وقيعا • 09 ءساۋىر, 2021

ءدىني راسىمدەر ىندەتتىڭ تارالۋ كوزى بولماۋى ءتيىس

192 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ (قمدب) توراعاسى, باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى مەن قمدب توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, نايب ءمۇفتي ەرشات قاجى وڭعاردىڭ قاتىسۋىمەن بريفينگ ءوتتى. وندا پاندەميا جاعدايىندا ورازا ۇستاۋ تارتىبىنە, رامازان ايىندا ءدىني باسقارما تاراپىنان اتقارىلاتىن ءىس-شارالارعا جانە باسقا دا ماسەلەگە قاتىستى ءسوز بولدى.

بريفينگتە باس ءمۇفتي ءبىرىنشى كەزەكتە 2021 جىلدىڭ قاسيەتتى رامازان ايى 13 ساۋىردە باستالىپ, 12 مامىردا اياقتالاتىنىن, 8 مامىردان 9 مامىرعا قاراعان ءتۇن – قاسيەتتى قادىر ءتۇنى بولاتىنىن, وسى جىلعى ءپىتىر ساداقا مولشەرى جان باسىنا 420 تەڭگە (2 كيلو ۇننىڭ قۇنى) بولىپ ناقتىلانعانىن, ءپىتىر ساداقا مولشەرىن بەلگىلەۋدە بارلىق وبلىستاعى ۇن باعاسى زەردەلەنىپ, ناتيجەسىندە ورتاق باعا شىعارىلعانىن جەتكىزدى. باس ءمۇفتي, سونداي-اق قاسيەتتى رامازان ايى پاندەميا جاع­دايىندا وتكەلى وتىرعانىن, جۇقپالى دەرتتى وقشاۋلانۋ, ساقتانۋ ارقىلى عانا جەڭۋگە بولاتىنىن ايتا كەلىپ, وسى رەتتە اۋىزاشار كەزىندە, قۇلشىلىق ساتتەرىندە سانيتارلىق تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىردى.

– دەنساۋلىق – بارىنەن قىمبات قۇندىلىق, اللانىڭ ادامزاتقا بەرگەن اماناتى. وسى ورايدا جاسى الپىستان اس­قان اعا-اپالارىمدى اۋىز بەكى­تۋدەن بۇرىن مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ءوتىپ, دارىگەردىڭ ءتيىستى كەڭەسىن الۋعا شاقىرامىن. ەگ­دە جاستاعى جانە باليعاتقا تولماعان ازاماتتاردان كۇردەلى احۋال تۇراقتالعانشا مەشىتكە بارماي, قۇلشىلىقتى ۇيدە ورىنداۋىن سۇرايمىز, – دەگەن ول قمدب رامازان ايىندا ايتىلاتىن ۋاعىز-ناسيحات, سۇراق-جاۋاپ جۇمىستارىن ونلاين رەجىمدە جۇرگىزۋدى جالعاستىراتىنىن, قۇران حاتىم جاساۋ راسىمدەرى دە قاشىقتان اتقارىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, رامازاندا ءبىر اي بويى جالعاساتىن ءدىني دارىستەردىڭ, قاسيەتتى قادىر كەشىنىڭ, ۇلىق مەيرام – ورازا ايتتىڭ ونلاين باعدارلاماسى ازىرلەنگەن.

– ينتەرنەت جەلىسى ارقىلى سۇراققا جاۋاپ الىپ, ونلاين ناسيحات تىڭداپ, ۇيدەن شىقپاي ساۋاپتى امالدارعا ورتاقتاسۋعا بولادى. ءبىز قازىرگى جاعدايدى ەسكەرىپ, وتكەن جىلى جۇزەگە اسىرعان جوبامىز بويىنشا ءپىتىر ساداقاسى مەن زەكەتتى ونلاين رەجىمدە بەرۋدىڭ وڭتايلى جولىن تاعى ۇسىنىپ وتىرمىز, – دەدى ن.تاعان ۇلى.

سونىمەن بىرگە باس ءمۇفتي اۋىزاشار قوراپتارىن ەرىكتىلەر نەمەسە مەشىت قىزمەتكەرلەرى ار­قى­لى كومەككە مۇقتاج ازا­مات­تارعا جەتكىزۋگە بولاتىنىن ايتتى.

نايب ءمۇفتي ەرشات قاجى وڭعار ءوز كەزەگىندە رامازان ايىن­دا رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىق مەشىتتە اتقارى­لاتىن ءىس-شارالاردى ءسوز ەتتى. ول وسى ورايدا «جاسىل», «سارى» جانە «قى­زىل» ايماقتاردا ورنالاسقان وبلىستار مەن قالالار ءۇشىن جۇما, تاراۋىق نامازدارى, اۋىز­ا­شار وتكىزۋدىڭ تارتىبىنە توق­تالدى.

