وتكەن اپتادا كيپردىڭ استاناسى نيكوسيا قالاسىندا ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ 24-ءشى سەسسياسى بولىپ ءوتتى. وسى سەسسيادا قازاقستان 2014 جىلدىڭ قاراشا ايىندا استانا قالاسىندا وتەتىن ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ توراعاسى بولىپ سايلاندى.
وتكەن اپتادا كيپردىڭ استاناسى نيكوسيا قالاسىندا ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ 24-ءشى سەسسياسى بولىپ ءوتتى. وسى سەسسيادا قازاقستان 2014 جىلدىڭ قاراشا ايىندا استانا قالاسىندا وتەتىن ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ توراعاسى بولىپ سايلاندى.
ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ نيكوسيادا وتكەن 24-ءشى سەسسياسىندا وسى ۇيىم توراعالىعىنىڭ جاڭا جۇيەسى بەكىتىلدى. بۇل جۇيە بويىنشا ەندى كونفەرەنتسياعا مۇشە مەملەكەتتەر حارتيانىڭ جۇمىسىنا بۇرىنعىدان دا بەلسەندى تۇردە قاتىسادى. 2014 جىلدان باستاپ ءاربىر مۇشە مەملەكەت جىل سايىن كەزەكتەسىپ كونفەرەنتسياعا توراعالىق ەتەتىن بولادى. ءسويتىپ, 2014 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ العاشقى توراعاسى مىندەتىن اتقارادى.
ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيا – حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق سەكتوردا قۇقىقتىق نەگىزدەر بەلگىلەيتىن ەنەرگەتيكالىق حارتيا حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ جوعارعى باسقارۋ ورگانى بولىپ تابىلادى. بۇل ۇيىمعا بۇگىندە ەۋرازيانىڭ 52 مەملەكەتى مۇشە بولىپ وتىر. قازاقستان ەنەرگەتيكالىق حارتيا كەلىسىمشارتىنا 1995 جىلى قوسىلعان بولاتىن.
2011 جىلدان بەرى ەلىمىزدىڭ مۇناي جانە گاز مينيسترلىگىنىڭ كەپىلدەمەسى بويىنشا ەنەرگەتيكالىق حارتياعا قازاقستان تاراپىنان «Kazenergy» اسسوتسياتسياسى كەلىسسوز ۇدەرىستەرىنە قاتىساتىن وكىل مىندەتىن اتقارىپ كەلەدى. كونفەرەنتسيانىڭ 24-ءشى سەسسياسىنان كەيىن «Kazenergy» اسسوتسياتسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, بۇدان بىلاي, سونىمەن بىرگە, ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيا توراعاسىنىڭ دا ورىنباسارى بولىپ تابىلاتىن جانبولات سارسەنوۆ وسى ءبىر حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمعا تۇڭعىش رەت قازاقستاننىڭ توراعالىق ەتۋى اسا زور بەدەل ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى.
– ءبىزدىڭ ەلىمىز ەۋرازيا قۇرلىعىنىڭ ناق ورتالىعىندا ورنالاسقان. ول وسى وڭىردەگى ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك پەن ەنەرگەتيكالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدا ۇلكەن ءرول اتقارادى. قازاقستان وسى سالادا ءوزىنىڭ سەنىمدى دە تاجىريبەلى حالىقارالىق سەرىكتەس ەكەندىگىن ايقىن دالەلدەدى. وسى حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ كەزەڭىندە قازاقستان بۇكىلالەمدىك ەنەرگەتيكا سالاسىندا حارتيانىڭ شەشۋشى دە بەلسەندى ۇيىم بولۋى ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرىن جۇمسايدى, – دەدى سەسسيادا سويلەگەن سوزىندە جانبولات سارسەنوۆ.
توراعا ورىنباسارىنىڭ ايتۋى بويىنشا, قازاقستان بۇل ۇيىمعا توراعالىق جاساعان كەزەڭدە ەنەرگەتيكالىق سالاعا جانە ەنەرگەتيكالىق شيكىزات تاسىمالداۋ جۇيەسىنە ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسىنە باسىمدىق بەرەتىن بولادى. سونىمەن بىرگە, الداعى ۋاقىتتا 1991 جىلى قابىلدانعان ەنەرگەتيكالىق حارتيانىڭ ەرەجەلەرىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ ماسەلەسى دە جاۋاپتى جۇمىستاردىڭ ءبىرى بولماق. سەسسيادان كەيىن جانبولات سارسەنوۆ ەنەرگەتيكالىق حارتيانىڭ باس حاتشىسى ۋربان رۋسناكپەن ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى. وندا كەلەسى جىلى استانا قالاسىندا وتەتىن ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ كەزەكتى سەسسياسىندا قارالاتىن ماسەلەلەر بەلگىلەندى. ءوز كەزەگىندە باس حاتشى قازاقستاندى كەلەسى جىلى كونفەرەنتسيا توراعاسى بولۋىمەن قۇتتىقتادى.
ەنەرگەتيكالىق حارتيا جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ 2014 جىلعى سەسسياسى استانادا وتسە, 2015 جىلعى سەسسيا گرۋزيادا, 2016 جىلعى سەسسيا جاپونيادا وتەدى. قازاقستان وسى حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ كەزەڭىندە ەنەرگەتيكالىق شيكىزات تاسىمالىنىڭ جاڭا ءتيىمدى دە, قاۋىپسىز باعىتىن قالىپتاستىرۋعا باسىمدىق بەرەتىن بولادى. بۇل رەتتە ەنەرگەتيكالىق شيكىزات ءترانزيتىنىڭ جاڭا باعىتى – «جاڭا جىبەك جولى» ترانزيتتىك باعىتىنا باسا ماڭىز بەرىلمەك. ءسويتىپ, قازاقستان ءححى عاسىردا جوعارى قارقىنمەن داميتىن جاڭا ەنەرگەتيكالىق رىنوكتا قىتاي مەن ەۋروپا اراسىن جالعاستىراتىن التىن كوپىرگە اينالماق.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
