ايماقتار • 26 ءساۋىر, 2021

پيك-ءتىڭ ورنىنا ميب: بۇدان وزگەرگەن نە بار؟

484 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

وسى ۋاقىتقا دەيىن مەگاپوليستەگى كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ باستى ماسەلەسى ادامعا ەسەپ بەرمەيتىن پيك-تەر ەدى. پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى تۇرعىنداردان كوممۋنالدىق قىزمەتكە تولەمدەرىنىڭ ىشىندە كوپقاباتتى ۇيلەردى كۇتىپ-جوندەۋگە قاجەتتى قاراجاتتى كوك تيىنىنا دەيىن قالدىرماي سىپىرا جيناپ وتىرسا دا, كوپشىلىگى اماناتتارىن ورىنداماي كەلدى.

پيك-ءتىڭ ورنىنا ميب: بۇدان وزگەرگەن نە بار؟

تۇرعىنداردىڭ شاعىمى بو­يىن­شا, وسى ماسەلەمەن تالاي رەت اۋدان, قالا اكىمىنە شىق­­قان كەزدەرىمىز دە بولدى. الاي­دا پيك-تەردىڭ قۋلىقپەن قۇ­رىل­­عان ءوز زاڭدارىنا سايكەس, اكىم­شى­لىك­تەرگە باعىنبايتىن. سون­دىق­تان ولار­دان ەسەپ, ءتارتىپ, تۇر­عىن ۇي­ل­ەردىڭ تازالىعى مەن جون­دەۋ جۇ­­مىس­تارىن تالاپ ەتۋ وتە قيىن ەدى. ويتكەنى پيك ءبىر مەزەت­تە كوپ­­­­پا­تەر­لى تۇرعىن ءۇيدىڭ ورتاق مۇ­ل­­كىن كۇتىپ ۇستاۋداعى قىز­مەت­تەر­دىڭ تاپسىرىس بەرۋشىسى ءارى ورىن­داۋشىسى بولىپ كەلدى.

جىرى جىلدارعا جالعاسقان بۇل جاعداي دا بىرتىندەپ شەشىمىن تابا باستاعان سىڭايلى. الماتىدا مەنشىك يەلەرى بىرلەستىگىن (ميب) باسقارۋدىڭ جاڭا جۇيەسى مەن قاراپايىم سەرىكتەستىكتى (قس) 720-دان استام ءۇيدىڭ تۇرعىندارى تاڭداعان. قازىر وڭىرلەردىڭ ىشىندە الماتى كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇي­لەردى پيك-تەن ميب-كە اۋىستىرۋدا كوش باستاپ تۇر.

الماتى قالاسى تۇرعىن ءۇي ساياساتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان سەيتەنوۆتىڭ ايتۋىن­شا, پيك-تەن ميب-ءتىڭ باس­تى ەرەك­شەلىگى – تۇرعىندار ءوز ۇي­لەرىن دەربەس باسقارۋعا, سون­داي-اق ونى كۇردەلى جوندەۋگە اق­شا جيناۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇرىن پيك-تەر بارلىق ۇي­لەر­دەن ورتاق شوتقا اقشا جي­نا­عانىمەن, شىندىعىندا ونىڭ قالاي جۇمسالاتىنىن باقى­لاۋ قيىن ەدى. مۇنان بىلاي تۇر­عىن­دار قاراجاتتىڭ ماقساتتى جۇم­سالۋىن قاداعالاي الادى. «ەندى ميب تاپسىرىس بەرۋشى بولا­دى. بۇل تۇرعىنداردىڭ وزدەرى باسقارۋشىلارمەن جانە سەر­ۆيستىك ۇيىمدارمەن, كوممۋنال­دىق قىزمەتتەرمەن شارتتار­دى تاڭداپ, جاساساتىنىن, ولار­دىڭ جۇمىسىن تەكسەرىپ, ورىن­دالعان جۇمىستارعا ءوز نىسانى بويىنشا اقى تولەيتىنىن بىل­دىرە­دى», دەيدى تۇرعىن ءۇي ساياساتى باس­قارماسىنىڭ باسشىسى.

بۇگىنگى تاڭدا الماتىدا 359 ميب تىركەلگەن جانە باسقارۋدىڭ جاڭا نىسانى رەتىندە 367 قس تاڭ­دالعان, قالا بويىنشا بارلى­عى باسقارۋدىڭ 726 جاڭا فورماسى بار. سپيكەر مەگاپوليس تۇرعىن­دارىن بۇل ماسەلەگە باستاما­شىلىق تانىتۋعا شاقىردى, سەبەبى باس­قارۋدىڭ جاڭا جۇيەسىندە ار­تىق­شىلىقتار جەتەرلىك.

