كوروناۆيرۋس • 20 مامىر, 2021

پاندەميا تسيفرلاندىرۋدى جەدەلدەتتى

454 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

CFO Summit 2021 قارجى سەكتورى كوشباسشىلارىنىڭ جىل سايىنعى VIII ءسامميتى بارىسىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى تيمۋر جاقسىلىقوۆ پاندەميا جاعدايىندا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى, سونداي-اق كوروناداعدارىستان تۋىنداعان جاھاندىق ترەندتەر تۋرالى ايتتى.

پاندەميا تسيفرلاندىرۋدى جەدەلدەتتى
ءبىرىنشى ۆيتسە-مينيستر ءوز سوزىندە COVID-19 پاندەمياسىنىڭ سالدارى قازاقستان ەكونوميكاسىنا سوڭعى ونجىلدىقتارداعى قارجىلىق-ەكونوميكالىق داعدارىستارعا قاراعاندا, كوبىرەك اسەر ەتكەنىن اتاپ ءوتتى.

ونىڭ ايتۋىنشا, ەپيدەميالىق جاعدايدى قالىپقا كەلتىرۋ جانە مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ اۋقىمدى شارالارى اياسىندا اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار-ءساۋىر ايلارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكونوميكا ءوسىمى وتكەن جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ العاش رەت وڭ ايماققا شىعىپ, 0,7%-دى قۇرادى. داعدارىسقا قارسى شارالاردىڭ 3 پاكەتى قابىلدانىپ, ىسكە اسىرىلدى. بۇل حالىق پەن بيزنەستى قولداۋ جونىندەگى شۇعىل شارالار, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ جونىندەگى جەدەل شارالار جانە ەكونوميكالىق ءوسۋدى قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپار.

 «زارداپ شەككەن سالالارداعى 700 مىڭ كاسىپكەر 1,2 ترلن تەڭگە سوماعا سالىق جەڭىلدىكتەرىن الدى, كاسىپكەرلەردىڭ 40 مىڭ جوباسى جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر الدى. اتالعان جوبالاردىڭ كرەديتتىك قورجىنى 2 ترلن تەڭگەدەن استى. جۇمىسپەن قامتۋدى قولداۋ شارالارىمەن 1,4 ملن قازاقستاندىق قامتىلدى, بۇل ەڭبەك نارىعىنداعى تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە جانە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن ۇستاپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى», دەدى تيمۋر جاقسىلىقوۆ.

ول حۆق-نىڭ ءساۋىر ايىنداعى شولۋىندا قازاقستاننىڭ ءىجو ءوسىمىنىڭ بولجامى 2021 جىلى 3%-دان 3,2%-عا دەيىن جاقسارعانىن حابارلادى. Moody's, Fitch جانە Standard & Poor's جەتەكشى رەيتينگتىك اگەنتتىكتەرى دە پاندەمياعا دەيىنگى رەيتينگتەردى راستادى جانە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا وڭ بولجامدار بەردى.

الەمدىك ترەندتەر تۋرالى ايتا كەلە, ەكونوميكالىق ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ورىنباسارى پاندەميا ناتيجەسىندە الەمدىك جاھاندىق مەملەكەتتىك قارىز جاڭا تاريحي ماكسيمۋمعا جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل سالىقتان بوساتۋ جانە سالىقتىق دەمالىستار بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋعا جۇمسالاتىن مەملەكەتتىك شىعىستاردى ۇلعايتۋ, حالىققا تىكەلەي تولەمدەر بەرۋ جانە باسقا تۇرىندەگى فيسكالدىق ساياسات قۇرالدارىن بەلسەندى پايدالانۋعا بايلانىستى. جاھاندىق قارجىلىق قولداۋ 14 ترلن دوللارعا جەتتى. ناتيجەسىندە, جاھاندىق مەملەكەتتىك قارىز الەمدىك ەكونوميكانىڭ رەكوردتىق 100% كولەمىنە جاقىندادى.

«بۇل رەتتە پاندەميا قوعام مەن ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ پروتسەسىن قايتىمسىز ەتتى. COVID-19 تسيفرلى ونىمدەرگە دەگەن قاجەتتىلىكتىڭ كۇرت وسۋىنە اكەلدى, وسىلايشا IT-يندۋسترياعا ۇلكەن قيىندىقتار تۋعىزدى جانە سونىمەن قاتار دامۋعا سەرپىن بەردى. ناتيجەسىندە, پاندەمياعا دەيىن بىرنەشە جىل قاجەت بولاتىن تسيفرلاندىرۋ پروتسەسى جەدەلدەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ت.جاقسىلىقوۆ.

ۆيتسە-مينيستر وتكەن جىلى بارلىق وقۋشىلاردىڭ 90%-دان استامى العاش رەت ونلاين ءبىلىم الۋعا ءماجبۇر بولعانىن, بۇل ءبىلىم ساپاسىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتكەنىن اتاپ ءوتتى. كەيبىر باعالاۋ ناتيجەسى بويىنشا مەكتەپتەردىڭ جابىلۋىنا بايلانىستى بولاشاق كىرىس شىعىنىنىڭ كەلتىرىلگەن قۇنى ازيانىڭ دامۋشى ەلدەرى ءۇشىن شامامەن 1,25 ترلن دوللاردى قۇرايدى, بۇل 2020 جىلى ايماقتىڭ ءىجو-ءنىڭ 5,4%-نا تەڭ.

«قازاقستان حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ جانە ەكونوميكانىڭ تۇراقتى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ۇزاق مەرزىمدى ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن جۇرگىزىلىپ وتىرعان ساياساتتىڭ ساباقتاستىعى قاعيداتتارىن ۇستاناتىن بولادى. ۇكىمەت 2025 جىلى شوب ۇلەسىن ەلدىڭ ءىجو-نە 35%-عا دەيىن ۇلعايتۋ جانە الەمدە بيزنەس جۇرگىزۋگە بارىنشا قولايلى جاعدايلارى بار ۇزدىك 20 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ماقساتىن قويدى», دەدى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.

سوڭعى جاڭالىقتار