ايتقانداي, مەن وسى ءۇيدىڭ كەنجە كەلىنىمىن. مەنىڭ الدىمداعى ابىسىندارىم دا وتە ءبىر جاقسى ادامدار بولىپ كەزىكتى. التى كەلىن اناۋ-مىناۋ كۇيكى تىرشىلىكتە تۇسىنبەستىكتىڭ قامىتىن كيىپ, ءبىر-بىرىمەن ەشقاشان ءجۇز شايىسقان ەمەس. مەن ونى وسى قۇتتى شاڭىراققا كەلىن بولعان كۇننەن باستاپ جاقسى بىلەمىن. وسى سىيلاستىقتىڭ ءبىر ۇشى ونەگەلى وتباسىنىڭ ماۋەلى بايتەرەگىنە اينالعان ءنۇربۇبى انامىزدىڭ ءتالىم-تاربيەسىندە جاتسا كەرەك. بىلايعى جۇرتقا قايدام, ەنە دەگەننەن گورى ول كىسىنى ءوز باسىم انا دەپ ايتۋدى جاقسى كورەمىن, ويتكەنى, جۇرەككە جاقىن ءارى ىڭعايلى.
ءيا, الگى ويىما قايتا اينالىپ سوعايىن, ومىردەگى ءبىر ادام باستان وتكەرۋگە ءتيىستى بارلىق قيىنشىلىقتى كورگەن, سوناۋ اشارشىلىقتىڭ اششى ءدامىن تاتقان. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ اۋىرتپالىعىن يىعىمەن كوتەرىپ, سوعىستان كەيىنگى قيراعان شارۋاشىلىقتى قالپىنا كەلتىرۋگە اتسالىسقان. سونىمەن, انامىزدىڭ وسىنشا ۇزاق جاساۋىنىڭ سىرى نەدە؟ ءسىرا, بىردەن جاۋاپ بەرۋ كىم-كىمگە دە وڭاي بولا قويماس. ونىڭ ۇستىنە سونشاما ءومىر اۋىرتپالىعىنا شىداپ ءجۇرىپ, دۇنيەگە ون پەرزەنت اكەلگەن قايسار مىنەزىن قالايشا ايتپاسقا. ون پەرزەنت! بۇگىن توقساننىڭ تورىنە شىققان انامىز ون پەرزەنتىنەن ورگەن وتىزدان استام نەمەرەسى مەن وتىزدان استام شوبەرەسىنىڭ ورتاسىندا ماڭدايى جارقىراپ, جۇزىنەن نۇرى توگىلىپ, اۋلەتىمىزدىڭ التىن دىڭگەگىندەي جاپىراق جايىپ, مامىرا-جاي تىرلىك كەشىپ جاتقان جايى بار. ءيا, كۇللى جەتىسۋ, ونىڭ ىشىندە قاراساي اۋدانى, قاسكەلەڭ مەن شامالعان وزەندەرىنىڭ ورتاسىن مەكەندەگەن ءدۇيىم ەلگە مەدەۋوۆتەر اۋلەتى جاقسى تانىس.
اتامىز ءومىرجان مەدەۋ ۇلى دا وسى ءوڭىردىڭ تۋماسى. كورگەنى كوپ, ەل-جۇرتتىڭ قوشەمەتىنە بولەنگەن ۇلكەن جۇرەكتى ازامات ەدى. بەرتىندە, 2000 جىلدىڭ باسىندا دۇنيەدەن ءوتتى. ءوز باۋىرىنان تاراعان ۇل-قىزدارىنا ءتالىمدى تاربيە بەردى, بىرەۋدىڭ الا ءجىبىن اتتامايتىن ادال, شىنشىل بولۋعا ۇيرەتتى. ال كەلىندەرىن تۋعان قىزدارىنداي ەركەلەتتى.
ەنەم مەن اتامنىڭ ءدال ۇلى وتان سوعىسى ءجۇرىپ جاتقان تۇستا ۇيلەنىپ, شاڭىراق قۇرعاندارى دا ءوز الدىنا تاۋسىلمايتىن ءبىر شەجىرە. ول كىسى 1941 جىلى الماتىداعى پەدۋچيليششەنى ءتامامدادى. سودان باستاپ تۋعان جەرى بۇرىنعى ۆوروشيلوۆ كولحوزى, قازىرگى جاندوسوۆ اۋىلىندا تابان اۋدارماي 34 جىل ۇستازدىق قىزمەت اتقاردى. ەلۋىنشى جىلداردىڭ باسىندا الماتىداعى قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن سىرتتاي وقىپ تاۋىستى.
ءنۇربۇبى انامىزدىڭ ۇزاق جىلعى ەڭبەگى لايىقتى باعالاندى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى اتانىپ, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ «ۆەليكايا ەكاتەرينا» وردەنىنە يە بولدى. كەۋدەسىنە «ارداقتى انا» التىن جۇلدىزىن جارقىراتىپ تاقتى. تاعدىر ونى اتپال ازامات ءومىرجان مەدەۋ ۇلىمەن تابىستىردى. ءومىرجان اتا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى. قاندى مايداندا حاس باتىرلارشا شايقاستى. اتامىز سوعىس اياقتالعاننان كەيىن قيراعان شارۋاشىلىقتى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا بەلسەنە ارالاستى. شامالعان اۋىلدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى, قازىرگى قاراساي اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولدى. ودان سوڭ شامالعانداعى تۇتىنۋ قوعامى مەكەمەسىندە 30 جىل ابىرويلى ەڭبەك ەتتى. ەڭ باستىسى, ءنۇربۇبى انامىزبەن الپىس جىل بويى تاتۋ-ءتاتتى عۇمىر كەشتى.
ەندى قايىناعالارىم مەن جەڭگەلەرىم جايىندا ءسوز ايتۋدىڭ ءجونى كەلگەندەي. ءومىرجان اتام مەن ءنۇربۇبى انامىزدان تاراعان ولار: التى ۇل –امانكەلدى, ەسەنكەلدى, ۇسەنكەلدى, رىسكەلدى, داۋلەتكەلدى, قىدىركەلدى, ءتورت قىز – ءحانىمبۇبى, گاۋھار, گۇلنار, مەيرامگۇل. امانكەلدى اعا جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتتەر ىستەدى. كوپتەگەن شاكىرتتەر تاربيەلەدى, ءالى دە قاتاردان قالعان جوق. ەسەنكەلدى مەدەۋوۆ وڭتۇستىك قازاقستان, تالدىقورعان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ رەكتورى بولىپ تابىستى ەڭبەك ەتتى. اكادەميك اتاندى. ۇسەنكەلدى مەدەۋوۆ رەسپۋبليكا پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى. قىدىركەلدى الماتى وبلىسىنداعى رايىمبەك اۋدانىنىڭ اكىمى بولىپ قىزمەت اتقارادى. ال ۇلكەن شاڭىراقتىڭ تۇڭعىش كەلىنى نۇكەن نۇسىپباەۆا ەدى. ول كىسى قازىر ارامىزدا جوق. ومىردەن وزىپ كەتتى. بارىمىزگە اقىلشى بولاتىن. ەسەنكەلدى اعامىزدىڭ جارى گۇلنار جاندوسوۆا. بەلگىلى قوعام, مەملەكەت قايراتكەرى وراز جاندوسوۆتىڭ نەمەرەسى. ءحانىمبۇبىنىڭ قوساعى مولداعالي جەزدەمىز دە جانى جايساڭ ادام. ۇسەنكەلدىنىڭ زايىبى كاريما جەڭگەمىز دە قايىرىمدى, قازاقى سالت-ءداستۇردى جاقسى بىلەتىن يناباتتى كەلىن ەدى. وكىنىشكە قاراي, ول دا قازىر ورتامىزدا جوق. رىسكەلدى مەن بەيبىتتەن ءوسىپ-ونگەن ۇل-قىزدار ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندە جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارىپ ءجۇر. شۇكىرشىلىك, داۋلەتكەلدى مەن ريتانىڭ ۇرپاقتارى دا ەل قاتارىنا قوسىلدى. گاۋھاردىڭ قوساعى تۇگەلباي جەزدەمىز اۋزىن اشسا جۇرەگى كورىنەتىن ازامات. گۇلناردىڭ جۇبايى ەركىن سىعاەۆتىڭ دا ورنى بولەك. ال قىدىركەلدى بولسا مەنىڭ وتاعاسىم. جۇرت ونى «اتامنىڭ اۋزىنان ءتۇسىپ قالعان اينىماعان ۇلى» دەپ اتايدى. مەيرامگۇلدىڭ جولداسى شايزيدين مادياروۆ جوعارى ءبىلىمدى كاسىپكەر. وسىمەن ەندى توقتايىن, ولاردان تاراعان ۇرپاقتارى ەرتەڭ انامىزدىڭ توقسان جىلدىق مەرەيتويىندا جينالىپ, ۇلكەن داستارقاندا باس قوسادى. قالعان قىزىق سوندا جالعاسادى...
توقسانعا كەلگەن ارداقتى انامىزعا ءاردايىم اماندىق تىلەيمىز. ءبىزدىڭ بەرەكەمىز بەن مەرەكەمىزگە اينالىپ, مەدەۋوۆتەر اۋلەتىنىڭ التىن دىڭگەگى اتانىپ, اللا بۇيىرتقان جاسىن جاساي بەرسىن!
كۇلباعيلا مەدەۋوۆا.
الماتى وبلىسى.
