تۇرعىنداردىڭ شاعىمى بويىنشا, وسى ماسەلەمەن تالاي رەت اۋدان, قالا اكىمىنە شىققان كەزدەرىمىز دە بولدى. الايدا پيك-تەردىڭ قۋلىقپەن قۇرىلعان ءوز زاڭدارىنا سايكەس, اكىمشىلىكتەرگە باعىنبايتىن. سوندىقتان ولاردان ەسەپ, ءتارتىپ, تۇرعىن ۇيلەردىڭ تازالىعى مەن جوندەۋ جۇمىستارىن تالاپ ەتۋ وتە قيىن ەدى. ويتكەنى پيك ءبىر مەزەتتە كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ ورتاق مۇلكىن كۇتىپ ۇستاۋداعى قىزمەتتەردىڭ تاپسىرىس بەرۋشىسى ءارى ورىنداۋشىسى بولىپ كەلدى.
جىرى جىلدارعا جالعاسقان بۇل جاعداي دا بىرتىندەپ شەشىمىن تابا باستاعان سىڭايلى. الماتىدا مەنشىك يەلەرى بىرلەستىگىن (ميب) باسقارۋدىڭ جاڭا جۇيەسى مەن قاراپايىم سەرىكتەستىكتى (قس) 720-دان استام ءۇيدىڭ تۇرعىندارى تاڭداعان. قازىر وڭىرلەردىڭ ىشىندە الماتى كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردى پيك-تەن ميب-كە اۋىستىرۋدا كوش باستاپ تۇر.
الماتى قالاسى تۇرعىن ءۇي ساياساتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان سەيتەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, پيك-تەن ميب-ءتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – تۇرعىندار ءوز ۇيلەرىن دەربەس باسقارۋعا, سونداي-اق ونى كۇردەلى جوندەۋگە اقشا جيناۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇرىن پيك-تەر بارلىق ۇيلەردەن ورتاق شوتقا اقشا جيناعانىمەن, شىندىعىندا ونىڭ قالاي جۇمسالاتىنىن باقىلاۋ قيىن ەدى. مۇنان بىلاي تۇرعىندار قاراجاتتىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن قاداعالاي الادى. «ەندى ميب تاپسىرىس بەرۋشى بولادى. بۇل تۇرعىنداردىڭ وزدەرى باسقارۋشىلارمەن جانە سەرۆيستىك ۇيىمدارمەن, كوممۋنالدىق قىزمەتتەرمەن شارتتاردى تاڭداپ, جاساساتىنىن, ولاردىڭ جۇمىسىن تەكسەرىپ, ورىندالعان جۇمىستارعا ءوز نىسانى بويىنشا اقى تولەيتىنىن بىلدىرەدى», دەيدى تۇرعىن ءۇي ساياساتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
بۇگىنگى تاڭدا الماتىدا 359 ميب تىركەلگەن جانە باسقارۋدىڭ جاڭا نىسانى رەتىندە 367 قس تاڭدالعان, قالا بويىنشا بارلىعى باسقارۋدىڭ 726 جاڭا فورماسى بار. سپيكەر مەگاپوليس تۇرعىندارىن بۇل ماسەلەگە باستاماشىلىق تانىتۋعا شاقىردى, سەبەبى باسقارۋدىڭ جاڭا جۇيەسىندە ارتىقشىلىقتار جەتەرلىك.
«باسقارۋدىڭ جاڭا نىساندارى ء«بىر ءۇي – ءبىر بىرلەستىك – ءبىر شوت» قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى جانە ءاربىر ءۇيدى باسقارۋدا جەكە ءتاسىل قاراستىرىلادى, ءۇيدى كۇتىپ ۇستاۋدى قارجىلاندىرادى, ورتاق م ۇلىكتىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدى, سونداي-اق تۇرعىندارعا اقشانىڭ ءتۇسۋى مەن ونىڭ جۇمسالۋىن باقىلاۋ مۇمكىندىگىمەن ءوز ءۇيىن عانا كۇتىپ-ۇستاۋعا قاراجات جيناقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ە.سەيتەنوۆ.
ەگەر پيك ءبىر مەزگىلدە تاپسىرىس بەرۋشى جانە قىزمەتتەردى ورىنداۋشى رەتىندە بولسا, ەندى تۇرعىنداردىڭ وزدەرى وزدەرىنىڭ ميب/قس وكىلى ارقىلى باسقارۋشىلارمەن جانە سەرۆيستىك ۇيىمدارمەن, كوممۋنالدىق قىزمەتتەرمەن شارتتاردى تاڭداپ, كەلىسىمگە كەلەدى, ولاردىڭ ۇيىندە ورىندالعان جۇمىس ءۇشىن تولەيدى. «پيك الدىندا ميب جانە قس-ءتىڭ باستى ارتىقشىلىعى تۇرعىندار جينالعان اقشانى ماقساتتى پايدالانۋ بويىنشا ءۇي كەڭەسىنەن اي سايىنعى ەسەپ الۋ ارقىلى قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن باقىلاي الادى», دەپ تولىقتىردى سپيكەر. سونىمەن قاتار, باسقارۋدىڭ جاڭا فورمالارىن (ميب/قس) باستاماشىل توپ شاقىرعان جينالىس كەزىندە تاڭدايدى, وعان پاتەرلەر مەن تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلار يەلەرىنىڭ كەمىندە 10%-ى كىرەدى. ونىڭ وتكىزىلۋى تۋرالى 10 كۇن بۇرىن حابارلانىپ, شەشىلۋى ءتيىس ماسەلەلەر كورسەتىلۋى كەرەك. ەگەر قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن جينالىس وتكىزۋ مۇمكىن بولماسا, جازباشا ساۋالداما ۇيىمداستىرىلادى.
تۇرعىن ءۇي ساياساتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ە.سەيتەنوۆ ميب نەمەسە قس-كە كوشۋ الگوريتمىن ەگجەي-تەگجەيلى سيپاتتاپ, ولارعا كىم كىرەتىنىن تومەندەگىدەي سيپاتتادى. «ميب قۇرۋ ءۇشىن جالپى جينالىسقا نەمەسە ساۋالداماعا قاتىسۋشىلاردىڭ جارتىسىنان كوبىنىڭ كەلىسىمى قاجەت ەكەنىن ەستە ۇستاعان ءجون. ال قاراپايىم سەرىكتەستىك قۇرۋ ءۇشىن ءۇي تۇرعىندارىنىڭ 100% كەلىسىمى قاجەت. ولاردىڭ ارقايسىسى سەنىمحات بەرىپ, بىرلەسكەن قىزمەت تۋرالى شارتقا قول قويۋى ءتيىس», دەدى باسقارما باسشىسى.
ە.سەيتەنوۆ ميب توراعاسى نەمەسە قس-ءتىڭ سەنىمدى وكىلى ءبىر جىلعا سايلاناتىنىن حابارلادى. سونىمەن قاتار, ءۇي كەڭەسى سايلانادى. جينالىستا كەمىندە 51% بولۋى كەرەك تۇرعىندار كەم دەگەندە ءۇش پاتەر يەسى كىرەتىن ءۇي كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىن سايلاۋى كەرەك. ولار ءۇش جىلعا سايلانادى. ءارى قاراي, باسقارۋدىڭ ەكى فورماسىنىڭ ءبىرىن تاڭدايدى: ميب نەمەسە قس. نەمەسە ءۇي كەڭەسىنە باسقارۋ فورماسىن تاڭداۋعا وكىلەتتىك بەرەدى. تىركەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا زاڭدى تۇلعانى مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى انىقتاما بەرىلەدى. ميب پەن قس ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتە اعىمداعى جانە جيناق شوتتارىن اشۋى ءتيىس. جالپى العاندا, ميب, قس, باسقارۋشى نەمەسە باسقارۋشى كومپانيانىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋدى جانە ءۇيدى باسقارۋ جانە ورتاق م ۇلىكتى ۇستاۋدا اي سايىنعى, جىلدىق ەسەپتەردى قاراۋدى ءۇي كەڭەسى جۇزەگە اسىرادى. ميب/قس قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن باقىلاۋدى تەكسەرۋ كوميسسياسى نەمەسە تەكسەرۋشى جۇزەگە اسىرادى. تۇرعىندارعا جاڭا جۇيەنى ءتۇسىنۋ قيىنعا سوعاتىن سياقتى. ال بىراق ءىس جۇزىندە ولاي ەمەس, دەدى ە.سەيتەنوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەگەر تۇرعىندار ميب توراعاسىن سايلاسا, وندا ول سەرۆيستىك ۇيىمدارمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەۋگە, مەنشىك يەلەرى بىرلەستىگىنىڭ اتىنان شارتتار جاساسۋعا, قىزمەتتەرگە اقى تولەۋگە قۇقىلى. جينالعان قاراجاتتى ءۇي كەڭەسى باقىلايدى, ال بارلىق باقىلاۋ مەن مونيتورينگ تۇرعىندارعا قالادى. ە.سەيتەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە تۇرعىن ءۇي ساياساتى باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى حالىقپەن كەڭ اۋقىمدى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا. وتكەن جىلدىڭ وزىندە 6 700 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدى قامتۋمەن 2 400-گە جۋىق جينالىس ءوتتى. الايدا, ازىرگە كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ تەك 8%-ى باسقارۋدىڭ جاڭا نىسانىنا كوشتى.
ميب-ءىن تىركەۋدىڭ باياۋ قارقىنمەن ءجۇرۋى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى كوروناۆيرۋسقا بايلانىستى شەكتەۋلەردىڭ اسەرى بولۋى مۇمكىن. جاپپاي جينالىستارعا تىيىم سالىندى, بۇل جاعدايدا ونداي كەڭەستەر تۇرعىندار وزدەرىنىڭ ورتاق ءۇيىن باسقارۋ فورماسىن تاڭداۋ تۋرالى بىرىڭعاي شەشىم قابىلداۋى ءۇشىن كەرەك.
الماتىداعى ەپيدەميالىق جاعداي تۇراقتانعاننان كەيىن باسقارۋدىڭ جاڭا فورمالارىنا كوشۋ اكىمدىك ازىرلەگەن كەستە بويىنشا جالعاسادى. ە.سەيتەنوۆ الماتىدا 870 پيك جۇمىس ىستەيتىنىن, ونىڭ كوبى بىردەن بىرنەشە جۇزدەگەن ءۇيدى باسقاراتىنىن مالىمدەدى. سوندىقتان اقشا بارلىعىنا بولىنەدى, ال ميب-ءتىڭ ارتىقشىلىعى ءبىر ۇيگە تيەسىلى ءبىر شوت بولادى.
ايتا كەتەيىك, قازاقستاندا بارلىق پيك 2022 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن قايتا ۇيىمداستىرىلادى. وسى ۋاقىتتان كەيىن بارلىق پيك-تەر باسقارۋشىلار مەن سەرۆيستىك كومپانيالار قاتارىنا كەتۋى ءتيىس.
الماتى