16 جەلتوقسان كۇنى قازاقستاندا ۇلتتىق مەرەكە – تاۋەلسىزدىك كۇنى اتاپ وتىلەدى. بۇل كۇن ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگىن الۋ تاريحىندا جانە جاڭا مەملەكەتتىڭ دامۋ ستراتەگياسىن ايقىنداۋدا ەرەكشە ماڭىزعا يە. كەز كەلگەن حالىق ءۇشىن مەملەكەتتىلىك – ونىڭ ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن باستى شارت بولىپ تابىلادى, ونىڭ تاعدىرى, بۇگىنى مەن كەلەشەگى وسى مەملەكەتتىلىكپەن ەتەنە بايلانىستى. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ەگەمەندىك – بارلىق قازاقستاندىقتار ءۇشىن ەڭ قاستەرلى قۇندىلىق دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن.
16 جەلتوقسان كۇنى قازاقستاندا ۇلتتىق مەرەكە – تاۋەلسىزدىك كۇنى اتاپ وتىلەدى. بۇل كۇن ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگىن الۋ تاريحىندا جانە جاڭا مەملەكەتتىڭ دامۋ ستراتەگياسىن ايقىنداۋدا ەرەكشە ماڭىزعا يە. كەز كەلگەن حالىق ءۇشىن مەملەكەتتىلىك – ونىڭ ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن باستى شارت بولىپ تابىلادى, ونىڭ تاعدىرى, بۇگىنى مەن كەلەشەگى وسى مەملەكەتتىلىكپەن ەتەنە بايلانىستى. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ەگەمەندىك – بارلىق قازاقستاندىقتار ءۇشىن ەڭ قاستەرلى قۇندىلىق دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن.
بۇگىندە الەم قارتاسىندا رەسمي تۇردە 200-گە تارتا مەملەكەت بار دەپ سانالادى. ولاردىڭ ءاربىرىنىڭ ءوز تاۋەلسىزدىگىن الۋ تاريحى بار. كەي ەلدەردە بۇعان قانتوگىس ارقىلى قول جەتكەن بولسا, ال جەر شارىنىڭ كەيبىر نۇكتەلەرىندەگى جاڭا مەملەكەتتەر ءتۇرلى توڭكەرىستەر مەن رەۆوليۋتسيالار سالدارىندا پايدا بولىپ جاتتى, ال ءۇشىنشى ءبىر ەلدەردە بۇل ۇدەرىس «سالىستىرمالى تۇردە» بەيبىت جاعدايدا ءوتتى. تاۋەلسىزدىگىنە قول جەتكىزگەنگە دەيىنگى كەزەڭدى ەسكەرە وتىرىپ, سوڭعى توپقا قازاقستاندى دا جاتقىزۋعا بولادى.
كوپتەگەن ەلدەردە ەگەمەندىك الۋ ۇدەرىسى ءتيىستى دەكلاراتسيالار قابىلداۋدان باستالعان. ماسەلەن, 1776 جىلى فيلادەلفيادا ەكىنشى كونتينەنتالدىق كونگرەسس اقش-تىڭ تاۋەلسىزدىك دەكلاراتسياسىن قابىلدادى. حVIII عاسىرداعى فرانتسۋز بۋرجۋازيالىق رەۆوليۋتسياسىنىڭ ەڭ ءبىر ايتۋلى قۇجاتى – 1789 جىلى قۇرىلتايشىلىق جينالىستا قابىلدانعان ادام جانە ازامات قۇقىقتارىنىڭ دەكلاراتسياسى بولىپ تابىلادى. كەيىن بۇل دەكلاراتسيالاردىڭ قاعيدالارى وسى ەلدەردىڭ كونستيتۋتسيالارىنا ارقاۋ بولدى. تمد ەلدەرىندە دە وسىنداي ستسەناري جۇزەگە اسىرىلدى.
1990 جىلعى 25 قازاندا قابىلدانعان «قازاق كسر-ءىنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى» دەكلاراتسيا قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ قۇقىقتىق, يدەولوگيالىق جانە ادىستەمەلىك نەگىزىن قالادى. ول تۇڭعىش رەت ەگەمەن مەملەكەت تۋرالى, كسر وداعىنا ءوزى ەرىكتى تۇردە ۇسىنعان ماسەلەلەردى قوسپاعاندا, قازاق كسر-ءىنىڭ اۋماعىندا رەسپۋبليكا كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىنىڭ باسىمدىعى تۋرالى جاريا ەتتى.
