12 جەلتوقسان, 2013

سۇلەيمەن دەميرەل: «ونىمەن تەڭەسەتىن ەشكىم جوق»

820 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

باعا دەگەننىڭ ءوزى سالىستىرمالى نارسە ەكەنى بەلگىلى. كوپ نارسە باعانى كىم بەرگەنىنە بايلانىستى. الەم ساياساتىنداعى اۋزى دۋالى ادامداردىڭ ءبىرى – سۇلەيمەن دەميرەل. قازىر جاسى 90-عا اياق باسقان (1924 جىلى تۋعان), تۇركيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى قىزمەتىنە 5 رەت كەلگەن, 1993-2000 جىلداردا ەل پرەزيدەنتى بولعان ساياسات كوكجالى كوپتى كورگەن, كىمنىڭ كىم ەكەنىن جاقسى بىلەدى. سول سۇلەيمەن دەميرەل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۋرالى تاپ وسىلاي دەدى. «ونىمەن تەڭەسەتىن ەشكىم جوق» دەگەن ءسوزىن كەشە, 11 جەلتوقساندا «نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ» كينو-كونتسەرتتىك زالىندا تۇساۋكەسەرى وتكىزىلگەن «تۇركى الەمىنىڭ تەگەۋرىندى تۇلعاسى» فيلمىندە ايتتى. س.دەميرەل نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازىرگى تۇركى دۇنيەسىندەگى الار ورنى كەزىندەگى اتاتۇرىك قىزمەتىندەي بولىپ وتىرعانىنا باسا نازار اۋداردى.

باعا دەگەننىڭ ءوزى سالىستىرمالى نارسە ەكەنى بەلگىلىكوپ نارسە باعانى كىم بەرگەنىنە بايلانىستى. الەم ساياساتىنداعى اۋزى دۋالى ادامداردىڭ ءبىرى – سۇلەيمەن دەميرەل. قازىر جاسى 90-عا اياق باسقان (1924 جىلى تۋعان), تۇركيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى قىزمەتىنە 5 رەت كەلگەن, 1993-2000 جىلداردا ەل پرەزيدەنتى بولعان ساياسات كوكجالى كوپتى كورگەن, كىمنىڭ كىم ەكەنىن جاقسى بىلەدى. سول سۇلەيمەن دەميرەل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۋرالى تاپ وسىلاي دەدى. «ونىمەن تەڭەسەتىن ەشكىم جوق» دەگەن ءسوزىن كەشە, 11 جەلتوقساندا «نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ» كينو-كونتسەرتتىك زالىندا تۇساۋكەسەرى وتكىزىلگەن «تۇركى الەمىنىڭ تەگەۋرىندى تۇلعاسى» فيلمىندە ايتتى. س.دەميرەل نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازىرگى تۇركى دۇنيەسىندەگى الار ورنى كەزىندەگى اتاتۇرىك قىزمەتىندەي بولىپ وتىرعانىنا باسا نازار اۋداردى.

«قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تەلەراديوكەشەنى» اكتسيونەرلىك قوعامى جاساپ شىعارعان بۇل فيلم (يدەيا اۆتورلارى – ماحمۇت قاسىمبەكوۆ پەن داۋرەن اباەۆ) ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇلعاسىنىڭ تۇركى الەمىندەگى ىقپالى مەن ورنىن كورسەتۋگە ارنالعان. تۇساۋكەسەر راسىمىنە تۇركيانىڭ, قىرعىزستان مەن ازەربايجاننىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى, قازاقستان پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتارى, تۇرىك رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى جانىنداعى ىنتىماقتاستىق جانە ۇيلەستىرۋ اگەنتتىگىنىڭ (تىكا) قىزمەتكەرلەرى, قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى.

تۇساۋكەسەر ءراسىمىن كىرىسپە سوزبەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى كەڭسەسىنىڭ باستىعى ماحمۇت قاسىمبەكوۆ اشتى. «ءبىز – تەگىمىز ءبىر, ءتۇبىمىز كوك تۇرىككە تىرەلەتىن باۋىرلاس جۇرتپىز. الەم تاريحىندا ايرىقشا ءىز قالدىرىپ, ادامزات رۋحانياتىنا باعا جەتپەس اسىل مۇرالارىن قوسقان ۇلى وركەنيەتتىڭ مۇراگەرلەرىمىز. بۇل كۇندە ءوز الدىنا بىرنەشە مەملەكەت بولساق تا, تۇركىلىك بىرلىگىمىزدى نىعايتۋعا ۇمتىلعان تۇلعالارىمىز بارشىلىق», دەي كەلىپ, ماحمۇت بازارقۇل ۇلى بۇل فيلم تۇركى دۇنيەسىندە ايرىقشا ورنى بار قازاق ەلىنىڭ تەگەۋرىندى باسشىسى تۋرالى تۋىندى ەكەنىن قاداپ ايتتى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن-اق تۇركى  الەمىنىڭ ىنتىماقتاستىعىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ, بارىس-كەلىستى جەڭىلدەتۋگە, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە رۋحاني-الەۋمەتتىك بايلانىستاردى نىعايتۋعا كۇش سالدى. ەلباسىمىزدىڭ تۇركى ىنتىماقتاستىعىن تەرەڭدەتۋدەگى ەڭبەگىن تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ بۇگىنگى جانە بۇرىنعى مەملەكەت باسشىلارى, قوعام قايراتكەرلەرى جوعارى باعالاپ وتىر. فيلم وسىنى كورسەتەدى.

ماحمۇت قاسىمبەكوۆ دەرەك­تى لەنتانى تۇسىرۋگە تۇرىك ىن­تى­ماقتاستىق جانە ۇيلەستىرۋ اگەنتتىگى ۇلكەن قولداۋ كورسەتكەنىن اتاپ كورسەتىپ, اگەنتتىكتىڭ توراعا ورىنباسارى مەحمەت سۇرەيا ەر مىرزاعا رازىلىعىن ءبىلدىردى, قوناققا ەلباسىنىڭ قولتاڭباسى جازىلعان «قازاقستان جولى» كىتابىنىڭ اعىلشىن تىلىندەگى نۇسقاسىن كادەسىي تارتۋ ەتتى. مەحمەت سۇرەيا ەر ءوز سوزىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تۇركى الەمىنىڭ تۇتاستىعى جولىندا شىن مانىندە اسا ءىرى دە يگى ءىس اتقارىپ وتىرعانىن, ەلباسىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىك تاريحىندا تاماشا تابىستارعا جەتكەنىنە باۋىرلاس, اعايىنداس حالىقتار قۋانىشتى ەكەنىن ايتتى. مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ دەرەكتى ءفيلمدى جاساۋشىلارعا ەل مەرەيىن اسىراتىن تۋىندى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.

گازەتىمىزدىڭ بۇگىنگى نومىرىندە «تۇركى الەمىنىڭ تەگەۋرىندى تۇلعاسى» دەرەكتى ءفيلمى تۋرالى ارناۋلى ماقالا جاريالانىپ وتىرعاندىقتان, بۇل شاعىن حاباردا لەنتادا تاتارستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى مەنتەمير شايميەۆ, قىرعىزستان پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆ, تۇركيا پرەزيدەنتى ابدوللا گۇل, تۇركيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى سۇلەيمەن دەميرەل, ەلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى رەدجەپ تايىپ ەردوعان, ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ, تۇركى كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى حاليل اكىندجى سياقتى تۇلعالار ەلباسىمىزدىڭ ەرەن تۇلعاسى جايىندا وتە جوعارى پىكىرلەر بىلدىرگەنىن ايتۋمەن شەكتەلمەكپىز.

فيلم بۇگىن كەشكە «قازاقستان» جانە «حابار» ارنالارى ارقىلى كورسەتىلەدى. تۋىندى جاقىن كۇندەردە تۇركيا, ازەربايجان جانە قىرعىزستان ەلدەرىنىڭ تەلەارنالارى ارقىلى كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىنىلادى.     

سامات مۇسا,

«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار