قوعام • 25 قاڭتار، 2021

تik Tok-پەن تاق-تۇق كۇرەس پايدا بەرمەيدى

18 رەت كورسەتىلدى

سوڭعى كەزدە سايتتار مەن ءتۇرلى گازەت بەتتەرىندە ءتىk توk الەۋمەتتىك جەلىسى تۋرالى جاريالانىم كوبەيدى. بارلىعىنىڭ ايتارى ءتىk توk-تى قاداعالاۋ كەرەك، ول جەردەگى كونتەنت ۇيات، جاستاردى بۇزۋدا» دەگەننەن ءارى اسپايدى. بىراق ونىمەن كۇرەس جەلىنى جابۋمەن نەمەسە قاتاڭ قاداعالاۋمەن شەشىلمەيدى. ويتكەنى ول مۇمكىن ەمەس.

كۇرەسۋ ءۇشىن سول تik توk-تىڭ نە ەكەنىن بىلگەن دۇرىس-اۋ. بۇل الەۋ­مەتتىك جەلىنى 2016 جىلى قى­تاي­دىڭ ۆyte dance كومپانياسى شىعاردى. ءوز ەلىندە ەرەكشە تانىمال بولعان جەلىنى كورشىمىز حالىقارالىق نارىققا شىعارۋدى ويلاستىردى جانە دەگەنىنە جەتتى. ول شاقتا بۇل جەلىنىڭ اتى «داۋين» ەدى. 2017 جىلى اتالعان كومپانيا «ميۋزيكال ەل ۋايت» كومپانياسىن ساتىپ الدى دا، ونى «داۋين»-مەن بىرىكتىپ، تik توk-تى شىعاردى. قازىر بۇل الەۋمەتتىك جەلىنى 500 ميلليوننان استام ادام پايدالانادى. وسىمەن بۇل الەۋمەتتىك جەلى تۋرالى بىلۋگە تۇرارلىق اقپارات تاۋسىلادى. ويتكەنى وعان ءبىر رەت بولسا دا كىرىپ كور­گەن ادام تik توk-تا پايدالى دۇ­نيە جوق ەكەنىن تۇسىنەدى. بىراق بۇل ونى جاۋىپ تاستاۋعا نەگىز ەمەس.

نەلىكتەن ءتىk توk از عانا ۋاقىت ىشىندە جاستاردىڭ سۇيىكتى الەۋمەتتىك جەلىسىنە اينالىپ شىعا كەلدى؟ سوعان جاۋاپ ىزدەپ كورسەك. ءححى عاسىردا بارلىعى وڭتايلاندىرىلا باستادى. ءتىپتى تانىمال بولۋ دا وسى كۇنى ءبىر كەزدەگىدەن الدەقايدا جەڭىل. العاش «يۋتۋب» شىققان كۇننەن قازىرگە دەيىن جەلىگە ۆيدەو سالۋ جاعى وڭاي بولا ءتۇستى. يۋتۋب-بلوگەر بولۋ ءۇشىن ۆيدەو ءتۇسىرۋدى عانا ەمەس، ونى مونتاجداۋدى دا ءبىلۋىڭ كەرەك. جىل وتكەن سايىن تانىمال بولعىسى كەلەتىن جانداردىڭ سانى ارتا بەردى. ال جەلى جاساۋشىلار ولاردىڭ ءومىرىن وڭايلاتا ءتۇستى. ەستەرىڭىزدە بولسا، «ۆاين» جانە «سناپچات» اتتى الەۋمەتتىك جەلىلەر دە بولدى. بىراق ولاردى «ينستاگرام» جۇ­تىپ الدى. اقىر سوڭىندا الەم ءتىk توk-قا كەلىپ تىرەلدى.

العاش رەت كىرىپ كورگەنىمىزدە ونىڭ فۋنكتسيالارىنىڭ كوپتىگى تاڭعال­دىردى. Adope Premier باعدار­لا­ماسىندا جارتى ساعات وتىرىپ جاسايتىن ۆيدەونى ءتىk توk-تا ەكى-ءۇش مينۋت ىشىندە جاساپ شىعۋعا بولادى. سونىسىمەن دە بۇل جەلى كوپشىلىككە تانىمال ءارى سۇرانىسقا يە. وسىنى پايدالاناتىن نەمەسە كىرىپ كورگەن جانداردى سوزگە تارتقانىمىزدا، ولار­دىڭ بارلىعى ءتىk توk-تا پايدالى ەشتەڭە جوق ەكەنىن ايتتى. سولاي ەكەنى راس. بىراق وسىعان دەيىنگى بولعان بارلىق الەۋمەتتىك جەلى العاشىندا سونداي بولدى. ەستەرىڭىزدە بولسا، «ينستاگرام» العاش شىققان كەزدە كوپ­­شىلىك وعان سۋرەتتەرىن سالىپ، وزدە­رى­نىڭ ويلارىمەن بولىسكەن-ءدى.

ءدال سول شاقتا ونى دا جاقتىرماي، پىكىر بىلدىرگەندەر بولدى. ال قازىر «ينستاگرام» دەگەنىڭىز بيزنەسپەن بىتە قايناسىپ كەتتى. نەگە ولاي؟ ويتكەنى بارلىعى وزگەرۋدە. «ينستاگرامنىڭ» اۋديتورياسى ءوستى. وسكەن سوڭ ادامنىڭ سۇرانىسى دا وزگەرەدى. ءبىر كەزدەرى وعان سۋرەتىن عانا ەمەس، جەپ وتىرعان تاماعىنا دەيىن سالعان ادامداردىڭ الدىنىڭ جاسى 35-تەن استى. سول سەبەپتى «ينستاگرام» وزگەرىپ قانا قوي­عان جوق، ەرەكشە تۇلەپ شىعا كەلدى. ۋاقىت وتە كەلە ءتىk توk-تىڭ دا اۋدي­تورياسى ەسەيىپ، «ينستاگرامنىڭ» كەي­پى­نە ەنە قالسا، تاڭعالمايىق.

جالپى، قازاق قوعامى نە بولسا سونى قورقا قابىلداپ، جاڭاشىلدىققا ۇمتىلا بەرمەيتىندەي كورىنەدى. «Mail.ru» شىققان كەزدە دە ونى جاستارىمىزدى بۇزىپ جاتىر دەپ جار سالعاندار بولدى، «ينستاگرام» شىققاندا دا سول انگە باسقاندار كوپ. ەندى كەزەك ءتىk توk-قا كەلدى. كەلەسى الەۋمەتتىك جەلى شىققانشا وسى «پلاستينكانى» تىڭداي تۇرامىز. ءبىر قىزىعى ءبىزدىڭ جەلى «جاپقىشتار» مەن «قاداعالاعىشتار» سول ءتىk توk-قا تىركەلىپ، پايدالى كونتەنت قالىپتاستىرۋدى ويلامايدى. ونىمەن كۇرەسۋدىڭ جولى – پايداسىز كونتەنتتى پايدالىمەن اۋىستىرۋ ەكەنىن تۇسىنەتىن كەز كەلدى عوي.

سول سەبەپتى ءار بۇرىشتا وتىرىپ الىپ، مورال وقىعانشا، ءتىk توk-قا تىركەلىپ، كوپشىلىكتىڭ سۇرانىسىنا يە بولاتىنداي كونتەنت قالىپتاستىرعان ءجون. مىنە، سوندا عانا جەلىدەگى ولقى­لىقتى جويۋعا بولادى. الىسقا بار­ماي-اق وتكەن ايداعى «مەن تۋىمدى ماقتان ەتەمىن!» چەللەندجىن مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. سول كەزدە بۇكىل «ينستاگرام» كوك تۋىمىزدىڭ تۇسىنە بويال­دى ەمەس پە؟ ءتىk توk-تى دا پايداسى تيەر كونتەنتپەن ءوز پايدامىزعا جىعا الامىز. ونىمەن كۇرەسۋدىڭ جال­عىز جولى – وسى.

 

تۇگەلباي بيسەن

 

باتىس قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا جاڭا كەن ورنى تابىلدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 16:21

ەڭ سۇلۋ ۆولەيبولشى كىم؟

سپورت • بۇگىن، 16:15

ەل قورعاعان ەردىڭ ەسىمى جاڭعىردى

رۋحانيات • بۇگىن، 14:49

كورشىنىڭ كوپ-كورىم كومەگى

قوعام • بۇگىن، 14:23

ۇقساس جاڭالىقتار