دەكلاراتسيا قازاقستان حالقىنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىككە, ەل تاۋەلسىزدىگىن جاريالاۋعا دەگەن ىنتا-جىگەرى مەن قالاۋىن پاش ەتىپ, ونىڭ اۋماعىنىڭ تۇتاستىعىن, سونداي-اق, حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ تەڭ قۇقىلى سۋبەكتىسى رەتىندە قاتىسۋ مۇمكىندىگىن بەكىتىپ بەردى. دەكلاراتسيانىڭ تاريحي ماڭىزى وسىندا.
1991 جىلعى 16 جەلتوقسان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسمي «تۋعان كۇنى» ەسەپتەلەدى. ومىرلىك ماڭىزى بار وسى كۇندە قابىلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ ارقىلى رەسپۋبليكانىڭ جوعارعى كەڭەسى پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن, حالىقتىڭ قالاۋىن بىلدىرە وتىرىپ, ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىن سالتاناتتى تۇردە پاش ەتتى.
بۇل كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ رەتتەۋ نىساناسى: قولدانىستاعى قۇقىق, ازاماتتىق, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى, مەملەكەتتىك بيلىك ورگاندارى, ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتىڭ قاعيداتتارى, مەملەكەتتىك رامىزدەر, ەلدىڭ اۋماعى, قارۋلى كۇشتەرى, استاناسى جانە ت.ب. ايقىنداۋشى سيپاتقا يە. سول ارقىلى, قازاقستان مەملەكەتتىلىگىنىڭ نەگىزگى بەلگىلەرى زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەكىتىلدى. بۇل اكتىنىڭ زاڭدىلىعى قازاقستاننان تىس جەرلەردە ەشبىر كۇمان تۋعىزبادى. الەمنىڭ كوپتەگەن مەملەكەتتەرى قىسقا مەرزىم ىشىندە قازاقستاندى الەمدىك قوعامداستىقتىڭ تولىق قۇقىلى مۇشەسى رەتىندە تانىدى. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىن العاش بولىپ تۇركيا تانىدى. 1991 جىل اياقتالۋىنا دەيىنگى ەكى اپتا ىشىندە تاعى دا 17 مەملەكەت وسىنداي قادام جاسادى, ولاردىڭ قاتارىندا: اقش, قىتاي, گەرمانيا, پاكستان جانە وزگە دە ەلدەر بار. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلىندا قازاقستاندى الەمنىڭ 108 ەلى تانىدى, ولاردىڭ 70-ءى ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەرىن اشتى. 1992 جىلى قازاقستان بۇۇ-عا, ەقۇى-عا, ال سوڭىنان وزگە دە بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمدارعا مۇشە بولدى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلىندا كونستيتۋتسيالىق زاڭ بەلگىلى دارەجەدە سول ۋاقىتتاعى كونستيتۋتسيانىڭ ءرولىن اتقاردى. كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 18-بابىندا, قازاق كسر-ءىنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيامەن قاتار, ول رەسپۋبليكانىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىن ازىرلەۋگە نەگىز بولادى, ال وعان دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ (بۇل جەردە قازاق كسر-ءىنىڭ 1978 جىلعى كونستيتۋتسياسى (نەگىزگى زاڭى) نازارعا الىنعان) جانە وزگە دە زاڭنامالىق اكتىلەرىنىڭ نورمالارى وسى زاڭعا قايشى كەلمەيتىن تۇرعىدا قولدانىلادى, دەپ بەكىتىلدى.
مۇنان كەيىن وسى اتالعان كونستيتۋتسيالىق ينستيتۋتتاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان بىرقاتار زاڭنامالىق جانە وزگە دە شارالار قولعا الىندى, اتاپ ايتقاندا «ازاماتتىق تۋرالى» زاڭ قابىلداندى, ءتول قارۋلى كۇشتەرىمىز, رەسپۋبليكالىق گۆارديا, ىشكى جانە شەكارا اسكەرلەرى قۇرىلدى, ۇلتتىق ۆاليۋتا ەنگىزىلدى, جاڭا مەملەكەتتىك رامىزدەر بەكىتىلدى جانە باسقا دا زاڭداردىڭ كوپتەگەن قاعيدالارى ەلىمىزدىڭ 1993 جىلعى تۇڭعىش كونستيتۋتسياسىنا, ال كەيىن 1995 جىلعى كونستيتۋتسياسىنا نەگىز ەتىپ الىندى. وسى قاربالاس, قاۋىرت جۇمىستاردىڭ ءبارى دە, سىن ساعاتتا ەل تاعدىرى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن موينىنا ارقالاپ, بۇگىندە ەلىن بەيبىتشىلىك پەن دامۋ جولىمەن باستاپ كەلە جاتقان مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن ىسكە اسىرىلدى.
قولدانىستاعى نەگىزگى زاڭنىڭ 1-بابىنا ساي قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزىن دەموكراتيالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە ورنىقتىرادى, ونىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادام جانە ادامنىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى. كونستيتۋتسيا يدەولوگيالىق جانە ساياسي ارالۋاندىلىقتى, بۇكىل حالىقتىڭ يگىلىگىن كوزدەيتىن ەكونوميكالىق دامۋ قاعيداتىن, ەل اۋماعىنىڭ تۇتاستىعىن, حالىق بيلىگى قاعيداتىن, مەملەكەتتىك رامىزدەردى, جەكە مەنشىككە قول سۇعىلماۋىن, نەگىزگى زاڭ نورمالارىنىڭ ەڭ جوعارى زاڭدىق كۇشى مەن تىكەلەي قولدانىلۋىن, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, پرەزيدەنتتىك باسقارۋ نىسانىن, مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ جاڭا جۇيەسىن بەكىتتى. وسى جىلدار ىشىندە مەملەكەتتىك ساياسات تاۋەلسىزدىكتىڭ نەگىزىن قۇرايتىن ءاربىر ەلەمەنتتىڭ تولىققاندى جۇزەگە اسىرىلۋى مەن نىعايتىلۋىنا قاراي باعىتتالدى.
مەملەكەت باسشىسى تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا جاريا ەتىپ, ۇزاق مەرزىمدى جەتى باسىمدىعىنىڭ بارلىق جاعىنان بۇگىندە جۇزەگە اسىرىلعان قازاقستان – 2030 ستراتەگياسى كونستيتۋتسيالىق تالاپتاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا ايتارلىقتاي سەپ بولدى. بىرقاتار ولشەمدەر بويىنشا ولاردى مەرزىمىنەن بۇرىن ورىنداۋعا قول جەتتى, سوندىقتان ەلدىڭ دامۋ كوكجيەگىن ەلەكتەن قايتا وتكىزىپ, ەلباسى ءوزىنىڭ «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىن جاريا ەتتى. جولداۋدا قازاقستاننىڭ 2050 جىلعا قاراي الەمدەگى ەڭ دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋىن كوزدەيتىن بيىك ماقسات قويىلعان. بۇل ماقسات قازاقستان حالقىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك قوعامداستىقتا لايىقتى ورىن الۋعا دەگەن تىلەگى, قازىرگى جانە بولاشاق ۇرپاقتار الدىنداعى جوعارى جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنۋى تۋرالى ايتىلعان كونستيتۋتسيانىڭ كىرىسپەسىنەن تۋىندايدى. مەملەكەتتىلىگىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋ جانە قازاقستاندىق دەموكراتيانى دامىتۋ 2050 ستراتەگياسىندا ايتىلعان ماڭىزدى كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق رەتتەۋ ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
ەل تاۋەلسىزدىگى ونىڭ كونستيتۋتسياسىمەن تىعىز بايلانىستى, ويتكەنى, ول ۇلتتىق ساياسي-قۇقىقتىق جۇيەنىڭ ۇيىتقىسى, مەملەكەتتىلىك پەن ەل ەگەمەندىگىنىڭ, زاڭدىلىق پەن قۇقىق ءتارتىبىنىڭ زاڭدىق نەگىزى, بارلىق زاڭناما نەگىزدەرى, قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسى, سونداي-اق, مەملەكەتتىك-قۇقىقتىق قايتا قۇرۋلار مەن ەل دامۋىندا ارقا سۇيەيتىن ىرگەتاس بولىپ تابىلادى.
ەگەمەن قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىندەگى العاشقى پروگرەسشىل جاڭا ەنگىزىلىمدەردىڭ ءبىرى كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ينستيتۋتىن قۇرۋ بولدى. قازىر ونى كونستيتۋتسيالىق زاڭدىلىقتى, ياعني تۇتاستاي العاندا بارلىق زاڭدىلىقتى ساقتاۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىن كونستيتۋتسيالىق كەڭەس جۇزەگە اسىرادى. ونىڭ قىزمەتى نەگىزگى زاڭنىڭ نورمالارىن ومىرگە ەنگىزۋگە جانە ونىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, اشا تۇسۋگە باعىتتالعان. وتكەن جىلدار ىشىندە كونستيتۋتسيالىق كەڭەس ءوزىنىڭ بىلىكتى شەشىمدەرىمەن ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوستى. بىرنەشە مىسال كەلتىرەيىن.
2003 جىلى, ەلدىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمى ماسەلەلەرىن قاراستىرا وتىرىپ, كونستيتۋتسيالىق كەڭەس ەلىمىزدىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعى ونىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنىڭ ايقىنداۋشى باستى شارتى ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. مەملەكەتتىڭ ءوز تۇتاستىعىن, اۋماعىنىڭ قول سۇعىلماۋشىلىعى مەن بولىنبەۋشىلىگىن, مەملەكەتتىك شەكارانىڭ مىزعىماس بەرىكتىگىن قامتاماسىز ەتۋى ونىڭ اۋماعىن بولشەكتەۋگە, مەملەكەتتىڭ كەلىسىمىنسىز تابيعي رەسۋرستاردى پايدالانۋعا, قازاقستان وڭىرلەرىنىڭ مارتەبەسىن ءوز ەركىمەن وزگەرتۋگە, ۇلتتىق مۇددە مەن ەل ەگەمەندىگىنە قايشى كەلەتىن اۋماقتىق ىمىراعا كەلۋگە جول بەرمەيدى.
كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ قۇزىرىندا مەملەكەتتىك تىلگە جانە قازاقستان حالقىنىڭ وزگە دە تىلدەرىنىڭ مارتەبەسىنە قاتىستى ماسەلەلەر, قاۋلىلار بار. بۇل شەشىمدەردە قازاق ءتىلىنىڭ كونستيتۋتسيالىق تۇرعىدان مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە بەكىتىلۋى ونىڭ قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىلىگىن ايقىنداۋشى فاكتورلاردىڭ ءبىرى, ەگەمەندىگىنىڭ سيمۆولى, قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگىن بىلدىرەتىن كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق مارتەبەسىنىڭ بەلگىسى ەكەندىگىن ايعاقتايدى.
كونستيتۋتسيالىق كەڭەس مەملەكەتتىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن ەگەمەندىك قۇقىعى; مەملەكەتتىلىكتىڭ كونستيتۋتسيالىق نەگىزدەرى; اۋماقتىق تۇتاستىعى; شەكاراسىنىڭ قول سۇعىلماۋشىلىعى مەن يەلىكتەن ايىرىلماۋشىلىعى; مەملەكەتتىڭ بىرتۇتاستىعى مەن پرەزيدەنتتىك باسقارۋ نىسانى; حالىق بىرلىگى مەن مەملەكەتتىك بيلىك; ازاماتتىق جانە تاعى باسقالار تۋرالى كونستيتۋتسيالىق نورمالارعا رەسمي تۇسىنىكتەر بەرەدى. كەيىن ونىڭ قۇقىقتىق ۇستانىمدارى ءتيىستى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋ مەن اسا ماڭىزدى مەملەكەتتىك شەشىمدەر قابىلداۋ كەزىندە تۇبەگەيلى ماڭىزعا يە بولدى.
