كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
شىندىق جۇزىنە تۋرا قاراساق, «قارا-سوزدەردەگى» ۇلت مۇراتىنان باستاۋ العان, قوعامدىق قۇبىلىستار ارقاۋ ەتىلگەن, ءومىر ورنەكتەرى مەن ۋاقىت بەدەرى كەڭ كولەمدە كورىنىس بەرەتىن تاعىلىمدى تۇستار كەشە مەن بۇگىننىڭ بايلانىس-بىرلىگىن, ءداستۇر قۇندىلىعى مەن ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن تابيعي جالعاپ, تىعىز ۇشتاستىرعانى تەرەڭ تانىلادى. قوعامدىق مۇددە العا شىعادى. كوپتىڭ مۇرات-مۇددەسى كوزدەلەدى. ۋاقىت بەدەرى بايىپتى باعالانادى.
«قاراسوزدەر» تابيعاتىنا ەركىن ەنسەك, حاكىم اباي ۇلت مۇراتى, ەلدىك مۇددە ماسەلەسىن – ەڭبەك, ءبىلىم, عىلىم, ونەر توڭىرەگىندە كەڭىنەن وربىتەدى. الىس-جاقىن ەلدەردىڭ (مىسالى, ورىس, نوعاي, سارت, ت.س.س.) ءومىر-تۇرمىس, كاسىپ-داعدىلارىنا, داستۇرلەرىنە دەن قويادى. ولاردىڭ ءبىلىم-عىلىمعا, ەڭبەككە, ونەرگە, ساۋداعا بەيىمدىلىگى, سودان العا وزىپ, ىلگەرىلەگەنى ۇلگى ەتىلەدى.
ال ناداندىق پەن جالقاۋلىق, ەڭبەكسىزدىك بەن جىلپوستىق, زالىمدىق پەن زۇلىمدىق, ۇرلىق پەن بۇزاقىلىق سىرى بىلاي بەرىلەدى: «...عالامعا بەلگىلى دانىشپاندار الدەقاشان بايقاعان: ءاربىر جالقاۋ كىسى – قورقاق, قايراتسىز تارتادى, ءاربىر قايراتسىز – قورقاق, ماقتانعىش كەلەدى; ءاربىر ماقتانشاق – قورقاق, اقىلسىز, نادان كەلەدى; ءاربىر اقىلسىز – نادان, ارسىز كەلەدى; ءاربىر ارسىز جالقاۋدان سۇرامساق, ءوزى تويىمسىز, تىيىمسىز, ونەرسىز, ەشكىمگە دوستىعى جوق جاندار شىعادى». بۇل تۇستاردان, ءسوز جوق, ءومىر-تۇرمىستاعى كاسىپ-داعدى, داستۇردەن وزگە, ەڭبەك مۇراتى باسىم باعىتتارعا يە بولادى. ار ءىسىن, اقيقات ءىلىمىن, جان-جۇرەكتىڭ نۇرى مەن ساۋلەسىن بارىنەن جوعارى قويادى.
«قاراسوزدەردىڭ» اسىل ارقاۋى مەن باستى باعىتتارى ادام الەمىن اشۋعا ارنالادى. ادام مۇراتى مەن ادامشىلىق جولى, ار مەن ۇياتتىڭ ماڭىز-ءمانى مىناعان كەلىپ سايادى: «ادام بالاسى جىلاپ تۋادى, كەيىپ ولەدى. ەكى ورتادا بۇل دۇنيەنىڭ راقاتىنىڭ قايدا ەكەنىن بىلمەي, ءبىرىن-ءبىرى اڭدىپ, بىرىنە-ءبىرى ماقتانىپ, ەسىل ءومىردى ەسكەرۋسىز, بوسقا, جارامسىز قىلىقپەن, قور ەتىپ وتكىزەدى دە, تاۋسىلعان كۇنىندە ءبىر كۇندىك ءومىردى بار مالىنا ساتىپ الۋعا تابا المايدى.
