ەسەيگەن ۇلدى دا, قىزدى دا ءبىر قىڭىر قىلىعىنان شاپ بەرىپ, شەشەلەرى شەرلى ءسوزىنىڭ سوگىن سورعالاتىپ بولىپ, مەن دە كىجىنە كەيىس كەتىپ بارىپ توقتاپ, ەكەۋىنە ەكەۋىمىز كەزەكپە-كەزەك ءسوز مايەگى ماقال-ماتەلدى توعىتۋعا كوشتىك.
− ادەپسىز قىزدان مىلجىڭ جىگىت ارتىق, − دەپ ايەلىم قىزىنا ءتوندى.
− قاشقاندا دا, قۋعاندا دا الدا بول, − ۇلعا كوز تاستاپ ەدىم, ماتەلىمە ريزا بولىپ جىميدى.
− قىز باققاننان قىسىراق باققان وڭاي!
− ارام بولماي − ادام بولمايسىڭ, − دەپ ەدىم, ۇلىمنىڭ قۇلاعى ەلەڭ ەتە قالدى.
− سۇلۋ قىز قاسى-كوزىن سۇرمەلەيدى,
ەرىنبەي ەتەك-جەڭىن بۇرمەلەيدى, − دەپ شەشەسى تاقپاقتاتىپ تا جىبەردى.
− جاقسى اتانىڭ ارۋاعى − جامان بالاعا 40 جىل ازىق.
− قويشىنىڭ قىزى قوي كەلگەندە شاشىن تارايدى.
− جاسىرىپ جامان ءىس ىستەگەننەن گورى − ايگىلەپ قايىر سۇراعان جاقسى.
− اكە-شەشەسىنە سەنىپ وسكەن − اكە-شەشە بولا المايدى.
− باتىر بولاتىن بالا ەرگە ءۇيىر, قىزتەكە بالا زەرگە ءۇيىر.
− بالانى جۇمساساڭ ارتىنان ءوزىڭ باراسىڭ.
− بەيباس بالاعا كۇلە قاراساڭ, باس كيمىڭدى الا قاشادى.
− قىز بوي جەتسە − بۇرىنعىداي كۇنىڭ جوق, تەلەفون مەن ەسىكتە تىنىم جوق.
− تونى تۋرا كەلسە, اكەسىن ۇلى جاقتىرماس.
− سورى قالىڭ اكەنىڭ − كەر باعىپ ۇلى وسەدى, ءسوز باعىپ قىزى وسەدى.
− الدىمەن كۇيلەن, سودان كەيىن ۇيلەن, − دەپ بولاشاقتى بورپ ەتكىزىپ ەدىم:
− انا داڭقىمەن قىز وتەر, ماتا داڭقىمەن ءبوز وتەر, − دەپ شەشەسى ءسوزىمدى ءىلىپ اكەتە قويدى.
− بالانىڭ بالاقايى دا بار, قالاقايى دا بار, − دەپ تومەن قاراپ ەدىم:
− و, قۇدايىم, بالا بەر,
بالا بەرسەڭ سانا بەر!
سانا بەرمەگەن بالاڭدى,
قايتىپ ءوزىڭ الا بەر! − دەپ ايەلىم كوككە قاراپ قالىپتى.
− ءبىر بالا اتاعا جەتە تۋادى,
ءبىر بالا اتادان وتە تۋادى,
ءبىر بالا كەيىن قاراي كەتە تۋادى, − دەپ تاقپاقتاپ مەندە ەڭسە كوتەردىم.
− بايعا شىقپاعان قىز − شەشەسىن قارتايتادى.
− بۇرىن بالاڭ سەنى اسىرايتىن, قازىر سەن بالاڭنىڭ بالاسىن قوسا اسىرايسىڭ.
− تاۋىقتى تويىندىرا المايسىڭ, قىزدى كيىندىرە المايسىڭ, − دەپ ەر جەتكەن قىزىنان ەسە قايتارىپ جاتىر.
− جۇرتتىڭ ىبىرايى ىبىراي, ءبىزدىڭ ىبىراي سۇمىراي, − دەپ مەن دە دوڭك ەتكىزدىم.
− قىزعا قاراعان كۇن − ايسىز قاراڭعى ءتۇن.
دەلبەزەم قوزا باستادى ما, تاقپاقتان تايىنار ەمەسپىن:
− كۇڭنىڭ قىزى ەركەلەسە,
اسپانداعى جۇلدىزدى
اپەر دەر.
قۇلدىڭ ۇلى ەركەلەسە,
حاننىڭ قىزىن اپەر دەر.
− انانىڭ كوڭىلى قىزىندا, قىزىنىڭ كوڭىلى قىزىلدا, − دەپ شەشەسى ماعان قاراپ تاۋسىلعانىنان بەلگى بەردى. مەن دە:
− بالاڭ جاقسى بولسا,
جەردىڭ ءۇستى جاقسى,
بالاڭ جامان بولسا,
جەردىڭ استى جاقسى! − دەپ جەلپىنىپ توقتادىم.
سودان كوپ وتپەي, قۇداي اتىپ, ايەل ەكەۋىمىز ءاي-شايلەسىپ, بارىپ-كەلىپ جانجالداسىپ بولەك جاتىپ, ەرتەسىندە ءۇن-ءتۇنسىز مىسىق-تىشقان بولىپ وتىر ەدىك, ەسەيگەن ەكى بالا ەكەۋمىزگە قارسى كەلىپ وتىرىپ, تاۋبەلى ماقال-ماتەلدى كەزەكتەسە توپەلەسىن كەلىپ...
− جامان بايدان جايداقتىعىم ارتىق.
− جامان جاردان − قۇر قۇشاقتاساڭدا جاستىق ارتىق.
− بۇركىت قارتايسا تىشقانشىل بولادى.
− ايەل 40-قا كەلگەنشە ءوڭىن بەرمەسە − قاسيەت, ەر ادام 40-قا كەلگەنشە ەسى كىرمەسە − قاسىرەت.
− ەردىڭ اتىن قاتىن, يا بايگەدەن كەلگەن اتى شىعارادى.
− ءوز زايىبىڭا دۇشپان كوزبەن قارا.
− سۇلۋ ايەلدىڭ كۇيەۋى ءومىر بويى قاراۋىل بولىپ وتەدى.
− ايەلدىڭ داۋىسى قاتتى شىققان ءۇيدىڭ بوساعاسىنان جاقسىلىق كۇتپە.
− ەرتەرەك ولگىڭ كەلسە, اقىماق ايەلگە ۇيلەن.
− الپىس نارىڭ بولعانشا, اقىلدى جارىڭ بولسىن.
− بۇلتتان شىققان كۇن اششى, جامان قاتىننىڭ ءتىلى اششى.
− ەركەك داۋىستى ايەلدىڭ ءىسى بولماس, قاتىن داۋىستى ەركەكتىڭ كۇشى بولماس.
− ايەل بويانسا بۇزىلادى, كوپ قيقاڭداسا ۇرىنادى.
− ايەل − اپكىش, ءبىر باسىندا سۋ تۇرسا, ءبىر باسىندا شۋ تۇرادى.
− ەركەك جولداس, ايەلدەن ازىرەيىل دە قورقادى, سەن ادامسىڭ عوي, شىدا!
− ايەل − ءاميان, ەركەك − اقشا.
− اراق − كۇيەۋى, شىلىم − ايەلى. بۇلاردان كوكسوققان, جىنسوققان دەگەن ۇل, كوكجوتەل دەگەن قىز تۋادى.
− اتىڭ جامان بولسا ساتىپ قۇتىلاسىڭ, ءيتىڭ جامان بولسا اتىپ قۇتىلاسىڭ, قاتىنىڭ جامان بولسا قايتىپ قۇتىلاسىڭ.
− قازىمىر قاتىننىڭ بايى ەرتە قارتايادى.
− ايەلدەر بۇتكىل جۇمىستى اتقارادى, قالعاندارى ەركەكتەردەن ارتىلمايدى.
− ەرلى-زايىپتىلار ۇرىسقاندا − ماحاببات شىركىن قۇيرىعىن قىسادى, − دەپ ۇل ىرجالاڭداپ ورنىنان تۇرىپ كەتىپ ەدى:
− سوقىر ەركەك پەن ماقاۋ ايەلدىڭ ۇيىندە ۇرىس بولمايدى, − دەپ قىز دا ونىڭ سوڭىنان ىلەسە جونەلدى.
...ءسوز سۇيەكتەن وتەدى, اتادان قالعان ماقال-ماتەلگە دەرىڭ بارما! «الما الما اعاشىنان الىسقا تۇسپەيدى» دەگەن وتىرىك, ءمانىسى ماڭگىرتكەن ماقال-ماتەلدەن كەمپىر ەكەۋمىز ىشتەي «ال كەرەك بولسا» دەپ تاۋبەمىزگە كەلدىك.
بەرىك سادىر
نۇر-سۇلتان
