الەمدەگى ەڭ جاڭاشىل, باستاماشىل مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە مويىندالعان, تۇتاس تۇركى دۇنيەسىنىڭ اقساقالى اتانعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن تۇركىستان وبلىسى قۇرىلدى. شىرايلى شىمكەنت شاھارىنا ءۇشىنشى مەگاپوليس رەتىندە رەسپۋبليكالىق مارتەبە بەرىلدى. تۇركىستان شاھارى ءوڭىر ورتالىعىنا اينالدى. تۇركى الەمىنىڭ مادەني-رۋحاني جاۋھارى بولماق جاسامپاز جولعا ءتۇستى. تۇركىستانىمىز. شاھاردى ۇيلەسىمدى ۇلگىمەن, ورەلى دە ءورىستى ونەگەمەن, جەدەل جانە جان-جاقتى دامىتۋ جونىندەگى مىندەتتەر ايقىندالدى.
ەل قۋاندى. ەڭسەلەندى. حالىق شاتتاندى. شادىمان رۋحقا كەنەلدى. تۇركىستان شاھارىنىڭ مەرەيى تۇگەل تۇركى جۇرتىن, تۋىسقان, كورشىلەس تە ەنشىلەس ەلدەردى ەلەڭدەتتى. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العالى تۇڭعىش پرەزيدەنت ايرىقشا اڭعارتىپ كەلە جاتقان اسىل مۇرات جۇزەلەندى. باعزىداعى بابالاردىڭ, بەرتىنىرەكتەگى الاش ارداقتىلارىنىڭ اماناتتارىنا ادالدىق ايشىقتالدى.
تۇركىستان ۇعىمى – ۇلى ۇعىم. تۇركىستان دەگەندە, بۇكىل تۇركى الەمى, تۇركى قاعاناتى, كوك تۇركىلەردىڭ دۇرىلدەگەن ءدۇر داۋىرلەرى, تۇركىلىك تەگىمىز, تۇركىلىك ءتۇبىرىمىز, تۇركىلىك ءتىلىمىز ويعا ورالادى. جادىمىزدى جاڭعىرتادى. بارشامىزدىڭ بويىمىزدى سەرپىلىس سەزىمى كەرنەپ, رۋحىمىز اسقاقتايدى. تۇركىستان دەگەن ءسوز رۋحاني جاڭعىرۋعا, رۋحاني جاڭارۋعا شاقىرادى. ەلباسى – تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ەڭبەگىن تۇركى الەمىنىڭ زيالىلارى زەردەلەي كەلە زاۋ-زاڭعار, بيىك باعا بەردى. «رۋحاني جاڭعىرۋ – تۇركى تىلدەس ەلدەردىڭ ورتاق ولجاسى», – دەدى ولار. تۇركىستان وبلىسىنىڭ قۇرىلۋى – سول رۋحاني جاڭعىرۋ ستراتەگياسىنىڭ ناقتىلى ناتيجەسى. دەستى. باۋىرلارىمىز.
تۇركىستانىمىزدى قايتا تۇلەتۋ تۋرالى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز تاۋەلسىزدىكتىڭ اۋەلگى كەزىنەن-اق كەمەل ويلارعا بەرىلگەنى بەلگىلى. بۇل تۋرالى باسقالار دا, ەلباسىنىڭ ءوزى دە ايتىپ تا, جازىپ تا ءجۇر. نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركىستاننىڭ تاريحي ءمان-ماڭىزىن تالاي-تالاي مانىستەدى. كونە, ەرتە ءداۋىر, ورتا عاسىرلار, جاڭا زامان جاعداياتتارى جانە شابعار, ياسى, تۇركىستان تۋراسىندا تەرەڭ تولعاندى. اتا-بابالار اماناتتارىنا ادالدىق, پەرزەنتتىك پارىز حاقىندا ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنىڭ تۇبىندە تۇرىپ تالاي دا تالاي وي قوزعاعان.
ەل-جۇرتىمىزدىڭ ەسىندە عوي, 2000 جىلدىڭ التىن كۇزىندە تۇركىستان قالاسىنىڭ 1500 جىلدىعى تويلاندى. بۇل داتا, ياكي ءبىر مىڭ دا بەس ءجۇز جىل – شارتتى تۇردە الىنعان مەرزىم ەدى. قازەكەڭنىڭ «ارىق ايتىپ, سەمىز شىق» دەگەن ماتەلى مانزەلدەس ماسەلەتۇعىن. ايتپەسە, تۇركىستاننىڭ شىن جاسى تىم-تىم تەرەڭدە عوي. كۇلتوبەنىڭ قازبالارىنان تابىلعان جادىگەرلەر دە تۇركىستان قالاسىنىڭ جاسى ەكى مىڭ جىلدان الدەقايدا اسىپ جىعىلاتىنىن شەجىرەلەي شەرتىپ جاتىپتى.
قالاي دەگەندە دە سول 1500 جىلدىق مەجەلى مەرەكەگە ازىرلىك بارىسىندا تەكتى ءتورىمىز ءبىراز-ءبىراز تۇلەڭكىرەگەن. ەڭسەلەنىڭكىرەگەن. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «تۇركىستان قالاسىن ورتالىق ازياداعى اسا ماڭىزدى مادەني, رۋحاني, عىلىمي جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ورتالىق رەتىندە ودان ءارى اباتتاندىرۋ – الداعى ايقىن مىندەت», – دەپ ناقتىلاعان. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سول كەزدەگى پرەمەر-ءمينيسترى, بۇگىنگى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «بۇگىندە قازاقتار ءۇشىن ءبىر عانا مەرەكە بار, ول – تۇركىستان تويى», – دەپ شەگەندەگەن. قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, ۇلتىنىڭ سۇيىكتى سۋرەتكەرى شەرحان مۇرتازا: «ۋا, حالقىم! تۇركىستاندى تۇلەتۋ – پەرزەنتتىك پارىز. كۇللى تۇركىنىڭ ەكىنشى مەككەسى اتانعان تۇركىستاندى گۇلدەندىرۋ – بارشامىزعا سىن. ۇلتىمىزدىڭ ۇيىتقىسىنداي تۇركىستاندى ءپىر تۇتقاندار قور بولمايدى. تۇركىستان تاريحىندا جارىق جۇلدىزىمىز احمەت ءياساۋيدىڭ ورنى ەرەكشە. تۇركىستانعا اسار جاريالايىق!» – دەپ ۇندەۋ كوتەرگەن.
ءالى ەسىمىزدە عوي, 2011 جىلعى 11 ناۋرىز كۇنى ەلباسىمىز تۇركىستاننىڭ تاريحي-مادەني ورتالىعىندا رەسپۋبليكا زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن جۇزدەسىپ, سىرلاسقان. اشىق اڭگىمە ورىستەگەن. كەلەشەگى كەلىستى, وركەندەۋى ءورىستى تۇركىستاندى تۇلەتۋدىڭ جاڭا كوكجيەكتەرىن ويلاسقان. رۋحاني ۇلى ۇستازىمىز, رۋحانياتىمىزدىڭ اسىل تىرەگى احمەت ياساۋي تۋرالى تولعانا كەلە ونى «قازاق دالاسىنىڭ كونفۋتسيى» دەگەن. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ «عاسىرلار توعىسىندا», «تاريح تولقىنىندا» سياقتى كوپتەگەن كىتاپتارىندا تۇركىستانعا باسا نازار اۋدارعانى ايان. ال ەندى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» جانە ونىڭ جاراسىمدى جالعاسىنداي « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» تۋىندىلارىندا بۇرىنعىدان دا بولەكشە بادىزدەگەن.
ءيا, ەلباسى تۇركىستان مۇراتتارى مەن ماقساتتارىنا سايكەس 2018 جىلعى 19 ماۋسىمدا تۇركىستان قالاسى حاقىنداعى تاريحي جارلىعىن قابىلداۋ ارقىلى تاعى دا كەمەڭگەرلىگىن تانىتتى. تۇركىستاندى ورتالىق ەتپەك ويىن ول كىسى وسى 19 ماۋسىمداعى تاريحي-تاعدىرلى شەشىمىنەن 19 جىل بۇرىن احمەت ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتىندە العاش رەت ايتقان ەدى, اعايىندار.
ىزگىلىك ىلىمدەرىنىڭ تۇركىلىك ناقىشتى نەگىزدەرىن ناقتىلاعان دانىشپان ويشىل, دارا ءدىنشىل, شاندوز شايىر احمەت ياساۋي: «ىشتەرىندە قۋلىق تولعانداردىڭ, كەۋدەلەرىندە ار-ۇيات سولعانداردىڭ جاندارى تولقىماس, جۇرەكتەرى تەبىرەنبەس», – دەيدى. بۇگىنگى تۇركىستاننىڭ تۇلەگەنىن, گۇلدەنىپ, تۇرلەنگەنىن كورگەن ىزگى نيەتتى, اق پەيىلدى ادام تولقيدى. تەبىرەنەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2019 جىلعى 19 ناۋرىزدا ءوز ەركىمەن مەملەكەت باسشىسى وكىلەتتىلىگىن توقتاتتى. بۇل-داعى بىرەگەيلىك پەن تەكتىلىكتىڭ دايەكتى دالەلى ەدى. قازاقستان دەيتۇعىن ەلدى الەمگە تانىتقان, تۇركى دۇنيەسىنىڭ كوشباسشىسى اتانعان تۇلعانىڭ كەنەندىگىن, ءال-فارابي بەدەرلەگەندەي بايەكشىل دە پارمەندى پاراسات يەسى ەكەندىگىن جەر ءجۇزى مويىندادى. اتا زاڭىمىزعا سايكەس حالىقارالىق قاۋىمداستىق الدىنداعى ابىرويى اسقاق, بەدەلى بيىك تۇلعا قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ مەملەكەت باسشىسى بولدى. جاڭا پرەزيدەنت رەتىندەگى ەڭ العاشقى اقجولتاي ساپارىن تۇركىلەر ءتورى تۇركىستاننان باستادى. ەكى جىل بۇرىنعى ءاز ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ ەرتەڭىنە تۇركىستانعا, قايران قازاقتىڭ قانشاما حاندارى مەن بيلەرى, ۇلى كوشباسشىلارى مەن باسقا دا باتىرلارى, اقىلماندارى, اياۋلى ۇل-قىزدارى ماڭگىلىك مەكەندەرىن تاپقان توپىراققا ءتاۋ ەتتى. ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتىندە مەملەكەت باسشىسى مەرەيلى باسقوسۋ وتكىزدى. ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى ەلدەر مەن جۇرتتار ءۇشىن, جاھان ءۇشىن جاسامپاز دا جارقىن ماقساتتار كوزدەگەن قاسيەتتى قالامىزدىڭ ءمان-ماڭىزىن مانىستەدى. ۇناسىمدى ۇستانىمدارىن ماعلۇمدادى. «ادىلەتتىلىك. ساباقتاستىق. ورلەۋ», – دەدى مەملەكەت باسشىسى. سول جيىندا مىنا بىزگە دە ءسوز بەرىلگەن. ۇستىن ەتەر ۇستانىمدارى ۇناعانى سونشالىق, تولقىپ تۇرىپ, ادامزاتتىڭ ابايى ۇناستىرعان ءۇش يمانيگۇلگە بالاعانبىز. ءۇش ۇستانىمىن.
سول ناۋرىزدا, سول جيىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلباسىنىڭ تۇركىستان تۋراسىنداعى تاپسىرمالارىنا تاپتىشتەي توقتالعان. باس جوسپاردى بايىپتاعان. شاھار قۇرىلىسىنا بايلانىستى, اسىرەسە, اكىمدەردىڭ تىندىرار تىرلىكتەرىن تالداعان. ءسويتىپ, تۇركىستاندايىن تاريحي قالا مەن وزگەشە ءوڭىردىڭ باسشىسى ەتىپ ەلباسى ەرەكشە سەنىممەن تاعايىنداعان, كۇردەلى دە قيىن قىزمەتتى جوعارى جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارىپ جۇرگەن ومىرزاق ەستاي ۇلى شوكەەۆتىڭ جۇمىس ستيلىنە, ىسكەرلىگى مەن جاڭاشىلدىعىنا ريزالىعىن بىلدىرگەن. سەنىمگە سەنىم سەپتەگەن. ۇمىتكە ءۇمىت ۇستەگەن.