قۋلىق ساۋماق, كوز ءسۇزىپ, تىلەنىپ, ادام ساۋماق – ونەرسىز ءيتتىڭ ءىسى. اۋەلى قۇدايعا سيىنىپ, ەكىنشى ءوز قايراتىڭا سۇيەنىپ ەڭبەگىڭدى ساۋ, ەڭبەك قىلساڭ, قارا جەر دە بەرەدى, قۇر تاستامايدى». بىزدىڭشە, بۇل جەردە ءومىر مۇراتى الدىعا شىعىپ, ەلدىك مۇددە, ادام ەڭبەگى, دوس-دۇشپان, جاقسى-جامان قاسيەتتەر, بوس ۋاقىت ءمانى, مال-جان سىرى ايقىندالا تۇسەدى. ونىڭ قادىر-قاسيەتى, بەلگى-ەرەكشەلىكتەرى, ءمان-ماڭىزى جان-جاقتى اشىلادى.
حاكىم اباي ءبىلىم-عىلىمعا, ونەرگە سەرگەك قارايدى. ونى وقىپ-ءبىلۋ, ۇيرەنۋ كەرەكتىگىنە كوپ كوڭىل بولەدى. وعان قاتىستى: «ادام كوڭىلى شىن مەيىرلەنسە, ءبىلىم-عىلىمنىڭ ءوزى دە مەيىرلەنەدى, تەزىرەك قولعا تۇسەدى» دەيدى. ودان كەيىنگى جەردە: «...عىلىمدى, اقىلدى ساقتايتۇعىن مىنەز دەگەن ساۋىتى بار. سول مىنەز بۇزىلماسىن! كورسەقىزارلىقپەن, جەڭىلدىكپەن, يا بىرەۋدىڭ ورىنسىز سوزىنە, يا ءبىر كەز كەلگەن قىزىققا شايقالىپ قالا بەرسەڭ, مىنەزدىڭ بەرىكتىگى بۇزىلادى. ودان سوڭ وقىپ-ۇيرەنىپ تە پايدا جوق. قويارعا ورنى جوق بولعان سوڭ, ولاردى قايدا ساقتايسىڭ؟ قىلام دەگەنىن قىلارلىق, تۇرام دەگەنىندە تۇرارلىق, مىنەزدە ازعىرىلمايتىن اقىلدى, اردى اقتارلىق بەرىكتىگى, قايراتى بار بولسىن؟ بۇل ءبىر اقىل ءۇشىن, ار ءۇشىن بولسىن!» دەگەندى انىق ايتادى. اقىل-پاراسات, ار-نامىس, جۇرەك ءىسى جوعارى قويىلادى.
حاكىم اباي اقيقات حاقىندا ايتقاندا: «حاقتىڭ ءبىر اتى – اللا, عىلىم – اللانىڭ ءبىر سيپاتى» دەگەندى باسا كورسەتەدى. يمان ءىسىن العا شىعارادى. ءبىلىم-بىلىكتى, ءدىن-ءداستۇردى, ءومىر تاعىلىمىن, تاريح ءمانىن ۇلگى ەتەدى.
انىق اڭعارىلاتىنى, «قاراسوزدەر» تابيعاتى مەن مازمۇنىنان ۇلتتىق مۇرات, ەلدىك مۇددە, ادام مەن ونىڭ ءومىرى, ەڭبەك ءمانى, ءداستۇر مەن ءدىن, تاريح پەن تانىم, ءدىل مەن ءتىل, ءتالىم-تاربيە ارنالارى كەڭ تۇردە كورىنىس بەرەدى. ايتالىق, باستاپقى تۇستان-اق ەل-جەر, ءبىلىم-عىلىم, ءداستۇر-ءدىن, ۇلت پەن ۇرپاق قامى, ءومىر-دۇنيە ديدارى, جاستىق-كارىلىك سيپاتى كەڭ ورىن الادى. بايانسىز ءومىر, بايلاۋسىز تىرلىك, تالايلى تاعدىر ءمانى ايقىندالادى ء(«بىرىنشى ءسوز»).
كەلەسى كەزەكتە, ەڭبەك ەتىپ, ونەر قۋىپ, مال تاۋىپ, ءومىر-دۇنيە ديدارىندا ءوز ورنىڭدى ايقىنداۋدىڭ ءمانى اشىلسا («ەكىنشى ءسوز»), بۇدان كەيىنگى جەردە ادال ەڭبەك, ادىلەتتى ءىس ارداقتالىپ, ارامدىق پەن قۋلىق جولىنىڭ قىسقا دا بۇرالاڭ تۇستارى ايقىندالىپ, ءمىن-سىن رەتىندە اشكەرەلەنەدى ء(«ۇشىنشى ءسوز»), ءومىر مۇراتى, ەڭبەك ءمانى كورسەتىلىپ, وسىنىڭ نەگىزىندە: «...ءاربىر ورىندى حارەكەت ءوزى دە ۋايىم-قايعىنى ازايتادى, ورىنسىز كۇلكىمەنەن ازايتپا, ورىندى حارەكەتپەن ازايت!» دەگەنگە باسىمدىق بەرىلەدى. تياناقتى تۇجىرىم بىلاي بەرىلەدى: «ادام بالاسى جىلاپ تۋادى, كەيىپ ولەدى. ەكى ورتادا, بۇ دۇنيەنىڭ راقاتىنىڭ قايدا ەكەنىن بىلمەي, ءبىرىن-ءبىرى اڭدىپ, بىرىنە ءبىرى ماقتانىپ, ەسىل ءومىردى ەسكەرۋسىز, بوسقا, جارامسىز قىلىقپەن, قور ەتىپ وتكىزەدى دە, تاۋسىلعان كۇندە ءبىر كۇندىك ءومىردى بار مالىنا ساتىپ الۋعا تابا المايدى.
قۋلىق ساۋماق, كوز ءسۇزىپ, تىلەنىپ, ادام ساۋماق – ونەرسىز ءيتتىڭ ءىسى. اۋەلى قۇدايعا سيىنىپ, ەكىنشى ءوز قايراتىڭا سۇيەنىپ, ەڭبەگىڭدى ساۋ, ەڭبەك قىلساڭ, قارا جەر دە بەرەدى, قۇر تاستامايدى» ء(«تورتىنشى ءسوز»). ءومىر ءمانى, ەڭبەك ءنارى, ەل-جەر, بىرلىك-تىرلىك, ادامدىق بورىش, ءبىلىم مەن عىلىم ءىسى, ءداستۇر مەن ءدىن, تاريح پەن تانىم, ۇلت پەن ۇرپاق قامى, ءتالىم-تاربيە سيپاتتارى, ۇنامسىز مىنەزدەرى بىرقاتار ماقالدار مايەگى ارقىلى دا ماڭىزدى جۇيە قۇرايدى: «تۇستىك ءومىرىڭ بولسا, كۇندىك مال جي», «وزىڭدە جوق بولسا, اكەڭ دە جات», «مال – ادامنىڭ باۋىر ەتى», «ەر ازىعى مەن ءبورى ازىعى جولدا», «بەرگەن پەردە بۇزار», «الاعان قولىم – بەرەگەن», «قايرانى جوق كولدەن بەز, قايىرى جوق ەلدەن بەز», «ونەر الدى – بىرلىك, ىرىس الدى – تىرلىك», «جارلى بولساڭ, ارلى بولما», «قالاۋىن تاپسا, قار جانادى», «اتىڭ شىقپاسا, جەر ورتە», «التىن كورسە, پەرىشتە جولدان تايادى», «اتا-انادان مال ءتاتتى, التىندى ۇيدەن جان ءتاتتى» («بەسىنشى ءسوز», «التىنشى ءسوز», «جيىرما توعىزىنشى ءسوز»).
بۇدان باسقا, جان مەن ءتان سيپاتى («جەتىنشى ءسوز», «قىرىق ءۇشىنشى ءسوز»), اكە مەن بالا, ۇلت پەن ۇرپاق قامى («ونىنشى ءسوز»), اقىل-پاراسات, جۇرەك-يمان ءمانى
(« ون ءۇشىنشى ءسوز», «ون ءتورتىنشى ءسوز», «ون بەسىنشى ءسوز»), ءبىلىم-عىلىم جولى, اقىل, قايرات, جۇرەك ءىسى, تالاپ پەن تالاپسىز ورنى («ون جەتىنشى ءسوز», «وتىز ەكىنشى ءسوز», «قىرىق ءتورتىنشى ءسوز») جان-جاقتى اشىلادى. كەربەزدىڭ ەكى ءتۇرلى قىلىعىنا ءمان بەرىلەدى. ونىڭ مانىسىنە بىلاي تۇجىرىم جاسالادى: «...كەربەز دەگەندى وسىنداي كەر, كەردەڭ نەمەدەن بەزىڭدەر دەگەن سوزگە ۇقساتامىن. تەگىندە, ادام بالاسى ادام بالاسىنان اقىل, عىلىم, ار, مىنەز دەگەن نارسەلەرمەن وزباق. ونان باسقا نارسەمەنەن وزدىم عوي دەمەكتىڭ ءبارى دە – اقىماقتىق» («ون سەگىزىنشى ءسوز»). ادامدىق الەمى, ءومىر, دۇنيە ءمانى, ەڭبەك سيپاتى, باق پەن سور, جاقسى مەن جامان, دوس پەن دۇشپان, ۇستاز بەن عالىم, شاكىرت سيپاتتارى («وتىز جەتىنشى ءسوز»), ادامشىلىقتىڭ باستى ۇستانىمى مەن ولشەمى – ماحاببات, عادەلەت, سەزىم دۇنيەسى توڭىرەگىندە كەڭ ءورىس الىپ, ءومىر تاعىلىمى, ءداستۇر ءنارى, تۇرمىس سيپاتى شىنايى شىندىقتار تۇرعىسىنان زەردەلەنىپ, بايىپتى باعالانادى («قىرىق بەسىنشى ءسوز»).
اباي الەمىندە – جۇرەك ءىسى, اقىل مەن ءتىل مۇراتى تەرەڭ كورىنىس تابادى. اقىن ادام الەمىن ايقارا اشىپ, ونداعى قوزعالىس-تىرشىلىكتىڭ باستى فاكتورى, ءومىردىڭ وزەكتى ءھام وشپەس قۋاتتى قاينار كوزى – جۇرەك شىندىعىن, اقىل-پاراسات نۇرىن, ءدىن-ءداستۇر اسەرىن, رۋح پەن ءتىل مۇمكىندىكتەرىن كەڭ كولەمدە اشادى. ادام مۇراتىن, ءومىر ءمانىن, تىرشىلىك ءنارىن – جۇرەك ىسىمەن ساباقتاستىقتا ءسوز ەتەدى. ء«تىرى ادامنىڭ جۇرەكتەن اياۋلى جەرى بار ما؟» دەپ ءومىر-تىرلىكتەگى جۇرەك ءىسى ارقىلى جۇزەگە اساتىن جاعداياتتارعا ايرىقشا ءمان بەرەدى. اقىن ايتقان: ء«ۇش-اق نارسە ادامنىڭ قاسيەتى: ىستىق قايرات, نۇرلى اقىل, جىلى جۇرەك» ماسەلەسىن, «جۇرەك – تەڭىز, قىزىقتىڭ ءبارى – اسىل تاس», «دوستىق, قاستىق, بار قىزىق – جۇرەك ءىسى», « كۇيەسىڭ , جۇرەك, كۇيەسىڭ» سىندى ار-ۇياتتىڭ ماڭىز-ءمانىن ەلدىك مۇددە تۇرعىسىنان, پاراسات بيىگىنەن قوزعايدى. ناتيجەسىندە: «قازاق تا ادام بالاسى عوي, كوبى اقىلسىزدىعىنان ازبايدى, اقىلدىنىڭ ءسوزىن ۇعىپ الارلىق جۇرەكتە جىگەر, قايرات, بايلاۋلىلىقتىڭ جوقتىعىنان ازادى. بىلمەستىگىمنەن قىلدىم دەگەننىڭ كوبىنە نانبايمىن. ءبىلىمدى بىلسە دە, ارسىز قايراتسىزدىعىنان ەسكەرمەي, ۇستاماي كەتەدى. جامانشىلىققا ءبىر ىلىگىپ كەتكەن سوڭ, بويىن جيىپ الىپ كەتەرلىك قايرات قازاقتا كەم بولادى» دەگەندى انىق ايتادى. ال ء«تىل جۇرەكتىڭ ايتقانىنا كونسە, جالعان شىقپايدى. امالدىڭ ءتىلىن السا, جۇرەك ۇمىت قالادى» دەپ «جۇرەك-تارازى» ەكەنىن العا تارتادى
(«ون ءتورتىنشى ءسوز» ). مۇنىڭ ءوزى – قايرات, اقىل, جۇرەك ۇشەۋىنىڭ ونەر ايتىسىنداعى – «جۇرەكتى جاقتادىم» دەۋى («ون جەتىنشى ءسوز»), سوسىن «ادام بالاسى ادام بالاسىنان اقىل, عىلىم, ار, مىنەز دەگەن نارسەلەرمەن وزىق» ەكەنىن كورسەتۋى ءومىر ءمانى, ۋاقىت شىندىعى ەدى («ون سەگىزىنشى ءسوز»).
«قاراسوزدەر» مۇراسىنىڭ ۇزدىك ۇلگىسى, ورنەكتى ونەگەسى – «وتىز جەتىنشى سوزدە» جيناقى, جۇيەلى بەرىلەدى. حاكىم اباي مۇندا ءومىردىڭ ورنەكتى تاعىلىمدارىن, ءتالىمدى تاجىريبەلەرىن بارىنشى قونىمدى, قىسقا-نۇسقا ۇلگىدە جەتكىزەدى. حاكىم ابايدىڭ دانالىق مايەگىنە اينالعان, اقىل-ناقىل, وسيەت سوزدەرى اعارتۋشىلىق ءھام ديداكتيكالىق سيپاتتارىمەن دە ءماندى. اسىرەسە, ادام الەمىن, ونىڭ ءومىرى مەن ەڭبەگىن, كاسىپ-داعدىسىن, تۇرمىس-تىرشىلىگىن, جاقسى-جامان جاعداياتتاردى, دوس-دۇشپان ارەكەتتەرىن, وتباسىلىق تىرلىكتى, اكە مەن بالا, ەر-ايەل قارىم-قاتىناسىن, ت.س.س. بەلگى-ەرەكشەلىكتەرىن اشادى.
حاكىم ابايدىڭ «قاراسوزدەرى» پوەزيالىق تۋىندىلارىنان وزىندىك وزگەشەلىگى بار, ءومىر تاعىلىمى مەن تالىمدىك قىرلارى باسىم ەڭبەكتەر قاتارىنا جاتادى. ونىڭ كوپكە ورتاق ۇنامدى تۇستارى ءار كەز-اق زيالى قاۋىم مەن زەرتتەۋشىلەر نازارىن اۋدارعانى انىق. ايتالىق, العاشقى ابايتانۋشى ءا.بوكەيحان اباي الەمىنىڭ مانىنە تەرەڭ ءۇڭىلىپ, قىر-سىرىنا ەركىن ەنەدى: «... اباي اسقان پوەتيكالىق قۋاتتىڭ يەسى, قازاق حالقىنىڭ ماقتانىشى بولدى. اباي سياقتى حالىقتىڭ رۋحاني تۆورچەستۆوسىن وسىنشاما جوعارى كوتەرگەن قازاق اقىنى ءالى كەزدەسكەن جوق. ونىڭ جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىنە ارنالعان (كوكتەم, جاز, كۇز, قىس) تاماشا جىرلارى ونى ەۋروپانىڭ اتاقتى اقىندارىنىڭ قاتارىنا قوسار ەدى».
ال م.اۋەزوۆ پەن ج.ايماۋىت ۇلى «ابايدىڭ ءومىرى ءھام قىزمەتى» اتتى ماقالادا («ەكەۋ» بۇركەنشىك ەسىمدى قولدانعان) اقىن مۇراتى مەن مۇرا-ميراسىنا, ابايتانۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە دەن قويادى:
«ابايدىڭ ەڭ ءبىر ارتىق وزگەشەلىگى زاماننىڭ ىڭعايىنا جۇرمەي, ءوزىنىڭ «وزدىك» بەتىن مىقتاپ ۇستاپ, اقىلعا, اقيقاتقا, كوڭىلدىڭ شابىتىنا بيلەتىپ, كوز تۇندىرارلىق كەمشىلىك, ءمىننىڭ ورتاسىندا تۋىپ, ورتاسىندا ءجۇرىپ, ۇلگىلى جەردەن ورنەك الىپ كەلگەن كىسىدەي اشىق كوزبەن قاراپ, بارلىق ءمىندى مۇلتىكسىز سۋرەتتەۋى – جىراقتا ءجۇرىپ قىلت ەتكەندى كورەتىن قىراعى قىرانداي سىنشىلدىعى.
...ابايدىڭ پايداسىز ءسوزى جوق. احلاق, ادامشىلىق تۋرالى ايتقان تەرەڭ ماعىنالى, ۇلگىلى سوزدەرى كەمشىلىكتىڭ مىنەزىن تاربيەلەپ, اقىل كوزىنىڭ اۋدانىن كەڭەيتپەك. جۇرەكتەن تولعانىپ, ىزا مەن قايرات ايداپ شىققان قايعىلى, حافالى, زارلى سوزدەرى ادامنىڭ اقىلىن ءوز ىشىنە ءۇڭىلتىپ, جانىمەن سىر تالاستىرىپ ۇعىپ, وقىپ تۇسىندىرگەندەردىڭ سەزىمىن تاربيەلەمەك».
اباي الەمى, ونداعى ەل مۇددەسى مەن مۇراتى, رۋحانيات قۇندىلىقتارى ءار كەز-اق ۇلت قايراتكەرلەرى مەن قالامگەرلەرىنىڭ, عالىم-ۇستازداردىڭ نازارىن اۋدارىپ كەلگەنى انىق. ايتالىق, اكادەميك م.اۋەزوۆ ابايدىڭ اقىندىق مۇراسى مەن «قاراسوزدەرى» حاقىندا بىلاي دەپ جازادى: «...ابايعا اقىندىق ۇلكەن قادىرلى ماعىناسى بار الەۋمەتتىك قىزمەت, قوعامدىق زور ەڭبەك بوپ تانىلادى. ول ناداندىق, زورلىق, جۋاندىق, پالەقورلىق سياقتى اتقامىنەرلەر مىنەزىمەن مىقتى تۇرىپ الىسۋعا كىرىسكەن ەڭبەگى. ابايدى كەيىنگى بۋىنعا جانە سول كەزدەگى قالىڭ ەلگە, كوپشىلىككە, سانالى جاستارعا ناعىز قادىرلى اباي ەتىپ كورسەتەتىن ەڭبەگى. اقىندىقتى سىنشى, تاربيەشى, قاسيەتتى دوس ەتىپ ۇسىنادى. ز ۇلىمدىق, ناداندىقپەن كەكتەنە الىسادى. ءمىن اتاۋلىنى كوزگە شۇقىپ, باسقا ساباپ ايتادى».
بۇدان باسقا «قاراسوزدەر» كوركەم پروزانىڭ وزىنەن بولەك, ابايدىڭ ءوزى تاپقان ءبىر الۋانى بولىپ قالىپتانادى. بۇل سىنشىلىق, ويشىلدىق جانە كوبىنە ادامگەرشىلىك, مورال ماسەلەلەرىنە ارنالعان وسيەت, تولعاۋ ءتارىزدى.
ابايدىڭ «قاراسوزدەرىنە» قاتىستى عالىم-ءتىلشى ر.سىزدىقوۆانىڭ كوزقاراس-ۇستانىمى بەرىك. عالىم-ءتىلشى بۇل باعىتتاعى ىزدەنىستەرى توڭىرەگىندە تومەندەگىشە وي قورىتادى: «... اباي پروزاسى ءتىلى مەن ءستيلى جاعىنان تولىققاندى شىعارمالار ەكەنىن باسا ايتامىز. بۇل تۋىندىلاردىڭ باسىمى ديداكتيكالىق اڭگىمە, فيلوسوفيالىق ەتيۋدتەر, تاريحي وچەركتەردىڭ العاشقى ۇلگىلەرى, قازاق جازبا دۇنيەسىندەگى تازا ۇلتتىق تىلدەگى سونى باستامالار دەپ تانيمىز. ۇلى ابايدىڭ سان قيلى ەڭبەگىنىڭ ءبىر قىرى دا وسى جەردە».
«قاراسوزدەر» – اباي الەمىنىڭ ايناسى, ۇلت رۋحانياتىنىڭ كوركەم شەجىرەسى. ەلدىك مۇرات-مۇددەنىڭ, ءدىن مەن ءداستۇردىڭ, حالىقتىق دۇنيەتانىمنىڭ, تاريح پەن تانىمنىڭ قازىنالى قاينارى. ءومىردىڭ ورنەكتى, ونەردىڭ ءورىستى كوركەم كوكجيەگى. ۋاقىت بەدەرىنىڭ شىنايى سىرلارى.
اقيقاتىندا, حاكىم ابايدىڭ پوەتيكالىق ونەرى مەن «قاراسوزدەر» مۇراسىندا ۇلتتىق مۇرات پەن جالپىادامدىق قۇندىلىقتار كەڭ ورىن الادى. ادامزات وركەنيەتىنە ءتان اعارتۋشىلىق قۇبىلىس, ۇلت مۇراتىنا نەگىزدەلگەن ۇلىلىق ۇلاعاتى, رۋحاني تۇلعانىڭ بولمىسى ايقىن اڭعارىلادى. ول, اسىرەسە, تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىنىڭ «اباي اماناتى», پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان», «اباي – رۋحاني رەفورماتور» اتتى باعدارلامالىق باعىت-ماقساتى ايقىن ماقالالارىنان كەڭ كولەمدە كورىنىس تاپتى.
ەندەشە, حاكىم ابايدىڭ «قاراسوزدەر» مۇراسى – جان-جۇرەكتىڭ جازباسى, دۇنيەتانىم ايناسى. ۇلتتىق مۇرات پەن ەلدىك مۇددەنىڭ, زامان شىندىعىنىڭ شىنايى كورىنىسى. ادام الەمىنىڭ, ءومىرى مەن ەڭبەگىنىڭ جارقىن جولى. مۇنىڭ, ءسوز جوق ۇلتتىق جانە جالپىادامدىق قۇندىلىقتار ءمانىن ايقىنداۋدا, ءومىر ءورىمى مەن دۇنيەتانىم سىرىن, رۋحانيات ءورىسىن اشۋ ىسىندە ماڭىزى زور.
راقىمجان تۇرىسبەك,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
