىق ەگەتىن التى وڭىردە فەرمەرلەر 115 مىڭ گەكتار داندى جانە مايلى داقىل ەگىس القاپتارىن ساقتاندىردى. ساقتاندىرۋ جاعدايلارىنىڭ ناتيجەسىندە 518,2 ملن تەڭگە تولەندى.
سونىمەن قاتار, ساپارحان وماروۆ 2020 جىلعى ەگىن ەگۋ ناۋقانىن ۇيىمداستىرۋداعى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ اتقارعان جۇمىسى تۋرالى باياندادى. بۇل كەزدەگى ناۋقان سovid-19 پاندەمياسى سالدارىنان ەلدە توتەنشە جاعداي جاريالانىپ, ەنگىزىلگەن ەڭ قاتاڭ شەكتەۋلەرمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. كوكتەمگى دالا جۇمىستارى سالا ءۇشىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان, مۇلدەم جاڭا جاعدايدا وتكەنىن اتاپ ءوتتى, مينيستر.
«مينيسترلىك ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن فەرمەرلەردىڭ كەدەرگىسىز ءجۇرىپ-تۇرۋىن, جانار-جاعار ماي, قوسالقى بولشەكتەر, تۇقىم, تىڭايتقىشتار مەن وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارىن جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ارنايى جۇمىس الگوريتمىن قۇردى.
سونداي-اق, كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە 70 ملرد تەڭگە كولەمىندە بيۋدجەتتىك نەسيە ءبولىندى جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا فەرمەرلەرگە كومەك رەتىندە 24,5 ملرد تەڭگەگە داندى جانە مايلى داقىلداردى كەپىلدى فورۆاردتىق ساتىپ الۋ مەحانيزمى ىسكە اسىرىلدى», دەدى مينيستر ساپارحان وماروۆ.
قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا كوكتەمگى ەگىن ەگۋ جانە كۇزگى ەگىن جيناۋ جۇمىستارى ساپالى ءارى وڭتايلى ۋاقىتتا جۇرگىزىلدى. سونىمەن قاتار, ەگىن جيناۋ جۇمىستارى 2019 جىلعا قاراعاندا ءبىر اي بۇرىن اياقتالدى.
ناتيجەسىندە 20 ملن توننادان استام ءداندى جانە ءداندى-بۇرشاقتى داقىل جينالدى. جوعارى ساپالى بيدايدىڭ (1-3-سىنىپتار) ۇلەسى 80%-عا دەيىن ۇلعايدى, ال 2019 جىلى بۇل كورسەتكىش 50% بولعان ەدى.
سونداي-اق, مينيستر ەگىس القاپتارىن ءارتاراپتاندىرۋ ناتيجەلەرى تۋرالى دەرەكتەردى كەلتىردى. وسى جۇمىس اياسىندا جوعارى ءونىمدى داقىلدار ءوندىرىسى ارتقان. ماسەلەن, كوكونىس – 4,9%-عا (4,3 ملن توننا), باقشا – 1,8%-عا (2,4 ملن توننا) جانە كارتوپ – 2,4%-عا (4 ملن توننا) وسكەن.
