الدىمىزدا ىندەتتى اۋىزدىقتاۋ مىندەتى تۇر

ەڭ باستىسى, كۆي-گە قار­سى ەرىكتى جاپپاي ۆاكتسي­نا­لاۋ­دىڭ بەكىتىلگەن جوسپارىنا سايكەس, سۋىق تىزبەكتى ساقتاۋ ءۇشىن مۇزداتقىشتارمەن جاب­­دىق­تاۋعا ەرەكشە نازار اۋدا­­رىلىپ وتىر. ءبىز بۇعان دە­يىن دە الماتىدا ىندەتتىڭ كۇرت ورشۋىنە مۋتاتسيالانعان شتامداردىڭ پايدا بولۋى (وڭتۇستىك افريكا, برازيليا جانە بريتاندىق) سەپتەسىپ وتىرعانىن جەتكىزگەنبىز. ماسەلەن, وتكەن اپتادا مەگاپوليس زەرتحانالارىندا 113 سىنامانىڭ مۋتاتسيا ىقتيمالدىعىنا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپ, 63 سىناما­دا مۋتاتسيانىڭ جوعارى ىقتي­مال­دىعى انىقتالدى, ول قالا بويىنشا ورتا ەسەپپەن 56 پايىزدى قۇرادى. 113 سىنامانىڭ 31-ىنەن بري­تاندىق شتامم انىق­تال­دى, ول 71 پايىزدى قۇرايدى. سونىمەن قاتار مۋتا­تسيا­لان­عان شتامداردا ينكۋباتسيا كەزەڭى قىسقارعانى باي­قا­لادى. بۇل 1 جاسقا دەيىنگى بالالارعا دا قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر.

ۆاكتسينالاۋدىڭ 250 پۋنكتى اشىلادى

قوعامدىق دەنساۋلىق باس­قارماسى اشىلاتىن ۆاكتسي­نالاۋ پۋنكتتەرىن قاجەت­تى مە­­ديتسينالىق جابدىق­تار­­مەن جانە ماماندارمەن قام­تا­ماسىز ەتەدى. ال قار­جى­لىق شىعىنداردى ەسەپ­تەۋ­دى ستراتەگيا جانە بيۋدجەت باس­قارماسى جۇزەگە اسىرادى. بۇدان وزگە, بيزنەس قا­ۋىم­داس­تىق تاسىمالداۋ, ساقتاۋ, ءۇي-جاي بەرۋ جانە ۆاكتسينالاۋ پۋنكت­تەرىن ۇيىمداستىرۋعا تەگىن قولداۋ كورسەتەدى.

جۇما كۇنى قالاعا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قارسى 21 850 دوزا ۆاكتسينانىڭ جەتكىزىلگەنى ءمالىم بولدى. ءساۋىر-مامىر ارالىعىندا الما­تى ۆاكتسينانىڭ قوسىم­شا 750 مىڭ دوزاسىن الادى.

قالا اكىمى ب.ساعىنتاەۆ جالپى ۆاكتسينالاۋدىڭ قا­لىپتى ءومىر سالتىنا ورالۋ­عا جانە كارانتيندىك شەك­تەۋلەردى بىرتىندەپ جەڭىل­دە­تۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايت­تى. ۆاكتسينا – اۋرۋدىڭ الدىن الۋدىڭ ەڭ سەنىمدى ءارى بارىنشا ءتيىمدى شاراسى, ياعني ۆاكتسينا ەمدەمەيدى, قور­عايدى.

مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە پايدالانىلدى

باستاپقىدا مەديتسينا قىز­مەتكەرلەرى, مەكتەپ, ين­تەر­­نات مۇعالىمدەرى, الەۋ­مەت­­تىك مەكەمەلەر جانە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ىندەتكە قارسى ەگىلگەنى بەلگىلى. بۇل ساناتتاعى مامانداردى ۆاكتسينالاۋ اياقتالىپ كەلەدى. قالادا 2 ساۋىردەن باستاپ سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ديس­پانسەرلىك توپتاعى پاتسيەنت­تەر ۆاكتسينا الا باستادى.

ەپيدەميولوگتەر سىرقاتى بار الماتىلىقتاردىڭ وتان­دىق ۆاكتسينانىڭ 2 200 دوزاسىن العانىن جانە ونىمەن ءساتتى جۇمىس ىستەپ جاتقانىن ايتتى. ماماندار ۆاكتسينانى كۆينكي ءىسىنۋى بار, جۇكتى جانە بالا ەمىزەتىن ادامدارعا جاساۋعا بولمايتىنىن ەسكەر­تىپ وتىر. ۆاكتسينالاۋعا 18 جاسقا دەيىنگى بالالار جىبە­رىل­مەيدى. سونىمەن بىرگە كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانى 63 جاستان اسقان ادام­دار­عا جاساۋعا رۇقسات ەتىلەدى.

دارىگەرلەر ۆاكتسينانىڭ ءۇش كۇن ىشىندە تەرىس اسەرى بو­ل­ۋى مۇمكىن ەكەنىن, ونىڭ اسقىنۋ ەمەس ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل – قالتىراۋ, دە­نەنىڭ سىرقىراۋى, دەنە تەم­پە­را­تۋرا­سىنىڭ ازداپ كوتە­رىل­ۋى.

– ءبىزدىڭ دەرەكتەرىمىز بو­يىنشا, ەكپە سالدىر­عان­داردىڭ 25-30 %-دا وسى بەلگىلەر باي­قالۋدا. قال­عان­دارىنان شا­عىم­دانۋ بول­عان جوق. اۋىر بەلگىلەرى دە تىركەلگەن جوق, – دەيدى دارى­گەر.

حالىققا ەكپە جۇرگىزۋ 2 ساۋىردەن باستالدى, وعان دەيىن سو­زىل­مالى اۋرۋلارى بار ناۋ­قاستارعا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە ارقىلى شاقىرۋ جىبەرىلگەن بولاتىن. ەكى كۇندە 1 300 ادام ەگىلدى. ۆاك­تسينا سالدىرعاندار قاتا­رىندا قازاقستاندىقتار عانا ەمەس, تۇرعىلىقتى مەكەن-جايى مەن تىركەلگەن مەدي­تسي­نالىق ۇيىمدارىنا قارا­ماستان, شەتەلدىك ازامات­تار دا بار. دارىگەرلەر ۆاك­تسي­نالاۋعا قاتىستى تۇرعىن­دار­دى تولعاندىرعان سۇراق­تار­عا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, ەكپە ەكى كومپونەنتتى بول­عان­دىقتان, ەكى ەكپەنىڭ ارا­سىن­داعى ايىرماشىلىق 21 كۇندى قۇرايتىنىن ەسكە سالىپ وتىر. ءۇزىلىستى 7 كۇنگە دەيىن ۇزۋگە رۇقسات ەتىلەدى. پا­­تسيەنت اۋىرىپ قالعان جاع­دايدا, 60 كۇنگە دەيىن ءۇزى­لىس جاساۋ مۇمكىندىگى بار. ۆاك­تسي­نا العاننان كەيىن يممۋنيتەت ەكىنشى كومپونەنتتى العان­نان كەيىن 42 كۇن وتكەن سوڭ قا­لىپ­تاسادى.

الماتى