ەجەلدەن بەرمەن قاراتا ۇلى جىبەك جولىنىڭ جارقىن شاھارى بولعان, بولاشاعى جاڭاشا جوبالانعان تۇركىستاننىڭ تۇلەۋى جاسامپاز جىلدامدىقپەن قارقىن العان كەزەڭ وڭىرگە ومىرزاق شوكەەۆتىڭ اكىمدىككە تاعايىندالۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەنى راس. تۇركى دۇنيەسى تۇگەلدەي كوز تىككەن ءتورىمىز تۇركىستاننىڭ تىنىس-تىرشىلىگى ەلباسىنىڭ, پرەزيدەنتتىڭ ۇنەمى نازارىندا. كۇندەلىكتى قاداعالايدى. ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين قايتا-قايتا ايتا بەرگىمىز كەلەتىن 2018 جىلعى 19 ماۋسىمداعى تاريحي شەشىمنەن كەيىن اي سايىن, كەيدە ءتىپتى اپتا سايىن دەرلىك كەلىپ تۇرادى.
توعىز جولدىڭ تورابى, ورتالىق ازيانىڭ قاقپاسى اتانعان ارىس اپاتىن الىڭىز. مەملەكەت بولىپ, ەل بولىپ جۇمىلدى. سىن-قاتەرلەر شەگىندى. قازاقتىڭ قازانات ازاماتى قاندايلىعىن تەرەڭ تانىتقان تەكتىلەردىڭ ءبىرى دە ءوڭىر باسشىسى بولدى. اپتالاپ, ايلاپ, اينالايىن ارىستا تۇنەپ ءجۇردى. پاندەميا دەگەن پالەكەت, الەمدى الەككە سالعان ىندەت قايران قازاق ەلىنە دە اۋىرتپالىق اكەلگەن وتكەن كوكتەمدە كەنەت ماقتانىشىمىز ماقتاارالعا وزبەكستاننىڭ ساردوباسىنان, بەتپاقدالا كوللەكتورىنان بەتپاق تاسقىن اقتارىلدى ەمەس پە... التى مىڭعا جۋىق ءۇي-جايلار, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار, مەديتسينا, مادەنيەت مەكەمەلەرى, كاسىپكەرلىك نىساندارى, جولدار مەن كوپىرلەر, التى مىڭ گەكتاردان استام ەگىنجاي مەن جايىلىم سۋ استىندا قالدى. مەملەكەتىمىز, بۇكىل بايتاعىمىز تۇتاسا ءتۇسىپ, تىرلىك جاسادى.
ەندى قاراڭىز. قاراساڭىز – قۋاناسىز. ەكى مىڭ بەسىنشى جىلداردىڭ ارعى جاق, بەرگى جاقتارىنداعى ەلوردامىزدى ەكى ايداي عانا كورمەسەك, تانىماي قالاتىنىمىز, تاڭعالاتىنىمىز سەكىلدى, تۇركىستانىمىزعا دا بىرەر اپتاداي بارماساق, تۇپ-تۋرا سونداي كۇي كەشەمىز قازىر. ءيا, ەڭسەلى ەلوردا, كەشەگى استانا, بۇگىنگى نۇر-سۇلتان – تۇركى الەمىنىڭ جۇرەگى, ال تۇركىستان – تۇركى دۇنيەسىنىڭ رۋحاني تىرەگى. ەندى, مىنە, تۇركىستانىمىزدا تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ ءسامميتى وتپەكشى. شۇكىرشىلىك. قۋانا بىلگەنگە قۇت قونادى, باعالاي بىلگەنگە باق قونادى, دەيدى قازاق. تۇركىستان ەكى-ءۇش جىلدىڭ ىشىندە دۇرىلدەي دامىدى. 2019 جىلى 23 نىساننىڭ قۇرىلىسى باستاۋ العان. وسى ناۋرىز ايىنا دەيىن 14 نىسان ىسكە قوسىلدى. بىلتىر جانە بيىل اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىندا – وبلىستىق اكىمدىك عيماراتى; باسقارمالار عيماراتى; دەپارتامەنتتەر عيماراتى; نۇر-سۇلتان الاڭى; كونگرەسس-حولل ورتالىعى; «الاتاۋ-Media» ورتالىعى; وقۋشىلار سارايى; ورتالىق ستاديون; باسسەينى بار سپورت كەشەنى; وليمپيادالىق رەزەرۆ مەكتەبى; حالىققا قىزمەت ەتۋ ورتالىعى; مۋزىكا مەكتەبى; قالالىق ساياباق; تسيفرلى كەڭسە. مىنە, اۋەلگى ون ءتورت وبەكتىڭىز – وسىلار. عاجايىپ عيماراتتار مەن وزگە دە نىسانداردىڭ سالىنۋىنا «سامۇرىق-قازىنا» اق, نۇر-سۇلتان, الماتى قالالارى, الماتى, اقمولا, قاراعاندى, سولتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار, باتىس قازاقستان وبلىستارى, Petroleum Operating كومپانياسى ايرىقشا اتسالىستى. ال رۋحاني-مادەني ورتالىقتا – شىعىس مونشاسى; مۋزىكالىق