قوعام • 02 ناۋرىز، 2021

ءمامس: ءجيى قويىلاتىن جەتى ساۋال

28 رەت كورسەتىلدى

«الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالىنا تۇرعىندار تاراپىنان تۇسە ءتىن سۇراقتار لەگى تولاستاعان ەمەس. قور تۇراقتى تۇردە تۇرعىندارمەن كەرى بايلانىستا جۇمىس جۇرگىزىپ وتىرادى. 2021 جىل باستالعالى 202 ءوتىنىش تىركەلدى، حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ جانە وتىنىشتەردى قاراۋ ءبولىمى ولاردىڭ ءبارىن ۋاقتىلى شەشىمىن تاپتى» دەيدى. «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. قاي كەزدە دە وزەكتى، ءجيى قويىلاتىن تۇرعىندار ساۋالىنا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭ حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ جانە وتىنىشتەردى قاراۋ ءبولىمىنىڭ باس ساراپشىسى جانارگۇل ۇمبەتوۆا جاۋاپ بەرەدى.

– جانارگۇل قۇلپى­باي­قىزى، ءمامس جۇيەسى ەنگىزىل­گە­لى جىلدان استى. قازىرگى كەزدە جە­كە كلينيكاعا تىركەلۋگە بو­لا ما؟

– ءيا، ءار ادام ءبىر اكىمشىلىك-اۋماق­تىق بىرلىك شەگىندە باس­تاپقى مەديتسينالىق-ساني­تار­لىق كومەك ۇيىمىن، ياعني ەمحانانى ەركىن تاڭداۋعا قۇقىلى، بۇل ەرەجە جەكە كلينيكالارعا دا قولدانىلادى. تەك ءبىر عانا شارت – كلينيكا قورمەن كەلىسىم­شارتقا وتىرعان قىزمەت جەت­كىزۋ­شى بولۋى جانە ءمامس بو­يىنشا قىزمەتتەر كورسەتۋى شارت.

ەمحانانى جىل سايىنعى تىركەۋ ناۋقانى كەزىندە، سونداي-اق ەگەر ادام تۇراقتى نەمەسە ۋاقىتشا تۇراتىن، جۇمىس ىس­تەيتىن نەمەسە وقيتىن جەرىن اۋىس­تىرعان، باسقا ەلدى مەكەنگە كوشكەن نەمەسە ءوزى تىركەلگەن ەم­حانا قايتا ۇيىمداستىرىلعان جاع­دايدا اۋىستىرۋعا بولادى.

– مەديتسينالىق ساقتان­دى­رۋسىز ەڭبەككە جارام­سىز­دىق پاراعىن اشۋعا بولا ما؟

– ەڭبەككە ۋاقىتشا جارام­سىز­دىعىن تانۋ ءۇشىن ادامعا ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعى قاجەت. ەگەر ول ءبىر جەردە جۇمىس ىستەسە، وندا جۇمىس بەرۋشى ول ءۇشىن اۋدارىمدار جاسايدى جانە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ بولۋى كەرەك. ەگەر ادام قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن ءمامس جۇ­يە­­سىنەن «شىعىپ قالسا»، وندا تەگىن مەديتسينالىق كومەك­تىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولە­مى شەڭبەرىندە ەڭبەككە جارام­سىز­دىق پاراعىن اشۋعا بولمايدى.

– مەن جەڭىلدەتىلگەن نى­سان­­­داعى جەكە كاسىپكەرمىن، جال­­دا­­مالى قىزمەتكەرلەرىم جوق، ءمامس ءۇشىن قانداي سوما تولە­­ۋىم كەرەك؟

– جەكە كاسىپكەرلەر ءۇشىن سالىق ەسەپتىلىگى نىسانىنا قارا­ماس­تان، اي سايىنعى جارنا سوماسى بەلگىلەنگەن، بۇل 2021 جىلى 1،4 ەتج 5%-ىن، ياعني 2 975 تەڭگەنى قۇرايدى. ءمامس تولەمىن ءوزىڭىز ءۇشىن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتىڭ كەز كەلگەن بولىمشەسى، «قازپوشتا» اق، Kaspi.kz، TengriBank ءموبيلدى قوسىمشالارى ارقىلى، سونداي-اق كاسسا 24 جانە Qiwi ءاميان وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ تەرمينالدارى ارقىلى اۋدارۋعا بولادى.

– اي سايىن بجت تولەگە­نىنە قاراماستان، كەيدە سول سانات­­تاعى ادامداردا «ساق­تان­­دى­رىل­­ماعان» دەگەن مار­تە­بە شى­عادى. نەگە؟

– ءسىرا، ءوتىنىش بەرگەن سات­تە اعىمداعى اي ءۇشىن بجت تو­لەن­بەگەن نەمەسە الدىڭعى ءۇش ايدىڭ بىرىندە تولەم جاسال­ما­عان نە قاتەلىك كەتكەن بولۋى مۇمكىن. «مىندەتتى الەۋ­مەتتىك مەديتسينالىق ساق­­تاندىرۋ تۋرالى» زاڭى­نا سايكەس، ساقتاندىرۋ مارتەبەسىن الۋ ءۇشىن بجت-ءدى ءۇش اي قاتارىنان تولەۋ قا­جەت. سونىمەن بىرگە ەگەر ول ءتورتىنشى ايدا مەديتسينالىق كومەك الۋعا نيەت بىلدىرسە، وندا تاعى بجت تولەۋى كەرەك.

كەيدە ادام تەحنيكالىق سەبەپتەرمەن جۇيەدەن «شىعىپ قالۋى» مۇمكىن. ول ءۇشىن الەۋ­مەتتىك مەديتسينالىق ساقتان­دى­رۋ قورىنا جۇگىنۋ قاجەت. ەگەر ماماندار بارلىق جارنالاردىڭ بار ەكەنىنە كوز جەتكىزسە، مارتە­بە­سىن قالپىنا كەلتىرەدى.

– ءمامس تولەمەگەنى ءۇشىن قانداي ايىپپۇلدار قاراس­تى­رىلعان؟

– ءوز قىزمەتكەرلەرىنە جارنا اۋداراتىن جۇمىس بەرۋ­شى­لەر ءۇشىن ءمامس بويىنشا بەرەشەك پايدا بولعان جاع­دايدا تولەم كۇنىن قوسا ال­عان­دا، مەرزىمى وتكەن ءاربىر كۇن ءۇشىن بەرەشەك سوما­سىنىڭ 1،25% مولشەرىندە ءوسىم­پۇل كوزدەلگەن. ەگەر جۇمىس بەرۋشى قىزمەتكەرگە تولەم جاساماسا نەمەسە ۋاقتىلى اۋدارىم جاساماسا، قىزمەتكەر ءمامس پاكەتىندە مەديتسينالىق كومەك الا المايدى، ونىڭ مارتە­بەسى «ساقتاندىرىلماعان» بولىپ وزگە­رەدى.

ءمامس ءۇشىن جاسالاتىن اۋدارىمدار زەينەتاقى، الەۋ­مەت­تىك اۋدارىمداردى تولەۋ سەكىلدى مىندەتتى بولىپ تابى­لا­تىنىن اتاپ وتكەن ءجون. بىراق جۇمىسكەرلەرگە، ءوزىن-ءوزى جۇ­مىسپەن قامتۋشىلارعا، بجت تولەۋشىلەرگە قانداي دا ءبىر ايىپپۇل سانكتسيالارى جوق. تولەمدەر تۇراقتى بول­ماعان جاع­دايدا ازاماتقا «ساق­تاندى­رىل­عان» مارتەبەسى بەرىلمەيدى.

– جۇمىسسىزدار قالاي تو­لەي­­دى؟

– جۇمىسسىزدار، مەملەكەت تولەيتىن، ازاماتتاردىڭ جە­ڭىل­دىگى بار ساناتىنا جاتادى. جۇ­مىس­سىز مارتەبەسىن راستاۋ ءۇشىن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا حابارلاسىپ، ەسەپكە تۇرۋ قاجەت. ەگەر ادام جۇمىسسىز بولا تۇرا، جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا جۇگىنگىسى كەلمەسە، وندا دەربەس تولەۋشى رەتىندە اي سايىن 2 125 تەڭگە مولشەرىندە جارنا تولەۋ ۇسىنىلادى.

– ەگەر ءمامس ءۇشىن تولەم جا­ساماسام، شەتەلگە شىعا الا­مىن با؟

– ءيا. ەلدەن كەتۋ قۇقىعىن شەكتەۋ بىرنەشە جاعدايدا عانا قولدانىلادى (ەگەر ادام سوت پرو­تسەسىنە قاتىساتىن بولسا نە­مەسە قاتىسسا، سالىق، ايىپ­پۇل نەمەسە اليمەنت بويىنشا بەرەشەگى بولسا). كورىپ وتىر­عانىمىزداي، ء«مامس-تە ساق­تاندىرۋ مارتەبەسىنىڭ بولماۋى» بۇل تىزىمدە جوق، ياعني شە­تەلگە شىعۋعا كەدەرگى بولماي­دى.

ەسكە سالا كەتەيىك، مەدي­تسي­­نالىق ساقتاندىرۋ قورى­نا ءوتىنىشتى كەز كەلگەن كەرى باي­لانىس ارناسى – 1406 بايلا­نىس ورتالىعى، Qoldau 24/7 ءموبيلدى قوسىمشاسى، Telegram-بوت @SaqtandyryBot جانە fms.kz رەسمي سايتى ارقىلى قالدىرۋعا بولادى.

 

دايىنداعان

دۋمان اناش،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

الداعى اپتا كۇن جىلىنادى

اۋا رايى • بۇگىن، 12:57

سۇيىسپەنشىلىك ساباعى

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

ەلوردادا كۇن جىلىنا باستايدى

ايماقتار • بۇگىن، 10:57

تۇرمەگە كىتاپ سىيلادى

ايماقتار • بۇگىن، 10:10

جاقسىنىڭ اتى ولمەيدى...

رۋحانيات • بۇگىن، 08:31

تەڭدىك ءتۇبى – بىرلىك

ەلباسى • بۇگىن، 08:03

جەكە كۋالىكتىڭ قاجەتى بولمايدى

ساياسات • بۇگىن، 07:47

تالدىنىڭ ماڭىن تازارتتى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:38

جول ۇستىندەگى مۇزتاۋ

وقيعا • بۇگىن، 07:34

تالدىقۇدىق نەدەن تارىقتى؟

ايماقتار • بۇگىن، 07:33

جاھاندانۋ جايى وزەكتى

قوعام • بۇگىن، 07:24

حالىقارالىق شارتتار قارالدى

پارلامەنت • بۇگىن، 07:14

ۇقساس جاڭالىقتار