ەلىمىزدىڭ سوڭعى كەزدەرى قۇقىق ۇستەمدىگىن نىعايتۋ سالاسىندا قول جەتكىزگەن جارقىن جەتىستىكتەرىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. 2012 جىلى قازاقستان قۇقىق ارقىلى دەموكراتيا ءۇشىن ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ (ۆەنەتسيا كوميسسياسى) مۇشەسى بولدى. بۇل كوميسسيا قۇقىق سالاسىنداعى يدەيالار الماسۋ بويىنشا حالىقارالىق دارەجەدە مويىندالعان تاۋەلسىز فورۋم بولىپ تابىلادى. ەۋروپا كەڭەسىنىڭ مينيسترلەر كوميتەتى ءبىراۋىزدان قازاقستاننىڭ ءتيىستى ءوتىنىمىن قاناعاتتاندىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
سول جىلدىڭ قاراشاسىندا بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ نيۋ-يورك قالاسىندا وتكەن 67-سەسسياسىندا 2013-2015 جىلدارعا ارنالعان بۇۇ-نىڭ ادام قۇقىعى جونىندەگى كەڭەسىنە 18 ەل جاڭادان مۇشە بولىپ سايلاندى, ولاردىڭ قاتارىندا قازاقستان دا بار.
اتالعان شەشىمدەر قازاقستاننىڭ قۇقىق ۇستەمدىگىن نىعايتۋ سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىن حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ مويىنداعانىن جانە ادام قۇقىعى مەن بوستاندىعىنىڭ مىزعىماستىعىن قامتاماسىز ەتكەنىن راستايدى.
بيىلعى جىلى رەسپۋبليكانىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى ازيا كونستيتۋتسيالىق سوتتارى مەن بالامالى ينستيتۋتتارى قاۋىمداستىعىنا قوسىلدى. اتالعان قاۋىمداستىق بۇدان ءۇش جىل بۇرىن ادامزاتتىڭ ورتاق قۇندىلىقتارىن – دەموكراتيانى, قۇقىق ءرولىن جانە ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىن ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا ازيانىڭ كونستيتۋتسيالىق ادىلەت ورگاندارىنىڭ اۋماقتىق فورۋمى رەتىندە قۇرىلعان.
وسى جاقىندا كونستيتۋتسيالىق كەڭەس كونستيتۋتسيالىق سوت تورەلىگى جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك كونفەرەنتسيا قۇرامىنا كىردى. بۇل كونفەرەنتسيا 2011 جىلى كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ قاۋىمداستىعى رەتىندە قۇرىلعان بولاتىن. بۇل ۇيىمنىڭ ماقساتى نەگىزگى زاڭداردىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا كونستيتۋتسيالىق سوتتار مەن بالامالى ينستيتۋتتار اراسىندا تىعىز ىنتىماقتاستىقتى رەتتەۋ بولىپ تابىلادى. ەكى جىلدا ونى 80-نەن استام مەملەكەت مويىنداپ, ولاردىڭ سانى كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ كەلەدى.
مۇنداي بىرلەستىكتەرگە مۇشە بولۋ كونفەرەنتسيالار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, سەمينارلار, مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىن شىعارۋ اياسىندا كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ, سونداي-اق, ۇلتتىق زاڭنامانى دامىتۋ جانە ونى قولدانۋ سالاسىنداعى وزىق شەتەلدىك قۇقىقتىق تەحنولوگيالارعا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرى بويىنشا تۇراقتى تۇردە اقپارات پەن پىكىر الماسىپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەلىمىزدىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋى جولىنداعى جەتىستىكتەردى اڭگىمەگە وزەك ەتە وتىرىپ, مەملەكەتتىلىكتىڭ ءوزى ۇنەمى نازاردا ۇستاپ وتىراتىن قۇبىلىس ەكەندىگىن ەرەكشە ايتۋىمىز كەرەك. ونى, ەلباسى اتاپ ايتقانداي, ۇنەمى ايالاپ, قورعاپ, نىعايتىپ, دامىتۋىمىز قاجەت. بۇل مىندەتتەر مەملەكەتتىك بيلىك ورگاندارىنا, سونداي-اق, قوعامدىق قۇرىلىمدار مەن ەل ازاماتتارىنا جۇكتەلگەن.
يگور روگوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق
كەڭەسىنىڭ توراعاسى.
