ەلىمىزدە قوعامدىق كولىكتەردەگى كەلەڭسىزدىكتەر سالدارىنان ورىن الاتىن وقيعالار تۋرالى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا جاتىر. بىراق قولما-قول ەسەپ ايىرىسۋ ءۇشىن قالاي دا الەۋەتتى جانداردى كولىكتەرىنە مىنگىزۋگە تالاساتىن قوعامدىق كولىك تىزگىنىن ۇستاعاندار زاڭنامانى بەلدەن باسۋ, تارتىپسىزدىك سەكىلدى ادەپسىزدىكتەرىن جالعاستىرۋدا. بۇل ماسەلە جونىندە حالىق شاعىمدانۋدان شارشاعالى قاشان. مىنە, سوندىقتان پروكۋراتۋرا, پوليتسيا ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسە تالدىقورعان قالاسىنداعى قوعامدىق كولىكتەردىڭ جۇمىسىن تەكسەرۋ ءۇشىن ارنايى رەيد ۇيىمداستىرۋعا ۇيىتقى بولعان ەدىك.
ەلىمىزدە قوعامدىق كولىكتەردەگى كەلەڭسىزدىكتەر سالدارىنان ورىن الاتىن وقيعالار تۋرالى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا جاتىر. بىراق قولما-قول ەسەپ ايىرىسۋ ءۇشىن قالاي دا الەۋەتتى جانداردى كولىكتەرىنە مىنگىزۋگە تالاساتىن قوعامدىق كولىك تىزگىنىن ۇستاعاندار زاڭنامانى بەلدەن باسۋ, تارتىپسىزدىك سەكىلدى ادەپسىزدىكتەرىن جالعاستىرۋدا. بۇل ماسەلە جونىندە حالىق شاعىمدانۋدان شارشاعالى قاشان. مىنە, سوندىقتان پروكۋراتۋرا, پوليتسيا ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسە تالدىقورعان قالاسىنداعى قوعامدىق كولىكتەردىڭ جۇمىسىن تەكسەرۋ ءۇشىن ارنايى رەيد ۇيىمداستىرۋعا ۇيىتقى بولعان ەدىك.
نەگىزى, تالدىقورعان قالالىق اكىمدىگى مەملەكەتتىك مەكەمەسىمەن الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعىندا جولاۋشىلاردى جانە ولاردىڭ جۇكتەرىن كولىكپەن تاسىمالداۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن «TRANSTAL», «اك نار ا», «جيگۋلي», «جان-ەل», «سايمان» جانە «تالدىكورگان-تاكسوپارك» اتتى جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى كەلىسىمشارت جاساسىپ, ءبۇگىنگى كۇنى سول جۇمىستى ساپاسىز بولسا دا اتقارۋدا. قۇزىرلى ورگاندار وكىلدەرىمەن جۇرگىزگەن رەيد بارىسىندا كەلىسىمشارتتىڭ زاڭدىق تالابى جانە قر ۇكىمەتىنىڭ 2 شىلدە 2011 جىلعى №767 قاۋلىسىنىڭ تالابى كولىكتەرىمەن جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋ جۇمىسىن مىندەتتەپ العان تاراپ جاعىنان ورەسكەل بۇزىلعاندىعى انىقتالدى. ايتالىق, اتالعان قاۋلىنىڭ 2-بولىگى, 18-تارماعىندا اۆتوبۋس كابيناسىندا, ياعني جۇرگىزۋشىنىڭ جانىندا: جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋشى تۇلعانىڭ تولىق اتاۋى, جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋدى ۇيىمداستىرۋشىنىڭ, تاسىمالداۋشىنىڭ بايلانىس تەلەفوندارى, مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە كولىكتىك باقىلاۋ, جول پوليتسياسى اۋماقتىق ورگانىنىڭ تەلەفوندارى, مارشرۋت سىزباسىنىڭ كوشىرمەسى, جولاقىسى تۋرالى مالىمەت ءىلىنىپ تۇرۋى كەرەك. الايدا, رەيد بارىسىندا ءتىزبەلەنگەن تالاپتىڭ ورىندالماعانى كورىندى. بۇل فاكت. «TRANSTAL» جشس مەنشىگىندەگى مەملەكەتتىك ءنومىرى KZ 476 ADA №25 مارشرۋتتا, مەملەكەتتىك ءنومىرى ۆ 908 YAN №23 مارشرۋتتا, مەملەكەتتىك ءنومىرى KZ 819 Dەا №5 مارشرۋتتا, مەملەكەتتىك ءنومىرى ۆ 426 ۆYو, مەملەكەتتىك ءنومىرى ۆ 663 ەنو «گازەل» ماركالى اۆتوكولىكتەرىندە مەملەكەتتىك ءنومىرى ۆ 372 DB «Yaxing JS» اۆتوبۋسىندا اقپاراتتىق كەستە مۇلدە جوق.
مۇنىڭ ۇستىنە مەملەكەتتىك ءنومىرلەرى ۆ 472 SDM, ۆ 933 ORM, KZ 880 ADA/05 «گازەل» كولىكتەرى ءجانە تاعى باسقا اۆتوكولىكتەردىڭ جۇرگىزۋشىلەرى ەشقانداي كۋالىكسىز نەمەسە كۋالىكتەرىنىڭ مەرزىمى ءوتىپ كەتسە دە جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋدا.
«اۆتوموبيل كولiگi تۋرالى» زاڭىنىڭ 2-تارماعىندا «حالىقارالىق تاسىمالداۋلاردى قوسپاعاندا, جولاۋشىلار مەن باگاجدى اۆتوموبيلمەن تۇراقتى تاسىمالداۋدى جولاۋشىلار مەن باگاجدىڭ اتالعان تاسىمالداۋ مارشرۋتتارىنا قىزمەت كورسەتۋ قۇقىعىن كونكۋرستا جەڭiپ العان جانە تاسىمالداۋشىلار مەن تيiستi جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگاندار اراسىندا جاسالاتىن شارتتار نەگiزiندە ولارعا قىزمەت كورسەتۋ قۇقىعىنا كۋالiك العان تاسىمالداۋشىلار جۇزەگە اسىرادى. شارت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi بەكiتكەن جولاۋشىلار مەن باگاجدى اۆتوموبيلمەن تۇراقتى تاسىمالداۋدى ۇيىمداستىرۋدىڭ ۇلگi شارتىنا سايكەس جاسالۋعا تيiس. تاسىمالداۋدىڭ اتالعان تۇرلەرiن كۋالiكسiز جۇزەگە اسىرۋعا جول بەرiلمەيدi» دەپ ناقتىلانعان. ەندى تالدىقورعان قالالىق اكىمدىگى مەن جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋشى جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەر اراسىندا جاسالىپ, زاڭدىق كۇشىنە ەنگەن كەلىسىمشارتتىڭ 2.1.8 تارماقتارىنا كەلسەك, وندا جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋ ءۇشىن مەرزىمى 10 جىلدان اسپاعان اۆتوبۋستار مەن شاعىن اۆتوبۋستار پايدالانىلادى دەپ كورسەتىلگەن. بىراق بۇل كەلىسىمشارت تەك قاعاز جۇزىندە عانا قالىپ وتىر. مىسالى, مەملەكەتتىك نومىرلەرى ۆ 933 ORM, ۆ 472 SDM, ۆ 426 ۆYو «گازەل» اۆتوكولىكتەرىنىڭ زاۋىتتان شىققانىنا 11-14 جىل بولعانى رەيدتىك تەكسەرۋدە انىقتالدى.
قورىتا ايتقاندا, ايالدامالاردا بالالاردى بوزارتىپ, زەينەتكەرلەردى زارىقتىراتىن وسىناۋ قوعامدىق كولىكتەر جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ جول ءجۇرۋ ەرەجەسىن ورەسكەل بۇزىپ, جولاقىسىن تولەۋگە الەۋەتتى-اۋ دەپ سانايتىن جاندار قاي جەردە قولىن سوزا قالسا دەرەۋ تەجەۋىشىن باساتىنىن كوپشىلىك جاقسى بىلەدى. تاعى ءبىر باسا ايتار جايت – رەيدتىك شارا بارىسىندا وزدەرىن تەكسەرۋشى-كاسسير دەپ تانىستىرعان ازاماتشالار «ونسىز دا قارىزىمىز كوپ ەدى, ەندى قايتتىك؟» دەپ ءوزارا اششى شىندىقتى ايتقانىن دا ەستىدىك. ودان تۇيگەن وي – ەرلى-زايىپتىلار قانداي دا ءبىر جولمەن جالعا «گازەل» كولىگىن العان سوڭ, بارلىق قارىزعا العان قاراجات پەن ۇستەمە اقىلى نەسيەنى جابۋعا جول تاپتىق دەپ جانتالاسارى حاق. ايتكەنىمەن, بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا تىرنەكتەپ جيعان تەڭگەنى «كوكەلەرى» تيىنىنا دەيىن ساناپ وتىرىپ ۋىستاپ سىپىرىپ الاتىنى دا سول جالگەرلەردىڭ تاعى ءبىر مۇڭى. بىراق ونى ەشقايسىسى اشىق ايتا المايدى. ويتكەنى, قانشا قينالسا دا كۇندەلىكتى ناپاقاسىن تاۋىپ, بالا-شاعاسىن اسىراپ وتىرعان جۇمىسىنان كىم ايىرىلعىسى كەلەدى؟ سوندىقتان بۇل ماسەلەنىڭ دە ءبىر ءتۇيىنى سول بايشىكەشتەردىڭ «كاسىبي قيتۇرقىلىعىندا» جاتقانىن اڭعارعان لازىم.
ەل كونستيتۋتسياسىنىڭ 83-بابىن, «پروكۋراتۋرا تۋرالى» زاڭنىڭ 25-بابىن نەگىزگە الا وتىرىپ تالدىقورعان قالالىق پروكۋرورى تالدىقورعان قالاسىنىڭ اكىمىنە جوعارىدا جازىلعان كەمشىلىكتەردى جويىپ, ءتيىستى ورىنعا حابارلاما بەرۋ تۋرالى ۇسىنىم ءتۇسىردى. بۇل زاڭ تالابى.
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى وبلىسى.
