ءبىزدىڭ اتىمىزعا بىرنەشە اۋىلدىق نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەر باسشىلارى اتىنان اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ءوندىرۋشىلەردى نەسيەلەندىرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى بولۋگە ىقپال ەتۋدى سۇراعان ۇندەۋ كەلىپ ءتۇستى.
ءبىزدىڭ اتىمىزعا بىرنەشە اۋىلدىق نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەر باسشىلارى اتىنان اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ءوندىرۋشىلەردى نەسيەلەندىرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى بولۋگە ىقپال ەتۋدى سۇراعان ۇندەۋ كەلىپ ءتۇستى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2001 جىلدىڭ 25 قاڭتارىنداعى №137 قاۋلىسىمەن اگروونەركاسىپتىك كەشەندى قولداۋ ماقساتىندا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-تىڭ قاتىسۋىمەن نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەر قۇرىلدى. ولاردىڭ جالپى سانى بۇگىنگى تاڭدا 168 بىرلىكتى قۇرايدى.
قازىرگى كەزدە 10 000-نان استام اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرى نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەردىڭ قاتىسۋشىلارى بولىپ تابىلادى جانە وسى نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەردىڭ قاتىسۋشىلارى ولار ءۇشىن نەسيەلەندىرۋدىڭ جالعىز كوزى بولىپ وتىر.
ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سايكەس, نەسيەلىك رەسۋرستاردىڭ قايتارىلىمى 92%-دان استام. مىسالى, الماتى وبلىسىندا 18 نەسيەلىك سەرىكتەستىك قۇرىلدى جانە جۇمىس ىستەپ تۇر, 2700 اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وڭدىرۋشىلەر ولاردىڭ قاتىسۋشىلارى بولىپ تابىلادى, نەسيەلىك رەسۋرستاردىڭ كولەمى 7 ملرد.-تان استام تەڭگەنى قۇرايدى. بيىلعى جىلى قوسىمشا 1500 قاتىسۋشى تارتىلدى, ولاردىڭ سانى جىل سايىن ۇلعايا تۇسۋدە.
سونىمەن بىرگە, ۇكىمەتتىڭ قابىلداعان «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ءوندىرۋشىلەردى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن كرەديتتىك سەرىكتەستىكتەر ارقىلى نەسيەلەندىرۋ كوزدەلمەگەن. سوندىقتان, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەر جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەردەن ايىرىلىپ وتىر, ال ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ نەسيەلىك رەسۋرستارى ولار ءۇشىن قولجەتىمدى بولماي تۇر.
قالىپتاسقان جاعدايعا نازار اۋدارساق, نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەردىڭ بارلىق جۇيەسى بويىنشا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە رەسۋرستارىن اسا قاجەت ەتەتىن قاتىسۋشىلاردىڭ – اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ءوڭدىرۋشىلەر سانىنىڭ وسە تۇسكەنىن كورىپ وتىرمىز.
«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ەرەكشەلىگىن (مەزگىلدىك, اۋىلدىق كەپىلدىك قامتاماسىز ەتۋ, نەسيەلىك سەرىكتەستىك قاتىسۋشىلارىنىڭ ىنتىماقتاستىق قاعيداتى) ەسكەرىپ, نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەردى قارجىلاندىرۋدىڭ بىرەگەي جۇيەسىن قۇرعانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. بۇل جۇيە اۋىل شارۋاشىلىعى بيزنەسىن دامىتۋدا ءوزىنىڭ ءومىرشەڭدىگىن جانە تيىمدىلىگىن كورسەتتى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىندەگى جوعارى تاۋەكەلدەردىڭ (استىقتىڭ شىقپاي قالۋى, مال ىندەتى, ت.ب.) بولۋىنان قاتىسۋشىلاردىڭ تولەمدەردى مەرزىمىنەن ۇزارتىپ تولەۋگە (ايىپپۇلسىز, ءوسىمپۇلسىز, سوڭعى مۇلكىن ساتۋسىز) جانە بار قارىزدارىن كەلەشەكتە الىناتىن استىق پەن كەلەسى وندىرىستىك كەزەڭدەردەگى قىزمەتىندە تۇسەتىن اقشالاي تۇسىمدەردىڭ ەسەبىنەن وتەۋگە مۇمكىندىكتەرى بولۋعا ءتيىس.
جوعارىدا ايتىلعاندارعا بايلانىستى, ۇكىمەت نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەرگە 2014-2020 جىلدار كەزەڭىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن جىل سايىن 40 ملرد. تەڭگە كولەمىندە بيۋدجەتتىك قاراجاتتى بولۋگە ىقپال ەتسە, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ءوندىرۋشىلەر ءۇشىن ۇلكەن جەڭىلدىك بولار ەدى.
ءاليحان تويباەۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى.