سۋبۇرقاق; نەكە سارايى; امفيتەاتر; قابىلداۋ ورتالىعى; احمەت ياساۋي مۋزەيى, « ۇلى دالا ەلى» ورتالىعى پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇلارعا قىزىلوردا, شىعىس قازاقستان, قوستاناي, ماڭعىستاۋ, جامبىل, اتىراۋ, وبلىستارى مەن «سامۇرىق-قازىنا» اق ۇلەس قوستى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت ساياباعى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ اللەياسى, نەمەسە اربات; «جىبەك جولى» ساياباعى جەلىلىك ساياباق; گۇلزارلار كەشەندەرى... بۇلارعا قوسا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىندا جيىرما سەگىز گەكتار دەندروساياباق, توعىز گەكتار اۋماقتىڭ ورتاسىندا جاساندى ايدىن كول سالىنىپ جاتىپتى. اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىقتا بوي كوتەرگەن الەۋمەتتىك نىساندار مەن ساپ تۇزەگەن تۇرعىن ۇيلەرگە ءجۇز شاقىرىمنان استام ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم تارتىلعان. مادەني-رۋحاني ورتالىققا تارتىلىپ, تولىعىمەن تامامدالعان ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمنىڭ ۇزىندىعى قىرىق ءبىر شاقىرىمنان اسادى. جەكە سالىمشىلار تاراپىنان كەرەمەتتىڭ كەرەمەتىندەي «كەرۋەن-ساراي» كەشەنى, حالىقارالىق ستاندارتقا ساي Rixos Turkistan, Hampton by Hilton Turkistan,«نۇر-الەم» قوناقۇيلەرى سىندى ءىرى دە ىرگەلى جوبالار جۇزەلەندى.
تۇركىستان قالاسىنىڭ حالىقارالىق اۋەجايى – الەۋەتىمىز بەن تۋريزم سالاسىن قارىشتاي دامىتۋعا التىن ارقاۋ بولاتىن بىرەگەي الەم. اۋەجايىڭىز 2020 جىلعى 28 قىركۇيەك كۇنى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن ىسكە قوسىلدى. ال ءبىرىنشى جەلتوقساندا نۇر-سۇلتان قالاسىنا العاشقى اۋە رەيسى ۇيىمداستىرىلىپ, تۇركى دۇنيەسىنىڭ رۋحاني تىرەگىنەن جۇلدىزى بيىك جۇرەگىنە قاراي ۇشاق ۇشىپ شىقتى. اق بۇلتتاردىڭ ارعى جاعىندا, كوك تۋىمىزداي كوگىلدىر اسپاندا قۋانا قانات قاقتى. كوكتەم مەن جاز ايلارىندا بايتاعىمىزدىڭ باسقا قالالارىنا جانە الىس-جاقىن شەتەلدەرگە اۋە رەيستەرى ورىندالا باستايدى.
اپتا سايىن, اي سايىن تانىماستاي, تاڭعاجايىپ تۇرگە ەنىپ, گۇلدەنىپ كەلە جاتقان تۇركىستاندا قايدا قاراساڭىز دا قانات جايعان قۇرىلىستاردى, جاڭادان جاسالىپ جاتقان ساياباقتاردى, كەڭەيتىلىپ جاتقان كوشەلەردى, بىرىنەن-ءبىرى وتەتىن گۇلزارلاردى, قاپتاعان قالىڭ قىزعالداقتى كورەسىز. قىزىعاسىز. وڭعا قاراساڭىز دا, سولعا قاراساڭىز دا – بەس قاباتتى, جەتى قاباتتى, ون جەتى جانە جيىرما بەس قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر بوي كوتەرىپ, ءبىرسىن-ءبىرسىن بيىكتەپ بارادى-اي. جاڭا شاعىن اۋداندار. جاڭا الاڭدار. جاڭا داڭعىلدار. ءالى اتتارى قويىلىپ ۇلگەرمەگەن كوشەلەر. مەرەيلى مۇسىندەر. ەڭسەلى ەسكەرتكىشتەر. دراما تەاترىنىڭ الدىندا ءابۋ ناسىر ءال-فارابي, وقۋشىلار سارايىنىڭ الدىندا اباي بەينەلەرى زورايادى... قانشاما پاتەرلەر پايدالانۋعا بەرىلدى. سىڭعىرلاعان كىلتتەر يەلەرىنە تابىستالدى. اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىنىڭ وزىندە جالپى اۋدانى سەگىز ءجۇز مىڭ شارشى مەترگە جۋىق نەمەسە ون مىڭعا تارتا پاتەردى قۇرايتىن 177 كوپ قاباتتى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قىزعىن ءجۇرىپ جاتىپتى.
ارينە, تۇركىستاندى تۇركىلەر ءتورى تۇركىستان كۇيىندە تەرەڭ تۇسىنبەككە تاعىلىمدايتىن, ۇلىلىعىن ۇجدان ۇناسىمدارىمەن ۇعىندىراتىن الەمىڭىز – ازىرەت سۇلتان, ياكي ياساۋي كەسەنەسى. ارۋاعىنان اينالايىن احمەت بابامىز تۇتاس تۋىندىلارىن تۇركى تىلىندە جازعان. ىزگىلىك ىلىمدەرىن, ادامدىق قادىر-قاسيەت حاقىنداعى حيكمەتتەرىن حۇسني حاتتاردايىن قۇنارلاندىرىپ, قايتكەندە تۇركى جۇرتىنىڭ كوزىن اشامىن, كوكىرەگىن وياتامىن دەپ, ۇيقى كورمەگەن كورەگەنىمىز. تۇركىستاندى تۇبەگەيلى تۇردە تۇلەتۋ تىرلىگىندەگى تۇلعالارىڭىز تۇجىرىمدى ءتۇرىن تۇيگەن. اۋەلدەن-اق ازىرەت سۇلتان ماۆزولەيى ماڭايىنداعى قۇرىلىستار ودان بيىك بولماۋى قاجەتتىگى قاعيدالانعان. كيەلى كەسەنەدەن كۇنشىعىسقا قاراڭىزشى. ارالاساڭىز, ابات اجارعا ابزالداناسىز. قاناتتى قاعيدالار تەكتى تۇردە ساقتالعان.
ء«داستۇر مەن جاڭاشىلدىقتى, كونە كەزەڭ مەن بۇگىندى جانە بولاشاقتى ۇيلەستىرگەن بۇل عيمارات – «ساپار» نەمەسە «ۆيزيت» ورتالىعى, – دەيدى تۇركىستان قالاسىنىڭ اكىمى راشيد ابات ۇلى ايۋپوۆ. – شاھارعا كەلگەن قوناقتارعا, بارشا تۋريستەرگە ايقىن دا انىق, جان-جاقتى اقپارات ۇسىنادى. مۋلتيمەديا زالىندا بەينەروليكتەر, كوركەم جانە انيماتسيالىق فيلمدەر كورسەتىلەدى. تۋريستەردىڭ ەمىن-ەركىن, ەمەن-جارقىن جۇمىس ىستەۋىنە بارلىق جاعداي جاسالعان». ايتسا, ايتقانداي, «قازاق حاندىعى» زالىنداعى تاريحي جادىگەرلەر كىم-كىمدى دە تاڭىرقاتادى. ابىلاي حان تۇسىنداعى كىلەم. تايقازاننىڭ كوشىرمەسى. تۇركىلەردىڭ تەبەرىك بۇيىمدارى. اعاشتان ويمىشتالعان ونەر تۋىندىلارى. دومبىرا مەن قوبىز. قازاق قىزىنىڭ قارقارالى باسكيىمدەرى. ىشىكتەر مەن توندار. اقسارى التىن تۇستەس حان تاعى. كيەلى كۇلتوبەنىڭ ورنى. ون بەسىنشى عاسىرداعى قۇران كىتابى. مايشامدار. بىلەزىك, جۇزىك, سىرعا, شولپىلار. قۇمىرالار. قازاق حاندارى مەن بيلەرىنىڭ, باتىرلارىنىڭ كيىمدەرى, ساۋىت-سايماندارى... ەڭ باستى جاۋھار جادىگەر – كەنەسارى حاننىڭ قازاقى, قايقى قىلىشى. «ساپار» ورتالىعىندا تۋريستەر قالانىڭ قاي-قانداي نىسانىنا بولسىن, بيلەت الا الادى. قاي جاعىنان دا ىڭعايلى دا ءتيىمدى.
ەكى قاباتتى ەرەكشە عيماراتتان ءسال سولتۇستىك-شىعىسقا تامان جۇرسەڭىز, « ۇلى دالا ەلى» ورتالىعى قۋانا قارسى الادى. ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ەڭبەگىن ەكشەپ, ەرەكشە ەكپىن ءتۇسىرىپ تالىمدەيتىن, ساۋلەتتىك ءسان-سالتاناتى, مازمۇندىق ءمان-ماڭىزى سان قىرلى مۋزەي مانزەلدەس شاڭىراق. توعىز ءتۇرلى ەكسپوزيتسيالىق زالى بار. تۇركى ميفولوگياسىنان تامىر تارتاتىن بايتەرەكتى بايىپتاۋدىڭ ءوزى رۋح بايىتادى. كۇلتەگىن ەسكەرتكىشىنىڭ كوشىرمەسى. مەتاللۋرگيا زالى. اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى زالى. اڭ ءستيلى جانە التىن ادامدار. بابا زاماننىڭ بايراقتارى... ەلباسى زالى. بولاشاق زالى. كىتاپتار بولمەسى. قايران قازاق قىزعالداعى مەن الماتاۋدىڭ الماسى...
وسى جەردەگى حالىقارالىق تۋريزم جانە مەيماندوستىق ۋنيۆەرسيتەتى دە تۇڭعىش پرەزيدەنت باستاماسىمەن جاڭادان اشىلعان. التى جۇزگە جۋىق ستۋدەنت وقيدى. قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىنىڭ ورەندەرى جاڭاشا دا تاماشا ماماندىق تۇرلەرىن مەڭگەرىپ شىعادى. «تۋريستىك كومپانيالارمەن, اكىمشىلىك, كاسىپكەرلىك قۇرىلىمدارمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەۋدەمىز. ۋنيۆەرسيتەت باستاماسىمەن 1100 پوليتسيا قىزمەتكەرىنە ىزگىلىك, ىشكى مادەنيەت, مەيماندوستىق دارىستەرىن وقىتىپ جاتىرمىز», – دەيدى وقۋ ورنىنىڭ رەكتورى ماينۇر مىرزاماديەۆا حانىم. حتمۋ الەمنىڭ جيىرماشاقتى ەلىمەن كەلىسىمشارت جاساسقان. ستۋدەنتتەر گەرمانيا, تۇركيا, فرانتسيا, اراب امىرلىكتەرى, گرەكيا سياقتى مەملەكەتتەردە تاجىريبەدەن وتەدى. بيىلعى كۇزدە سەگىز ءجۇز ستۋدەنت قابىلدانباقشى.
ۋنيۆەرسيتەتتەن كۇنشىعىسقا تامان ارداقتى بابا احمەت ياساۋي مۋزەيى سالىنىپ بىتۋگە تايانىپتى. عيماراتتىڭ سىرت كورىنىسى بىزگە دانىشپان, دارا تۇلعانىڭ ىزگىلىك نۇرىنا بولەنگەن بولمىس-بەينەسىن ەلەستەتكەندەي اسەر ەتتى. ساۋلەتشىلەر كۇن ساۋلەسىنىڭ تۇسۋىنە سايكەستەندىرە جوبالاپ, شاندوز شايىر شاڭىراعىنىڭ شۇعىلالى شۋاققا بولەنەتىن شاقتارىن مۇقيات ەسكەرگەن. مۋزەيگە قويىلار جادىگەرلەر ازىرەت سۇلتان ماۆزولەيىنەن جانە تۇركيا, يران, تاعى باسقا شەتەلدەردەن جيناقتالۋدا ەكەن. دراما تەاترىنىڭ الدىنداعى ءال-ءفارابيدىڭ ك ۇلىمسىرەپ تۇرعان ەسكەرتكىشىنە باسىمىزدى ءيىپ, كەرۋەن-سارايدىڭ, شىعىس بازارىنىڭ كەلەشەكتە كورىكتەنە تۇسەتىن الاڭدارىن ارالادىق.
ايتىپ تا ايتپاي نە كەرەك-اي, تۇركىستانداعى وبلىس اكىمدىگى مەن قوس قاپتالىنداعى باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەر عيماراتتارى دا باسقاشا. ۇلتتىق ۇلاعاتتاعى ويۋ-ورنەكتەرمەن, اقبوز ءتۇستى ايشىقتارمەن اجارلانعان. بۇرىنعى كەز-كەزەڭدەردەگى كوك تىرەگەن كەڭسەلەردەي سۇستى دا ەمەس, سەستى دە ەمەس. جىلۋارلى. شەراعاڭنىڭ: «اكىم بول, حالقىڭا جاقىن بول!» – دەگەن وسيەتىن ورەلەي ورىستەتىپ تۇرعانداي. سول ماڭايداعى كەلىستى كەستەلەنگەن كونگرەسس-حوللعا كىرەبەرىستە ءوڭىر باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ساكەن قالقامانوۆقا جولىعىپ قالدىق. «كونگرەسس-حوللدى بۇرىن كورىپ پە ەدىڭىز؟» – دەيدى ول. «وتكەندە, اكىم ەسەپ بەرگەندە بايقاعانبىز, ەندى اسىقپاي ارالاماقپىز», دەيمىز. ءبىز. «مىڭ ورىندىق كونتسەرت زالى قانداي؟! كونتسەرت قوياتىن ونەر يەلەرىنە جاسالعان جاعداي قانداي... ءتورت ءجۇز ادامعا ارنالعان مەيرامحاناسى, ەكى بىردەي كونفەرەنتس-زالى, بالدىرعاندار زالى, قۇرمەتتى قوناقتار زالى, بي زالى, فيتنەس زالى, تاعىسىن-تاعىلارى بار. تەحنولوگيالىق زاماناۋي قۇرال-جابدىقتار, تەحنيكانىڭ ءبارى دەرلىك يتاليادان, تۇركيادان اكەلىنىپ, مايتالمان ماماندار ورناتىپ بەرىپ كەتكەن», – دەيدى ساكەن مىرزا.
ءسال ارىرەكتەگى «الاتاۋ-Media» ورتالىعىن دا قىزىقتادىق. ءتورت قاباتتى, تاپ-تۇيناقتاي ءۇي. «تۇركىستان» تەلەارناسى, ءتورت باسىلىمنىڭ رەداكتسيالارى, رەسپۋبليكالىق نەگىزگى تەلەارنالاردىڭ تىلشىلەر قوسىندارى وسىندا ورنالاسپاق. ءاز ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە «تۇركىستان» تەلەارناسى جۇمىسقا جۇمىلىپ جاتىر.
مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ تۇركىستان وبلىسىن قۇرىپ, تاريحي ادىلەتتىلىكتى قالپىنا كەلتىرگەنىن كەرەمەت كورسەتكەن. ءيا, ءبىراز كۇننەن سوڭ تۇركىستانىمىزدا تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ ءسامميتى وتەدى. تۇلەگەن تۇركىستانعا كۇللى تۇركى الەمى كوز تىگەدى. وزگە دە ەلدەر ەلەڭدەپ, نازار اۋدارادى. قاراشاڭىراق قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن تۇركىستان شاھارىندا تۋىسقان تۇركيانىڭ پرەزيدەنتتەرى تۇرعۇت ءوزال, سۇلەيمەن دەميرەل, ابدۋللا گۇل, رەدجەپ تايپ ەردوعان, تاعى باسقالار بولدى. ابدۋللا گۇل نۇرسۇلتان نازارباەۆقا تۇركى الەمى اقساقالىنىڭ اساتاياعىن ۇستاتتى. تۇركىستانعا باۋىرلاس وزبەكستان باسشىسى شاۆحات ميرزيوەۆ جانە وزگە دە جەتەكشىلەر كەلىپ ءجۇر. تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ 2018 جىلى قىرعىزستاندا وتكەن سامميتىندە ەلباسى تۇركى دۇنيەسىنىڭ داڭقىن اسقاقتاتۋدى ايرىقشالاپ, تۇركىلىك رۋحتى, تۇركىستاندى بىرلەسە بيىكتەتۋگە ۇندەگەن ەدى. تۇركىستان ءسامميتى تاريحي تاعىلىمعا تولى بولعاي.
تۇلەي ءتۇس, تۇرلەنە بەر, تۇركىلەر ءتورى تۇركىستان!
مارحابات بايعۇت,
جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «الاش» جانە «تۇركى الەمىنە قىزمەت» حالىقارالىق سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى
