قازاقستاندىق «داناكە كورپوراتسياسى» مەن قىتاي مەملەكەتىنىڭ «گەجۋبا گرۋپپ تسەمەنت» كومپانياسى بىرلەسىپ قولعا العان 64 ملرد تەڭگەلىك جوبا بويىنشا قۇرىلىستى «چاينا تريۋمف ينتەرنەشنل» سالىپ, جەرگىلىكتى اكىمدىك مەملەكەتتىك قولداۋ رەتىندە وندىرىستىك ايماقتان 50 گەكتار جەر تەلىمىن ءبولدى. قۇرىلىس بىتپەي تۇرىپ بولاشاق ءوندىرىس ورنى ماماندارىن دايارلاۋ ءۇشىن ءبىر توپ جاس قىتاي مەملەكەتىنە جىبەرىلدى. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا 2018 جىلدىڭ 12 جەلتوقسانى ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جالپىۇلتتىق تەلەكوپىردە لەنتاسى قيىلعان كاسىپورىندا جۇمىس ىستەيتىن جەرگىلىكتى ماماندار ساقاداي-ساي تۇر ەدى.
ءاۋ باستا ءوندىرىس ورنى جىلىنا 1 ملن توننا ءونىم شىعارادى دەپ جوسپارلانعان. بىراق «ۇيدەگى كوڭىلدى بازارداعى نارىق بۇزادىنىڭ» كەرىن كەلتىرگەن پاندەميا كەسىرىنەن كاسىپورىن ول مەجەگە ءالى جەتە قويعان جوق. وسى جىلى از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە 400 مىڭ تونناعا جۋىق ءونىم شىعارىپ, ونى ەلىمىزدىڭ بىرقاتار ءوڭىرى مەن شەتەلگە ەكسپورتتاپ ۇلگەردى.
ءوندىرىس ورنىنىڭ جەتەكشىسى ۋ چجەن حۋا زاۋىت سالىناتىن ءوڭىر ۇزاق ۋاقىت تاڭدالعانىن ايتادى. شيكىزاتتىڭ ءتۇرى مەن قورى, ونى جەتكىزۋ ماسەلەسى تالقىلانعاندا سەرىكتەستەر ءبىراۋىزدان وسى شيەلىگە توقتاپتى. وعان ينۆەستورلارعا بارىنشا مۇمكىندىك جاساعان جەرگىلىكتى اكىمدىك قولداۋى دا اسەر ەتسە كەرەك.
اۋدان اكىمدىگى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى شەڭبەرىندە زاۋىت ورنالاسقان ايماققا ەلەكتر, گاز جانە تەمىرجول جەلىلەرىن تارتۋ جۇمىستارىن دا ۇيلەستىرىپ, جاڭا كاسىپورىننىڭ ەشقانداي ماسەلەگە الاڭداماۋىنا بارىنشا جاعداي جاسادى.
جاڭا تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان بۇل زاۋىتتىڭ ەرەكشەلىگى – قورشاعان ورتانى لاستامايتىندىعى. مۇرجالاردان بولىنەتىن كومىرقىشقىل گازى ارناۋلى سۇزگىدەن ءوتىپ تازالانادى.
– ءبىز ءۇشىن ەڭ اۋەلى قورشاعان ورتانى لاستاماۋ, وسى باعىتتاعى زاڭدىلىقتاردى تولىق ساقتاۋ ماڭىزدى. وسىعان بايلانىستى وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىمەن كەلىسىمگە وتىرىپ, سوعان ساي اي سايىن ەكولوگ ماماندار تەكسەرىپ وتىرادى. ءوندىرىس ورنىنا قىتايداعى زاۋىتتاردا تۇرعان ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى جابدىقتاردى ورناتتىق. ءبىز جۇمىس ىستەگەن 1 جىل ىشىندە ەشقانداي ەكولوگيالىق تالاپ بۇزىلعان جوق, – دەيدى ۋ چجەن حۋا.
بىرلەسكەن كاسىپورىندارداعى تاعى ءبىر تالاستى ماسەلە – شەتەلدىك پەن جەرگىلىكتى جۇمىسشىلار سانىنىڭ ۇلەسى ەكەندىگى بەلگىلى. كاسىپورىن جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قىتايدان مامان تاسىمالداۋ ءتيىمسىز. سول ەلدە وقىپ كەلگەن جەرگىلىكتى جىگىتتەر قازىر ءوندىرىستىڭ ءار سالاسىندا تاجىريبە جيناقتادى. ودان بولەك جەرگىلىكتى يندۋستريالى-اگرارلىق كوللەدجدە ماماندار دايارلاۋ دا قولعا الىنعان. قازىر زاۋىتتىڭ وزىندە جيىرماعا جۋىق قحر ازاماتى, 240-تان استام جەرگىلىكتى تۇرعىن جۇمىس ىستەيدى. بولاشاقتا شەتەلدىك مامانداردى قازاقستاندىقتار الماستىرادى. كاسىپورىنعا كۇزەت, شيكىزات تاسىمالداۋ, تازالاۋ قىزمەتتەرىندەگى جۇمىسشىلاردى قوسقاندا ۇزىن-سانى 400-دەن استام ادام وسى ءوندىرىس ورنىنان ناپاقا ايىرىپ وتىر.
كومپانيا پاندەميا كەزىندە ىرگەدەن ەنگەن ىندەتپەن كۇرەسىپ جۇرگەن دارىگەرلەرگە بار جاعدايى جاسالعان جاتاقحانانى بوساتىپ بەرىپتى. جۇمىس توقتاعان ساتتە دە وسىندا ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ جالاقىسىنىڭ 50 پايىزىن تولەپ وتىردى.
– ءبىز وسىندا جۇمىس ىستەگەندىكتەن, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا ۇلەس قوسۋعا مۇددەلىمىز. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ سەرىكتەسىمىز, قازاقتىڭ داڭقتى بالۋانى داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ ۇسىنىسىمەن پاندەميا كەزىندەگى قاشىقتان وقۋعا قينالعان بالالارعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن «مەنىڭ ەلىم – مەنىڭ تىرەگىم» قورىنا 150 پلانشەت تابىستادىق. وسى قىستا جاعاتىن وتىن تاپپاي قينالعان «توڭكەرىس» اۋىلى تۇرعىندارىنا كومىر ءتۇسىرىپ بەردىك. ەلدىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋدە جەرگىلىكتى كومپانيالاردان قالىس قالماۋعا تىرىسامىز. ويتكەنى قينالعانعا قامقورلىق تانىتقاننىڭ ءاردايىم جولى اشىق بولاتىنىن بىلەمىز, – دەيدى ۋ چجەن حۋا.
قىزىلوردا وبلىسى