«باسقارۋدىڭ جاڭا نىساندارى ء«بىر ءۇي – ءبىر بىرلەستىك – ءبىر شوت» قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى جانە ءاربىر ءۇيدى باسقارۋدا جەكە ءتاسىل قاراستىرىلادى, ءۇيدى كۇتىپ ۇستاۋدى قارجىلاندىرادى, ور­تاق م ۇلىكتىڭ ساقتالۋىن قام­تا­ماسىز ەتەدى, سونداي-اق تۇر­عىندارعا اقشانىڭ ءتۇسۋى مەن ونىڭ جۇمسالۋىن باقىلاۋ مۇمكىن­دىگىمەن ءوز ءۇيىن عانا كۇتىپ-ۇستاۋعا قاراجات جيناقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ە.سەيتەنوۆ.

ەگەر پيك ءبىر مەزگىلدە تاپسىرىس بەرۋشى جانە قىزمەتتەردى ورىن­داۋشى رەتىندە بولسا, ەندى تۇرعىنداردىڭ وزدەرى وزدەرى­نىڭ ميب/قس وكىلى ارقىلى باسقارۋ­شىلار­مەن جانە سەرۆيستىك ۇيىم­دار­مەن, كوممۋنالدىق قىزمەت­تەر­­­مەن شارتتاردى تاڭداپ, كە­لىسىم­گە كەلەدى, ولاردىڭ ۇيىندە ورىن­­دال­عان جۇمىس ءۇشىن تولەيدى. «پيك ال­دىندا ميب جانە قس-ءتىڭ باس­تى ار­تىقشىلىعى تۇرعىندار جي­نالعان اقشانى ماقساتتى پايدالانۋ بويىنشا ءۇي كەڭەسىنەن اي سايىنعى ەسەپ الۋ ارقىلى قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن باقىلاي الادى», دەپ تولىقتىردى سپيكەر. سونىمەن قاتار, باسقارۋدىڭ جاڭا فورمالارىن (ميب/قس) باس­تا­ماشىل توپ شاقىرعان جينا­لىس كەزىندە تاڭدايدى, وعان پاتەرلەر مەن تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلار يە­لەرىنىڭ كەمىندە 10%-ى كىرەدى. ونىڭ وتكىزىلۋى تۋرالى 10 كۇن بۇ­رىن حا­بارلانىپ, شەشىلۋى ءتيىس ما­سە­لەلەر كورسەتىلۋى كەرەك. ەگەر قانداي دا ءبىر سەبەپتەر­مەن جين­الىس وتكىزۋ مۇمكىن بولماسا, جاز­باشا ساۋالداما ۇيىمداستىرىلادى.

تۇرعىن ءۇي ساياساتى باسقارما­سىنىڭ باسشىسى ە.سەيتەنوۆ ميب نەمەسە قس-كە كوشۋ الگوريتمىن ەگجەي-تەگجەيلى سيپاتتاپ, ولارعا كىم كىرەتىنىن تومەندەگىدەي سيپاتتادى. «ميب قۇرۋ ءۇشىن جالپى جينالىسقا نەمەسە ساۋالداماعا قاتىسۋشىلاردىڭ جارتىسىنان كوبىنىڭ كەلىسىمى قاجەت ەكە­نىن ەستە ۇستاعان ءجون. ال قارا­پا­يىم سەرىكتەستىك قۇرۋ ءۇشىن ءۇي تۇر­عىن­دارىنىڭ 100% كەلىسىمى قاجەت. ولاردىڭ ارقايسىسى سەنىمحات بەرىپ, بىرلەسكەن قىزمەت تۋرالى شارتقا قول قويۋى ءتيىس», دەدى باس­قارما باسشىسى.

ە.سەيتەنوۆ ميب توراعاسى نەمەسە قس-ءتىڭ سەنىمدى وكىلى ءبىر جىلعا سايلاناتىنىن حابارلادى. سونىمەن قاتار, ءۇي كەڭەسى سايلانادى. جينالىستا كەمىندە 51% بولۋى كەرەك تۇرعىندار كەم دەگەندە ءۇش پاتەر يەسى كىرەتىن ءۇي كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىن سايلاۋى كەرەك. ولار ءۇش جىلعا سايلانادى. ءارى قاراي, باسقارۋدىڭ ەكى فورماسىنىڭ ءبىرىن تاڭ­داي­دى: ميب نەمەسە قس. نەمەسە ءۇي كەڭەسىنە باسقارۋ فورماسىن تاڭداۋعا وكىلەتتىك بەرەدى. تىركەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا زاڭ­دى تۇلعانى مەملەكەتتىك تىر­كەۋ تۋرالى انىقتاما بەرىلەدى.  ميب پەن قس ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتە اعىمداعى جانە جيناق شوتتارىن اشۋى ءتيىس. جالپى العاندا, ميب, قس, باسقارۋشى نەمەسە باسقارۋشى كومپانيانىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋدى جانە ءۇيدى باس­قارۋ جانە ورتاق م ۇلىكتى ۇس­تاۋ­دا اي سايىنعى, جىلدىق ەسەپ­تەردى قاراۋدى ءۇي كەڭەسى جۇزە­گە اسىرادى. ميب/قس قار­جى-شا­رۋاشىلىق قىزمەتىن باقى­لاۋ­دى تەكسەرۋ كوميسسياسى نەمەسە تەكسەرۋشى جۇزەگە اسىرادى. تۇرعىندارعا جاڭا جۇيەنى ءتۇسىنۋ قيىنعا سوعاتىن سياقتى. ال بىراق ءىس جۇزىندە ولاي ەمەس, دەدى ە.سەيتەنوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, ەگەر تۇرعىن­دار ميب توراعاسىن سايلاسا, وندا ول سەرۆيستىك ۇيىمدارمەن تىكە­لەي جۇمىس ىستەۋگە, مەنشىك يە­لەرى بىرلەستىگىنىڭ اتىنان شارت­تار جاساسۋعا, قىزمەتتەرگە اقى تولەۋگە قۇقىلى. جينالعان قارا­جاتتى ءۇي كەڭەسى باقىلايدى, ال بار­لىق باقىلاۋ مەن مونيتورينگ تۇرعىندارعا قالادى. ە.سەي­تەنوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, بۇگىن­دە تۇرعىن ءۇي ساياساتى باسقار­ما­سىنىڭ قىز­مەت­كەرلەرى حالىق­پەن كەڭ اۋقىم­دى ءتۇسىندىرۋ جۇمىس­تارىن جالعاس­تىرۋ­دا. وتكەن جىل­دىڭ وزىندە 6 700 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدى قام­تۋ­مەن 2 400-گە جۋىق جينا­لىس ءوتتى. الايدا, ازىرگە كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ تەك 8%-ى باس­قارۋدىڭ جاڭا نىسانىنا كوشتى.

ميب-ءىن تىركەۋدىڭ باياۋ قار­قىنمەن ءجۇرۋى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى كوروناۆيرۋسقا بايلانىس­تى شەكتەۋلەردىڭ اسەرى بولۋى مۇمكىن. جاپپاي جينالىستارعا تىيىم سالىندى, بۇل جاعدايدا ونداي كەڭەستەر تۇرعىندار وزدەرى­نىڭ ورتاق ءۇيىن باسقارۋ فورماسىن تاڭداۋ تۋرالى بىرىڭعاي شەشىم قابىلداۋى ءۇشىن كەرەك.

الماتىداعى ەپيدەميالىق جاعداي تۇراقتانعاننان كەيىن باسقارۋدىڭ جاڭا فورمالارىنا كوشۋ اكىمدىك ازىرلەگەن كەس­تە بويىنشا جالعاسادى. ە.سەي­تەنوۆ الماتىدا 870 پيك جۇ­مىس ىستەيتىنىن, ونىڭ كوبى بىر­دەن بىرنەشە جۇزدە­گەن ءۇيدى باس­قاراتىنىن مالىمدەدى. سون­دىق­تان اقشا بارلىعى­نا بولىنەدى, ال ميب-ءتىڭ ارتىقشىلىعى ءبىر ۇيگە تيەسىلى ءبىر شوت بولادى.

ايتا كەتەيىك, قازاقستاندا بارلىق پيك 2022 جىلدىڭ 1 شىل­­دەسىنە دەيىن قايتا ۇيىمداس­تىرىلادى. وسى ۋاقىتتان كەيىن بارلىق پيك-تەر باسقارۋشىلار مەن سەرۆيستىك كومپانيالار قاتا­رىنا كەتۋى ءتيىس.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار