كوروناۆيرۋس • 28 مامىر, 2021

قايسار جاندار قاۋىپتى ىندەتتى دە جەڭەدى

325 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

كوپشىلىك ءۇشىن كۇردەلى ماسەلەگە اينالعان كوروناۆيرۋس ىندەتى كۇن سايىن كۇشەيىپ, جامبىل جۇرتشىلىعىن عانا ەمەس, جاھاندى دا ابىگەرگە سالىپ وتىر. وڭىردە بۇگىندە قاۋىپسىزدىك شارالارى مەيلىنشە كۇشەيتىلىپ, بارلىق تالاپ ساقتالعانىمەن دە 9 مىڭعا جۋىق ادام ىندەت جۇقتىرعان. وكىنىشكە قاراي, قاۋىپتى ىندەتتىڭ قۇربانى بولعاندار دا بار. دەگەنمەن دە ەل ىشىندە بۇل ىندەتتى جەڭگەندەر دە كەزدەسەدى. بۇل رەتتە ازاماتتاردىڭ ء‑مىرىن ساقتاپ قالۋدا اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ ەڭبەگى وراسان. دەر كەزىندە ءتيىستى شارالار قابىلداپ, كوپتەگەن ناۋقاستىڭ اياعىنان تىك تۇرۋىنا سەپتىگىن تيگىزگەنى دە ەرلىكپەن بىردەي.

قايسار جاندار قاۋىپتى ىندەتتى دە جەڭەدى

«اۋرۋ باتپانداپ كىرىپ, مىسقالداپ شىعادى», دەگەندەي, كەز كەلگەن دەرتتىڭ داۋاسى وڭاي تابىلا قويمايدى. ال كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ قاۋىپتىلىگى كۇن سا­يىن ايتىلۋدا. ونىمەن جاپسارلاسىپ كەلە جاتقان پنەۆمونيا دەگەن اۋرۋ تاعى بار. الايدا كوپتەگەن ازامات ىن­دەت­­تى جە­ڭىپ شىقتى. ماسەلەن, تالاس اۋدا­­نى ءۇشارال اۋىلىنىڭ 68 جاستاعى تۇر­عى­نىنىڭ دەنە قىزۋى ءۇش كۇننەن بەرى تۇسپەي, تىنىس الۋى قيىنداعان سوڭ, ناۋ­قاس جەدەل جاردەم كولىگىمەن ورتالىق اۋرۋحاناعا جەتكىزىلەدى. ونى تەكسەرۋ بارىسىندا كومپيۋتەرلىك توموگرافيا وكپەنىڭ 50 پايىزى زاقىمدانعانىن انىقتاپ, وعان ەكىجاقتى پوليسەگمەنتارلى پنەۆمونيا دياگنوزىن قويادى. ال وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باس­قار­ماسىنىڭ مالىمەتىنشە, پاتسيەنتتە ستەنوكارديا, بۇيرەكتىڭ باسىم زاقىم­دا­نۋىمەن ارتەريالىق گيپەرتەنزيا جانە قان اينالىمىنىڭ بۇزىلۋى سياق­تى ىلەسپە اۋرۋلار بولعان ەكەن. ناۋ­قاس شۇعىل تۇردە جانساقتاۋ بولىمىنە جات­قىزىلىپ, قوسىمشا رەسپيراتورلىق قول­داۋ كورسەتىلگەن. اراعا بەس كۇن سالىپ جاعدايى جاقسارعان سوڭ, ارنايى ورتاق بولمەگە اۋىستىرىلعان. دارىگەرلەردىڭ كو­مەگىنىڭ ناتيجەسىندە ول 15 كۇننىڭ ىشىن­دە سىرقاتىنان تولىق ايىعىپ شىقتى. «مەن بارلىق مەديتسينا قىزمەتكەرىنە العىس ايتامىن. وبلىس ورتالىعىنا بارماي-اق, اۋداندىق اۋرۋحانادا قاجەتتى ەم-دوم الىپ, وتباسىما امان-ەسەن ورالدىم. اق حالاتتى ابزال جاندارعا باقىت, دەنساۋلىق جانە وسى پاندەميامەن كۇ­رەس­تە شىدامدىلىق تىلەيمىن», دەيدى ول. دارىگەرلەر دە ءاربىر تۇرعىن ءۇشىن با­­رىنشا قاجەتتى شارالار جاسايتىنىن ايتۋدا. «ادامنىڭ اۋرۋدان جازىلۋى ونىڭ ىشكى جاعدايىنا, ونىڭ ءومىر سۇرۋگە, وتباسىنا, جاقىندارىنا ورالۋعا دەگەن نيەتىنە تىكەلەي بايلانىستى بولادى. بۇل كىسى ءبىزدىڭ ستاتسيونارىمىزداعى ومىرگە قۇشتار ناۋقاستاردىڭ ءبىرى بولعان. سوندىقتان دا ول كوروناۆيرۋس ىندەتىن جەڭدى», دەيدى ەمدەۋشى دارىگەر تولقىن جاڭاباي.

تاراز قالاسىنىڭ 60 جاستاعى تۇرعى­نى دا قاۋىپتى ىندەتتى جەڭىپ وتىر. اۋەلى ول اۋىر حالدە قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋ­حا­نانىڭ جۇقپالى اۋرۋلار بولىمىنە كە­لىپ تۇسەدى. تۋىستارىنىڭ ايتۋىنشا, ناۋقاس تۇماۋ بەلگىلەرىنە ۇقساس اۋرۋدى ءوز بەتىنشە ەمدەۋگە تىرىسقان. بىراق دەرتى ودان سايىن اسقىنىپ, تىنىسى تارىلىپ, ەنتىگە بەرگەن سوڭ, شۇعىل تۇردە قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحاناعا كە­لە­دى. مۇندا كەلۋشىنىڭ قان تالداۋلارى تەكسەرىلىپ, كومپيۋتەرلىك توموگرافياعا ءتۇسىرىلىپ بولعان سوڭ, وكپەنىڭ 100 پا­يىز زاقىمدانعانى انىقتالادى. ءسويتىپ ناۋقاس جانساقتاۋ بولىمىنە جات­قى­زى­لا­دى. زاقىمدالعان وكپەنى قالىپقا كەل­تىرەتىن ەم-شارالار 60 كۇنگە سوزىلىپتى. دارىگەرلەردىڭ تاباندى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىندە بۇل ناۋقاس تا ىندەتتى جەڭىپ شىعادى. «مەن ءوز-وزىمە كەلە الماي, تىنىس الۋ اپپاراتىندا جاتتىم. ماعان قايتا ءومىر سىيلاعان اق حالاتتى ابزال جاندارعا مىڭ العىس. كوروناۆيرۋس ىندەتىنەن قورعانۋ ءۇشىن ادامدارعا ۆاكتسينا سالدىرتىپ, وزىنە كۇتىم جاساۋ كەرەك­تى­گىن ايتقىم كەلەدى. دەنساۋلىققا ارتىق قاۋىپ ءتوندىرۋدىڭ قاجەتى جوق», دەيدى ول. بۇگىندە ناۋقاس تولىق ساۋىعىپ, ۇيىنە شىعارىلدى.

جۋىردا تاراز قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحاناسى جۇقپالى اۋرۋلار قۇرى­لى­مىنىڭ جانساقتاۋ بولىمىنە مويىن­قۇم اۋدانىنىڭ تۇرعىنى كەلىپ تۇسەدى. 28 جاستاعى جۇكتى ايەل وبلىس ورتالىعىنا وتە اۋىر جاعدايدا سانيتارلىق اۆياتسيا جەلىسى ارقىلى جەتكىزىلگەن. كوم­پيۋ­تەرلىك توموگرافيا مەن تالداۋ-سا­راپتاۋ قورىتىندىلارى بويىنشا وعان كوروناۆيرۋس جانە اۋىر دارەجەلى وكپەنىڭ 88 پايىز زاقىمدانۋىمەن ەكىجاقتى ۆيرۋستىق پنەۆمونيا دياگ­نوزى قويىلادى. الايدا جەرگىلىكتى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى ءبىر ايدان اسا ۋاقىت بويى رەانيماتسيا بولىمىندە ناۋقاستىڭ ءومىرى مەن بالانىڭ ءومىرى ءۇشىن كۇرەسكەن. «ومىرىنە قاۋىپ تونگەن انا بۇگىندە كەسار تىلىگى ارقىلى امان-ەسەن تۇڭعىشىن بوساندى. نارەستەنىڭ سالماعى 3400 گرامم. شاقالاقتان سىناما الىندى, ناتيجەسى ءسابي­دىڭ كوروناۆيرۋس جۇقتىرماعانىن كور­سەتتى. بىراق بوسانعاننان كەيىن ناۋ­­قاس­تىڭ جاعدايى ناشارلاپ كەتتى. سا­­تۋراتسياسى تومەن, تەمپەراتۋراسى جوعارى, وزدىگىنەن دەم الا المايدى, ينتوكسي­كاتسيا سيندرومى وزگەرىسسىز قالدى. بىر­نەشە رەت كون­سي­ليۋمدار جۇرگىزىلدى. ناتيجەسىندە, ەكستراكورپورالدى مەمبرانالىق وكسي­گەناتسيا اپپاراتىنا قوسىلدى», دەيدى اتالعان اۋرۋحانانىڭ بوسانۋ بولىم­شەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىمبات ابدرايموۆا.

قۋانىشقا وراي, ىندەتتى جەڭگەن انا دەنى ساۋ ۇل بالانى دۇنيەگە اكەلدى. دارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەر انا مەن بالانى قاتاڭ باقىلۋعا الىپ, ەمدەپ, ەرەكشە كۇتىم جاساعان. ناتيجەسىندە, ولار كوپ ۇزاماي رەانيماتسيادان بە­يىندى بولىمشەگە اۋىستىرىلماق. ء«بىز جاڭا بوسانعان اناعا جاقىنىمىزداي الاڭدادىق. ول كىسىنىڭ جۇبايىنىڭ دا بىزگە تولىق سەنىم ارتىپ, جاقسىلىقتان ۇمىتتەنگەنى بىزگە كۇش بەردى», دەيدى ەمدەۋشى دارىگەر-ينفەكتسيونيست ەلەنا پاك. توتەنشە رەجىمدە جۇمىس ىستەۋگە داعدىلانعان اۋرۋحانانىڭ بىلىكتى ماماندارى ءسويتىپ بىردەن ەكى ادامنىڭ ءومى­رىن ساقتاپ قالدى. «مەنىڭ اۋىر حالىمە قاراماستان, انا بولۋ با­قىتىن سىيلاعان وسى اۋرۋحانانىڭ ۇجى­مىنا العىسىمدى بىلدىرەمىن. سىزدەر شى­نىمەن مىقتى ەكەنسىزدەر. ادال ەڭ­بەك­­تەرىڭىزدى كوردىم. كورسەتىلگەن كومەك­تەرىڭىز ءۇشىن مىڭ العىس», دەيدى جاڭا بوسانعان انا. ايتا كەتەيىك, جىل با­سىنان بەرى اۋرۋحاناعا كوروناۆيرۋس ىن­دە­تىن جۇقتىرعان 197 جۇكتى ايەل جانە 37 بوسانعان ايەل كەلىپ تۇسكەن. 72 جۇكتى جانە بوسانعان ايەل جان­ساقتاۋ بولىمىندە ەم­دە­لىپ شىقسا, بۇل مەكەمەدە 52 ايەل دەنى ساۋ بالالاردى دۇنيەگە اكەلگەن.

پسيحولوگتەر قاۋىپتى ىندەتكە شالدىق­قان ادامنىڭ ودان ۇرەيلەنبەي, قورىقپاي, تەك قانا ونى جەڭىپ شىعاتىنىنا سەنىمدى بولۋى كەرەكتىگىن ايتادى. دەگەنمەن دە دەرتتىڭ اتى – دەرت. ومىرىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعان ىندەتتەن كىم قورىقپاسىن. الايدا «اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدە» دەگەندەي, اۋرۋ كەلمەس بۇرىن با­رىنشا ساقتىق تالاپتارىن ساقتاپ, ءوز-ءوزىمىزدى باقىلاۋعا العان ءجون.

سوڭعى جاڭالىقتار