ونىڭ ايتۋىنشا, «جاسىل» ايماقتا ورنالاسقان مەشىتتە بەس ۋاقىت ناماز, جۇما نامازى, تاراۋىق نامازى مەن اۋىز­اشار وتكىزۋدىڭ ءتəرتىبى بىلاي­شا ناقتىلانعان: مەشىت دəرەت­حانالارىن قولدانۋ بارىسىندا اراقاشىقتىقتى جəنە سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ, مۇمكىندىگىنشە تەز دəرەت الۋ, ناماز وقيتىن زالداردىڭ كولەمىنە قاراي ۋاقىتىمەن زالالسىزداندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, مەشىتتىڭ كىرەبەرىسىندە تۇر­عان انتيسەپتيكالىق قۇرال­دار مەن سانيتايزەرلەردى پايدالانۋ, تاراۋىق نامازىندا ساني­تارلىق تالاپتاردى ساقتاۋ, قىسقا سۇرەلەر وقۋ, راسىمدەردى اۋا رايى قولايلى ايماقتاردا مۇمكىندىگىنشە مەشىت اۋلاسىندا وتكىزۋ, تاراۋىق نامازى رۇقسات ەتىلگەن مەشىتتەردە قۇران حاتىمدى (1 پارادان اسىرماي وقۋ) سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ وتكىزۋ مەشىتتەردە ناماز وقۋدى (بەس ۋاقىت ناماز, جۇما نامازى, تاراۋىق نامازى) ءبىر ادامعا كەمىندە 4 شارشى مەتر ەسەبىنەن قاشىقتىق ساقتالعان جəنە تولتىرىلۋى 30%-دان اسپاعان كەزدە جۇزەگە اسىرۋ, جاسى ۇلكەن كىسىلەر, دەنساۋلىعى ناشار ادامدار جəنە جاس بالالار نامازدارىن ۇيلەرىندە وقۋ, مەشىتكە كىرۋگە مىندەتتى تۇردە بەتپەردە بولعان جاعدايدا عانا رۇقسات ەتۋ.

سونداي-اق باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەردىڭ №68 قاۋلىسىندا قوعامدىق تاماق­تانۋ وبەكتىلەرىندە ەسكە الۋ جيىنىن وتكىزۋگە رۇقسات بەرىل­گەنىنە قاراماستان, اۋىزاشاردى مۇمكىندىگىنشە وتباسى ورتاسىندا وتكىزۋ ۇسىنىلادى.

«سارى» ايماقتا ورنالاسقان مەشىتتەرگە قويىلاتىن تالاپ­تار جونىندە ءسوز قوزعاعان ە.وڭ­عار بۇل رەتتە تاراۋىق نامازىندا سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاۋ, قىسقا سۇرەلەر وقۋ, اۋا رايى قولايلى ايماقتاردا مۇمكىندىگىنشە مەشىت اۋلاسىندا وتكىزۋ, مەشىتكە كەلۋشىلەردىڭ بەتپەردەمەن كەلۋىن قاداعالاۋ, مەشىتتەردە ناماز وقۋدى ءبىر ادامعا كەمىندە 4 شارشى مەتر ەسەبىنەن قاشىقتىق ساقتالعان جəنە تولتىرىلۋى 30%-دان اسپا­عان كەزدە جۇزەگە اسىرۋ, مەشىت­تىڭ كىرەبەرىسىندە تۇرعان انتي­سەپتيكالىق قۇرالداردى پايدا­لانۋ, ورازا ۇستاعان ادام­دار­عا مۇمكىندىگىنشە اۋىزا­شار قورجىنىن جەتكىزىپ بەرۋ­دى ۇيىمداستىرۋ, مەشىت دəرەتحا­نالارىن قولدانۋ بارىسىن­دا اراقاشىقتىقتى جəنە سان­تي­تارلىق تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ, مۇمكىندىگىنشە تەز دəرەت الۋ, ناماز وقيتىن زالداردىڭ كولەمىنە قاراي, ۋاقىتىمەن  زالالسىزداندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت دەدى.

ال «قىزىل» ايماقتا ورنا­لاس­قان مەشىتتەرگە قويىلاتىن تالاپتار مىنا تومەندەگىدەي بەلگىلەنگەن: بەس ۋاقىت نامازدى تەك جەكەلەگەن تۇردە وقۋ, ناماز وقۋشىلاردىڭ اراقاشىقتىعى 2 مەتر بولىپ ارنايى بەلگىلەنگەن ورىنداردا وقۋ, ناماز وقيتىن زالداردا يمامدار جəنە ناماز وقيتىن ادامدار مىندەتتى تۇردە بەتپەردەمەن بولۋ, ورازا ۇستاعان ادامدارعا مۇمكىندىگىنشە اۋىزاشار قورجىنىن جەتكىزىپ بەرۋدى ۇيىمداستىرۋ, ناماز وقىپ بولعان سوڭ, مۇمكىندىگىنشە مەشىتتەن تەزىرەك شىعۋ, جاسى ۇلكەن كىسىلەر, دەنساۋلىعى ناشار ادامدار جəنە جاس بالالار نامازدارىن ۇيلەرىندە وقۋ. «قىزىل» ايماقتاعى مەشىتتەردە تاراۋىق نامازى وقىلمايدى. ايتا كەتەيىك جوعارىدا اتالىپ وتكەن, «جاسىل», «سارى» جانە «قىزىل» ايماقتار بويىنشا قويىلاتىن تالاپ پەن ءتارتىپ جەرگىلىكتى باس سانيتارلىق دəرىگەردىڭ شەشىمىنە سəيكەس وزگەرتىلۋى مۇمكىن.

بريفينگتە سپيكەرلەرگە باق وكىلدەرى سۇراقتار قوي­دى. قويىلعان ساۋالداردىڭ بار­لى­عىنا باس ءمۇفتي مەن نايب ءمۇفتي تيىسىنشە جاۋاپ بەردى. ماسەلەن, «ورازا ۇستاپ جۇرگەن ادام پتر-تەست تاپسىرعان كەزدە ونىڭ ورازاسى بۇزىلا ما؟» دەگەن مازمۇنداعى سۇراققا «پتر-تەست تاپسىرۋ بارىسىندا ەشقانداي سۇيىقتىق, ءدارى نەمەسە قانداي دا ءبىر زات كومەيدەن ىشكە وتپەيدى. سوندىقتان پتر-تەست تاپسىرۋ ورازانى بۇزبايدى», دەگەن جاۋاپ بەرىلدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار