قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى سەرىك احمەتوۆ وڭتۇستىك كورەياعا ەكى كۇندىك رەسمي ساپارمەن باردى. ساپارى اياسىندا ول كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى پاك كىن حەنىڭ قابىلداۋىندا بولدى. كەزدەسۋدە سەرىك احمەتوۆ پاك كىن حەعا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2014 جىلى ەلىمىزگە رەسمي ساپارمەن كەلىپ قايتۋعا شاقىرۋىن تابىس ەتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى سەرىك احمەتوۆ وڭتۇستىك كورەياعا ەكى كۇندىك رەسمي ساپارمەن باردى. ساپارى اياسىندا ول كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى پاك كىن حەنىڭ قابىلداۋىندا بولدى. كەزدەسۋدە سەرىك احمەتوۆ پاك كىن حەعا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2014 جىلى ەلىمىزگە رەسمي ساپارمەن كەلىپ قايتۋعا شاقىرۋىن تابىس ەتتى.
كەزدەسۋدىڭ باستى تاقىرىبى ەكى جاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى بولدى. ءبىز بۇل باعىتتا ەداۋىر تابىستارعا قول جەتكىزدىك. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ توعىز ايىندا ەكى جاقتى ساۋدا اينالىمىنىڭ 1 ميلليارد دوللاردان اسىپ ءتۇسۋى سونىڭ ءبىر جاقسى دالەلى. ءبىز ساۋدا اينالىمى قارقىنىن ودان ءارى ارتتىرۋعا ىنتالىمىز, دەدى ءوز سوزىندە س.احمەتوۆ. ول, سونداي-اق, قازاقستان مەن كورەيا بالقاش جىلۋ ەلەكتر ستانساسىن, اتىراۋ وبلىسىندا گاز-حيميا كەشەنىن سالۋ, «جامبىل» كەن ورنىن يگەرۋ سەكىلدى بىرقاتار بىرلەسكەن ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتقاندىعىن اتاپ كورسەتتى.
پاك كىن حە ءوز كەزەگىندە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ىستىق ىقىلاستى ءسالەمىن جولدادى. كورەيا پرەزيدەنتى ەكى جاقتى ءىس-ارەكەتتەر دەڭگەيىن جوعارى باعالاپ, مەملەكەتارالىق قاتىناستاردىڭ بارلىق قىرلارى بويىنشا بايلانىستاردى ودان ءارى تەرەڭدەتە تۇسۋگە ىنتالى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. قازاقستان كورەيا ءۇشىن ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى ەڭ باستى ارىپتەستەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى, دەپ اتاپ كورسەتتى كەزدەسۋ بارىسىندا پاك كىن حە. مۇنىمەن قاتار, ول ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋدە كورەيانىڭ ۇلكەن تاجىريبە جيناقتاعانىن ايتا كەلە, وزدەرىنىڭ بۇل تاجىريبەلەرىن قازاقستانمەن بولىسۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن مالىمدەدى.
وسى كۇنى قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى كورەيا رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – جوسپارلاۋ جانە قارجى ءمينيسترى و سوك حيونمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكى جاقتى ءىس-ارەكەتتەردىڭ كەڭ كولەمى تالقىلاندى. سونىڭ ىشىندە ماشينا جاساۋ, قايتا جاڭعىرتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن ءوندىرۋ, جەڭىل ونەركاسىپ جانە باسقا دا سالالارداعى ءتيىمدى بيزنەستىك جوبالار جايىندا اڭگىمە قوزعالدى.
قازاقستان ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى تۇراقتى ءوسىمدى قامتاماسىز ەتۋگە ۇمتىلىس تانىتۋدا. وسى باعىتتا ءبىز كورەيامەن ءوزارا ءتيىمدى ينۆەستيتسيالىق جانە تەحنولوگيالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا مۇددەلىمىز, دەپ اتاپ كورسەتتى قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى. سونىمەن قاتار, سەرىك احمەتوۆ وسى ەلدىڭ يوسۋ قالاسىندا 2012 جىلى وتكىزىلگەن ەكسپو حالىقارالىق كورمەسىنىڭ تاجىريبەسىن زەرتتەۋگە ىقىلاس تانىتىپ, كورەيلىك كومپانيالاردى استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسۋعا شاقىردى.
كەزدەسۋ سوڭىندا بىرقاتار ەكى جاقتى قۇجاتتارعا قول قويىلدى. سونىڭ ىشىندە ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنىڭ اراسىندا كەدەن ىسىندە ءوزارا اكىمشىلىك كومەك كورسەتۋ جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە, قازاقستاندىق «سامۇرىق-ەنەرگو» اق پەن كورەيالىق «Hyundai» كورپوراتسياسى اراسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
مۇنىڭ سىرتىندا قازاقستان مەن كورەيا ساۋدا-ەكونوميكالىق پالاتالارى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى, «Samruk-Green Energy» جشس مەن «Hyundai» كورپوراتسياسى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمدار جاسالدى.
سوڭعى جىلدارى قازاقستان مەن كورەيا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ارتىپ كەلەدى. ماسەلەن, ەكى ەلدىڭ تاۋار اينالىمى 2012 جىلى الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 40 پايىزعا ارتىپ, 1,257 ملرد. اقش دوللارىنا جەتتى. ال 2013 جىلدىڭ توعىز ايىندا ول 1 ملرد. اقش دوللارىنا جەتىپ, 2012 جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 6 پايىزدان استام كورسەتكىشكە ارتتى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, وڭتۇستىك كورەيا ەكونوميكاسىنا قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسياسى 2,6 ميللياردتان استام اقش دوللارىن قۇرادى. ونىمەن قوسا, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە وڭتۇستىك كورەيا كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 700-دەن استام بىرلەسكەن كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى ەكەن.
ءبىزدى كورەيانىڭ كوبىنە جوعارى دامىعان تەحنولوگياسى قىزىقتىراتىنى راس. وسى سالاداعى ءبىرلەسكەن كاسىپورىنداردىڭ ارقاسىندا بۇگىندە ارىپتەستىگىمىز ارتىپ, بايلانىستار بەكي تۇسۋدە. ينۆەستيتسيامەن بىرگە, قازاقستانعا جاڭا تەحنولوگيا, قازىرگى زامانعا ساي بىلىكتىلىك دەڭگەيى جانە وندىرىسكە دەگەن جاڭا قارىم-قاتىناس ەرە كەلۋدە. ارينە, «جاقسى كورسەڭ – ۇيرەنبەككە» دەمەكشى, كورەيا سياقتى تەحنولوگياسى وزىق ەلدەن ءبىزدىڭ الارىمىز كوپ. وسىعان وراي ۇكىمەت باسشىسىنىڭ كورەياعا ساپارى بارىسىندا قازاقستان دەلەگاتسياسى بىرنەشە ءىرى ءوندىرىس ورىندارىن ارالادى. سونىڭ ءبىرى – «Samsung Electronics D-Light» پەرسپەكتيۆالىق تەحنولوگيالار كورمە كەشەنى. «Samsung» قازاقستاندىقتار ءۇشىن بەيتانىس ۇعىم ەمەس. قازىرگىدەي تەحنيكانىڭ دامىعان عاسىرىندا بۇل كومپانيانىڭ ونىمدەرى كەز كەلگەن وتباسىنىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسىندا ءجيى قولدانىسقا يە.
1969 جىلى ىرگەسى قالانعان الىپ كاسىپورىننىڭ بۇگىنگى جەتىستىگى كىمدى بولسىن تامساندىرماي قويمايدى. وعان كومپانيانىڭ كەشەنىن ارالاي ءجۇرىپ كوزىمىز تاعى ءبىر جەتتى. پرەمەر-مينيستر باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسيا وندا كومپانيانىڭ سوڭعى ۇلگىدەگى ونىمدەرىمەن, تەلەكوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار, كومپيۋتەرلىك تەحنيكالاردىڭ دامۋى بارىسىمەن تانىسىپ, تاماشالادى.
رەسمي ساپار اياسىندا قازاقستان دەلەگاتسياسى وڭتۇستىك كورەيانىڭ ەكونوميكالىق ماڭىزى زور ءىرى كاسىپورىندارىنىڭ ءبىرى – «LG Chem» كومپانياسىندا بولدى. كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ تەحنولوگيالىق ورتالىعى سانالاتىن تەدجون قالاسىندا ورنالاسقان «LG Chem» مۇناي-حيميا ونىمدەرى, اقپاراتتىق جانە ەلەكتروندى ماتەريالدار شىعارۋدا بۇگىندە الەمگە اتى ءماشھۇر ۇزدىك كاسىپورىن. دەمەك, قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ «LG Chem» كومپانياسىنا ارنايى اتباسىن بۇرۋى تەگىن ەمەس. سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدە مۇناي-گاز ونىمدەرىن وندىرۋگە ايرىقشا كوڭىل بولىنۋدە. سونىڭ ءبىر دالەلى اتىراۋدا گاز-حيميا كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ال مۇندايدا كورەيا سياقتى مەملەكەت – تاپتىرماس ارىپتەس. تەحنولوگيا, جالپى زاماناۋي تەحنيكا, يننوۆاتسيا سالاسىندا ۇيرەتەرى كوپ بۇل كومپانيامەن ىنتىماقتاستىق بايلانىسىمىز 2010 جىلى ەلباسىنىڭ وڭتۇستىك كورەياعا جاساعان رەسمي ساپارىندا بەكىگەن بولاتىن. ەندى, مىنە, سول بايلانىستار ناقتى ءىس جۇزىنە اسۋدا.
وڭتۇستىك كورەيانى قازاقستانداعى ءىرى ينۆەستورلار ساناتىنا شىعارىپ وتىرعان تاعى ءبىر جوبا بالقاش جىلۋ ەلەكتر ستانساسى دەۋگە ابدەن بولادى. بۇل جونىندە دە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ رەسمي ساپارىندا كەلىسىمدەر جاسالعان. وسىلايشا, قازىرگى تاڭدا بالقاش جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىمەن «سامۇرىق-ەنەرگو» اق جانە كورەيالىق «كەپكو-سامسۋنگ» كونسورتسيۋمى اينالىسىپ جاتىر. وسىعان وراي قازاقستاندىق دەلەگاتسيا رەسمي ساپار اياسىندا سەۋلدەن قىرىق شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان ينچون قالاسىنداعى «يونگحىن» جىلۋ ەلەكتر ستانساسىندا بولىپ قايتتى. بۇل كەشەننىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, ەلىمىز ءۇشىن, ەلىمىزدە قولعا الىنعان ءىرى جوبا ءۇشىن تاجىريبەسى مول ورتالىقتىڭ قىر-سىرىنا ءۇڭىلدى.
رەسمي ساپار قورىتىندىسىندا بىرقاتار ەكىجاقتى قۇجاتتارعا قول قويىلدى. ونىڭ ىشىندە مۇناي-گاز سالاسىنا قاتىستى, جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنا بايلانىستى كەلىسىمدەر بار.
ەلشىلەرمەن جۇزدەستى
قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ گەرمانيا ەلشىسى گيدو حەرتستى جانە فرانتسيا ەلشىسى فرانسيس ەتەندى ولاردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا قابىلدادى, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان مەن گەرمانيانىڭ جانە قازاقستان مەن فرانتسيانىڭ قازىرگى كەزەڭدەگى جانە كەلەشەكتەگى ىنتىماقتاستىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, ونىڭ ىشىندە پارلامەنتارالىق قاتىناستار تاقىرىبى قوزعالدى. تاراپتار قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى ارىپتەستىكتى, بۇۇ جانە ەقىۇ اياسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى دامىتۋ جايىن تالقىلادى. بۇل ارىپتەستىكتىڭ الداعى كەزدە دە جەمىستى جالعاساتىندىعىنا, وركەنيەتتى ۇردىستەرگە ساي ورىستەيتىندىگىنە نەگىز مول ەكەندىگى ايتىلدى.
سەنات توراعاسى استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ ماڭىزىنا نازار اۋدارىپ, ورتالىق ازياداعى وسىناۋ ەرەكشە وقيعاعا گفر مەن فرانتسيانىڭ بەلسەندى قاتىساتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان» – سەۋلدەن.