قازاقستاندا كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا ەل ايماقتارىنداعى ەپيدەميالىق جاعدايدى باعالاۋ ماتريتساسىن جاريالادى. 2021 جىلدىڭ 29 ناۋرىزىنداعى جاعداي بويىنشا نۇر-سۇلتان, الماتى قالالارى مەن اتىراۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىستارى «قىزىل ايماقتا» تۇر. «سارى ايماقتا» اقتوبە, الماتى جانە قاراعاندى وبلىستارى ورنالاسقان. قالعان بارلىق ءوڭىر – «جاسىل ايماقتا».
الماتىدا كوروناۆيرۋستىڭ «وڭتۇستىكافريكالىق» جانە «بريتانيالىق» شتامدارى تىركەلۋدە. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ونلاين ءباسپاسوز ءماسليحاتى بارىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايناگۇل قۋاتباەۆا مالىمدەدى.
«الەمدەگى ەپيدەميالىق احۋالعا شولۋ جاساپ قاراساق, سوڭعى 15 كۇننىڭ ىشىندە جاعدايدىڭ تۇراقسىزدىعى بايقالادى. بۇگىندە 127 ملن-نان استام ۆيرۋس جۇقتىرۋ جاعدايى تىركەلگەن بولسا, ونىڭ 2 ملن-نان استامى قايتىس بولعان. قازاقستاندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ تسيركۋلياتسياسىن جانە قاۋىپ-قاتەر توبىنىڭ اراسىندا قانداي قاتەر بارىن انىقتاۋ ماقساتىندا زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بيىل ەلىمىزدە ەكسپرەسس-پتر سكرينينگ ادىستەمەسى ەنگىزىلگەن. وسى زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنىڭ بىلتىرعى جانە بيىلعى ناۋرىز ايىنداعى جاعدايىن ەسكەرەر بولساق, الەم ەلدەرىندە انىقتالىپ جاتقان كوروناۆيرۋستىڭ «بريتانيالىق», «برازيليالىق» جانە «وڭتۇستىكافريكالىق» شتامدارى انىقتالماعان بولاتىن. الايدا سوڭعى مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, الماتىداعى ناۋقاستار اراسىندا «وڭتۇستىكافريكالىق» جانە «بريتانيالىق» شتامدار انىقتالعان», دەدى ا.قۋاتباەۆا.
ول ناۋقاستان شتامدار انىقتالسا دا, انىقتالماسا دا ازاماتتار قاراپايىم ساقتىق شارالارىن ەستەن شىعارماعانى ءجون ەكەنىن ەسكە سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋستى جەڭۋدەگى ەڭ ءتيىمدى ءادىس – ۆاكتسينا.
«بۇگىندە الەمنىڭ بىرقاتار ەلىندە كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينالاۋ شارالارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازاقستاندا ۆاكتسينانىڭ ءبىرىنشى كومپونەنتىمەن قامتىلعان ازاماتتار سانى 122 701-گە جەتسە, ەكىنشى كومپونەنتىمەن قامتىلعان ازاماتتار سانى 31 422-گە جەتكەن. وسى ورايدا رەسەيدەن الىنعان سپۋتنيك V ۆاكتسيناسى ەڭ ءتيىمدى ءارى قاۋىپسىز ۆاكتسينالاردىڭ قاتارىنا جاتادى. بۇل ۆاكتسينانىڭ تاعى 150 مىڭ دوزاسى اكەلىنەدى دەپ كۇتىلۋدە», دەدى ول.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ «سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما جانە مونيتورينگ عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى» فيليالى ديرەكتورىنىڭ م.ا. مانار سماعۇل «بريتانيالىق شتامدا» ءولىم-ءجىتىم قاۋپى جوعارى ەكەنىن ايتتى.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا 2021 جىلعى 26 ناۋرىزداعى SARS-CoV-2 ۆيرۋسىنىڭ «بريتانيالىق شتامى» الەمنىڭ 125 ەلىندە, «وڭتۇستىكافريكالىق شتامم» 75 ەلىندە, «برازيليالىق شتامم» 41 ەلىندە انىقتالدى. ياعني ءبىر اپتا ىشىندە «بريتانيالىق شتامم» الەمنىڭ تاعى 7 ەلىندە انىقتالدى. ۆيرۋستىڭ مۋتاتسيا ىقتيمالدىعى ادامداردىڭ جۇقتىرۋ جيىلىگىنىڭ جوعارىلاۋىمەن ارتادى.
– كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا شتامدارى مەن باستاپقى شتامنىڭ بەلگىلەرى بىردەي, ياعني ۆيرۋستىڭ بۇل ءتۇرىن جۇقتىرعاندا دا قىزبا, جوتەل جانە ءدام مەن ءيىس سەزۋ مۇمكىندىگى جوعالادى. ۇلىبريتانيا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا «بريتانيالىق شتامى» جوتەل, قاتتى شارشاۋ, بۇلشىقەتتەگى السىزدىك سياقتى بەلگىلەرمەن سيپاتتالادى, بىراق ءيىس سەزۋ از بايقالادى, – دەدى مانار سماعۇل.
مانار اسىرقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ددۇ مالىمەتتەرىنە سايكەس جاڭا شتامدار بۇرىنعىعا قاراعاندا 41%-عا جوعارى رەپرودۋكتيۆتى بولىپ كەلەدى. ياعني ۆيرۋستىڭ بۇل تۇرىندە ادامدارعا بارىنشا ۆيرۋس جۇقتىرۋ قابىلەتى, سونداي-اق «باسقا اينالىمداعى شتامداردى تەز الماستىرۋ قابىلەتى» جوعارى ەكەنى بايقالعان. «بريتانيالىق شتامدا» اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ, اۋىر اعىم جانە ءولىم-ءجىتىم قاۋپى جوعارى ەكەنى انىقتالىپ وتىر.
«سول سەبەپتى ۆيرۋستىڭ تارالۋىنا توسقاۋىل قويۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردىڭ بارلىعىن قولدانۋ كەرەك. ونىڭ ىشىندە ۆاكتسينالاۋ دا بار. بۇگىندە رەسپۋبليكادا COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالاۋ قولجەتىمدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ءبىرىنشى ساۋىردەن باستاپ ۆاكتسينالاۋعا جاتاتىن كونتينگەنت كوبەيەدى. ويتكەنى ايدىڭ باسىندا قوسىمشا 150 مىڭ دوزا جانە ءبىر ايدىڭ ىشىندە شامامەن 1 ملن دوزا جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا», دەدى ول.
ايتا كەتەتىن جايت, ەلىمىزدە وتكەن تاۋلىكتە 788 ادام كوروناۆيرۋس ىندەتىنەن ەمدەلىپ شىقتى. جالپى جازىلعاندار سانى – 217 168.
