ينفلياتسيا جانە ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگىنىڭ ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا 2020 جىلعى قاراشادا ينفلياتسيا 0,9% (2019 جىلعى قاراشادا – 0,7%) بولدى.
جىلدىق ينفلياتسيا 7,3% (2019 جىلعى جەلتوقساندا – 5,4%) دەڭگەيىندە قالىپتاستى. ينفلياتسيانىڭ قۇرىلىمىندا جىلدىق كورسەتكىش بويىنشا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسى 10,8%-عا, ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار – 5,7%-عا, اقىلى قىزمەتتەر – 4,1%-عا ءوستى.
2020 جىلعى قاراشادا حالىقتىڭ پىكىرتەرىم ناتيجەسى بويىنشا ءبىر جىلدان كەيىن كۇتىلەتىن ينفلياتسيانى ساندىق باعالاۋ 7,8% بولدى.
حالىقارالىق رەزەرۆتەر جانە اقشا اگرەگاتتارى
ۇلتتىق بانكتىڭ جالپى حالىقارالىق رەزەرۆتەرى 2020 جىلعى قاراشادا الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا نەگىزىنەن التىن باعاسى تومەندەۋىنە بايلانىستى 3,2%-عا تومەندەپ, 32,5 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
جالپى العاندا, ەلدىڭ حالىقارالىق رەزەرۆتەرى ۇلتتىق قوردىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى اكتيۆتەرىن (58,0 ملرد اقش دوللارى) قوسا العاندا, الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا 90,5 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
2020 جىلعى قاراشادا اقشا بازاسى 0,1%-عا (جىل باسىنان بەرى – 40,2%-عا) كەڭەيىپ, 9 667,5 ملرد تەڭگە بولدى. تار اقشا بازاسى, ياعني ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ ۇلتتىق بانكتەگى مەرزىمدى دەپوزيتتەرىن قوسپاعانداعى اقشا بازاسى 5 633,8 ملرد تەڭگەگە دەيىن 5,9%-عا (جىل باسىنان بەرى – 3,7%-عا) كەڭەيدى.
اقشا ماسساسى 2020 جىلعى قاراشادا 0,4%-عا (جىل باسىنان بەرى 15,6%-عا ۇلعايدى) تومەندەپ, 24 647,5 ملرد تەڭگە بولدى, اينالىستاعى قولما-قول اقشا 2 707,1 ملرد تەڭگەگە دەيىن 3,5%-عا تومەندەدى (جىل باسىنان بەرى 17,7%-عا ۇلعايدى).
ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتى سالاسىنداعى وپەراتسيالارى
ۇلتتىق بانك 2020 جىلعى 14 جەلتوقساندا پايىزدىق ءدالىزدى ەپيدەميا الدىنداعى دەڭگەيگە دەيىن +/–1 پ.ت. قىسقارتا وتىرىپ, بازالىق مولشەرلەمەنى 9% دەڭگەيىندە ساقتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بازالىق مولشەرلەمەنى بۇرىنعى دەڭگەيدە ساقتاۋ تۋرالى شەشىم مۇناي نارىعىنداعى تۇراقسىزدىققا, جوعارى جانە ءالسىز تۇراقتانعان ينفلياتسيالىق كۇتۋلەرگە, سونداي-اق ەلدە جانە الەمدە ەپيدەميالىق جاعدايدان بەلگىسىزدىك ساقتالۋىنا بايلانىستى بولدى. بازالىق مولشەرلەمەنىڭ ءدالىزىن تارىلتۋ نارىققا قاتىسۋشىلاردىڭ بارىنشا ورنىقتى كۇتۋلەرىن قالىپتاستىرۋعا جانە اقشا نارىعى مولشەرلەمەلەرىنىڭ قۇبىلمالىعىن تومەندەتۋگە باعىتتالدى.
اقشا نارىعىندا اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە تارگەتتەلەتىن (نىسانالى) مولشەرلەمە بولىپ تابىلاتىن TONIA ينديكاتورى2 2020 جىلعى قاراشادا پايىزدىق ءدالىز ىشىندە قالىپتاستى. 2020 جىلعى قاراشادا TONIA-نىڭ ورتاشا الىنعان ءمانى جىلدىق 8,95% (2020 جىلعى قازاندا – 8,99%) بولدى.
اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ قۇرالدارى. 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا نارىعىنداعى وپەراتسيالارىنىڭ تەرىس سالدوسى (ۇلتتىق بانكتىڭ اشىق پوزيتسياسى) 3,5 ترلن تەڭگە بولدى.
اينالىستاعى قىسقا مەرزىمدى نوتتاردىڭ كولەمى ءبىر ايدا 1,8%-عا تومەندەپ, 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا 2 730,7 ملرد تەڭگە بولدى.
2020 جىلعى قاراشادا 1 032,5 ملرد تەڭگە جالپى سومادا 7 اۋكتسيون وتكىزىلدى, ونىڭ ىشىندە 718,9 ملرد تەڭگە سوماعا 1 ايلىق نوتتاردى ورنالاستىرۋ بويىنشا 5 اۋكتسيون (ورتاشا الىنعان كىرىستىلىك – 9,02%), 213,7 ملرد تەڭگە سوماعا 3 ايلىق نوتتاردى ورنالاستىرۋ بويىنشا 1 اۋكتسيون (كىرىستىلىك – 9,53%), 100,0 ملرد تەڭگە سوماعا جارتىجىلدىق نوتتار بويىنشا 1 اۋكتسيون (كىرىستىلىك – 9,81%) وتكىزىلدى.
ۇلتتىق بانكتىڭ قىسقا مەرزىمدى نوتتارىن وتەۋ كولەمى 2020 جىلعى قاراشادا 1 062,6 ملرد تەڭگە بولدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ اينالىستاعى باعالى قاعازدارىنىڭ كولەمى 2020 جىلعى قاراشادا 1,5%-عا ۇلعايىپ, 10 700,2 ملرد تەڭگە بولدى.
2020 جىلعا قاراشانىڭ سوڭىندا ءبىر جىلدان استام سەگمەنتتە كىرىستىلىك قيسىعى3 ايدىڭ باسىنداعى دەڭگەيدەن جوعارى بولدى. بۇل رەتتە ءبىر جىلعا دەيىنگى سەگمەنتتە كىرىستىلىك وتەلگەنگە دەيىنگى 1–3 اي مەرزىمى بار قاعازدار بويىنشا تومەندەۋدى كورسەتتى.
ۆاليۋتا نارىعى
2020 جىلعى قاراشادا تەڭگەنىڭ بيرجالىق ايىرباستاۋ باعامى ءبىر اقش دوللارى ءۇشىن 422,60–434,62 تەڭگە ارالىعىندا وزگەردى. 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا تەڭگەنىڭ اقش دوللارىنا قاتىستى بيرجالىق باعامى ءبىر ايدا 1,8%-عا نىعايىپ, ءبىر اقش دوللارى ءۇشىن 425,07 تەڭگەنى قۇرادى.
تەڭگە – اقش دوللارى ۆاليۋتالىق جۇبى بويىنشا وپەراتسيالاردىڭ جالپى كولەمى ءبىر ايدا 10,4 ملرد اقش دوللارى, ونىڭ ىشىندە قازاقستان قور بيرجاسىنداعى بيرجالىق ساۋدا-ساتتىق كولەمى – 2,3 ملرد اقش دوللارى, بيرجادان تىس ۆاليۋتا نارىعىنداعى وپەراتسيالار كولەمى – 8,0 ملرد اقش دوللارى بولدى. ءبىر ەنشىلەس بانكتىڭ بيرجادان تىس نارىقتاعى وپەراتسيالاردىڭ جالپى كولەمىندەگى ۇلەسى 80,4%, نەمەسە 6,5 ملرد اقش دوللارى (2020 جىلعى قازاندا – 80,6%, نەمەسە 7,4 ملرد اقش دوللارى) بولدى, بۇل ولاردىڭ مەنشىكتى كاپيتالىن ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەردەن حەدجيرلەۋمەن بايلانىستى بولدى. بۇل وپەراتسيالار بانك توبىنىڭ ىشىندە جۇرگىزىلەدى جانە ىشكى ۆاليۋتا نارىعىنداعى شەتەل ۆاليۋتاسىنا سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ اراقاتىناسىنا اسەر ەتپەيدى.
2020 جىلعى قاراشادا حالىق نەتتو-نەگىزدە 283,7 ملرد تەڭگەگە بالامالى سوماعا قولما-قول شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الدى. بۇل شىعىستار وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا 4,1%-عا ۇلعايدى (2020 جىلعى قازاندا – 272,4 ملرد تەڭگە), 2019 جىلعى ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا (307,5 ملرد تەڭگە) نەتتو-ساتىپ الۋ كولەمى 7,7%-عا تومەندەدى. شىعىستاردىڭ نەگىزگى كولەمى اقش دوللارىن – 72% نەمەسە 204,4, ملرد تەڭگە, رەسەي ءرۋبلىن – 18,2%, نەمەسە 51,6 تەڭگە, ەۋرونى – 9,6%, نەمەسە 27,4 ملرد تەڭگە ساتىپ الۋعا باعىتتالدى. ۆاليۋتالاردىڭ تۇرلەرى بويىنشا بولگەندە ءبىر ايدا اقش دوللارىن ساتىپ الۋعا جۇمسالعان شىعىستار 15,3%-عا (2019 جىلعى ۇقساس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5,5%-عا تومەندەدى), ەۋرونى ساتىپ الۋعا جۇمسالعان شىعىستار – 0,3%-عا (8,5%-عا تومەندەۋ) ءوستى. حالىقتىڭ رەسەي ءرۋبلىن ساتىپ الۋعا جۇمسالعان
دەپوزيت نارىعى
رەزيدەنتتەردىڭ دەپوزيتتىك ۇيىمدارداعى دەپوزيتتەرىنىڭ كولەمى ءبىر ايدا 0,01%-عا شامالى ۇلعايىپ, 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا 21 940,4 ملرد تەڭگە بولدى. زاڭدى تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى ءبىر ايدا 11 523,3 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,7%-عا تومەندەدى, جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى 10 417,1 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,8%-عا ءوستى.
ءبىر ايدا ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەر كولەمى 13 322,8 ملرد تەڭگەگە دەيىن 2,6%-عا ۇلعايدى, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەر كولەمى 8 617,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 3,8%-عا تومەندەدى. دوللارلاندىرۋ دەڭگەيى 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا 39,3% (2019 جىلعى جەلتوقساندا – 43,1%) بولدى.
زاڭدى تۇلعالاردىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەرى 2020 جىلعى قاراشادا 7 112,1 ملرد تەڭگەگە دەيىن 3,4%-عا ۇلعايدى, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەرى 4 411,3 ملرد تەڭگەگە دەيىن 6,6%-عا ازايدى (زاڭدى تۇلعالار دەپوزيتتەرىنەن 38,3%).
جەكە تۇلعالاردىڭ تەڭگەدەگى دەپوزيتتەرى 6 210,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 1,7%-عا ۇلعايدى, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەرى 4 206,4 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,6%-عا قىسقاردى (جەكە تۇلعالار دەپوزيتتەرىنەن 40,4%).
مەرزىمدى دەپوزيتتەردىڭ كولەمى ءبىر ايدا 0,9%-عا ازايىپ, 14 729,2 ملرد تەڭگە بولدى. ولاردىڭ قۇرىلىمىندا ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى سالىمدار 8 830,5 ملرد تەڭگەنى, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدار – 5 898,7 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
بانكتىك ەمەس زاڭدى تۇلعالاردىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى مەرزىمدى دەپوزيتتەرى بويىنشا ورتاشا الىنعان سىياقى مولشەرلەمەسى 7,2% (2019 جىلعى قاراشادا – 7,2%), جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى بويىنشا – 9,3% (9,1%) بولدى.
كرەديت نارىعى
بانكتەردىڭ ەكونوميكانى كرەديتتەۋ كولەمى ءبىر ايدا 1,4%-عا ۇلعايىپ, 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا 14 646,7 ملرد تەڭگە بولدى. زاڭدى تۇلعالارعا بەرىلگەن كرەديتتەردىڭ كولەمى 7 287,6 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,1%-عا ۇلعايدى, جەكە تۇلعالارعا –7 359,1 ملرد تەڭگەگە دەيىن 2,8%-عا ۇلعايدى.
ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى كرەديتتەردىڭ كولەمى ءبىر ايدا 12 577,9 ملرد تەڭگەگە دەيىن 2,2%-عا ۇلعايدى. ولاردىڭ قۇرىلىمىندا زاڭدى تۇلعالارعا بەرىلگەن كرەديتتەر 0,9%-عا, جەكە تۇلعالارعا بەرىلگەن كرەديتتەر 3,2%-عا ۇلعايدى. شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى كرەديتتەر كولەمى 2 068,8 ملرد تەڭگەگە دەيىن 3,1%-عا ازايدى. ولاردىڭ قۇرىلىمىندا زاڭدى تۇلعالارعا بەرىلگەن كرەديتتەر 2,1%-عا, جەكە تۇلعالارعا بەرىلگەن كرەديتتەر 31,6%-عا ازايدى. تەڭگەدەگى كرەديتتەردىڭ ۇلەس سالماعى 2020 جىلعى قاراشانىڭ سوڭىندا 85,9%-دى (2019 جىلعى جەلتوقساندا – 83,4%-دى) قۇرادى.
ءبىر ايدا ۇزاق مەرزىمدى كرەديتتەردىڭ كولەمى 12 544,7 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,9%-عا قىسقا مەرزىمدى كرەديتتەردىڭ كولەمى 2 102,0 ملرد تەڭگەگە دەيىن 4,9%-عا ۇلعايدى.
شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن كرەديتتەۋ 2020 جىلعى قاراشادا 2 304,8 ملرد تەڭگەگە دەيىن 0,3%-عا ۇلعايدى (ەكونوميكاعا بەرىلەتىن كرەديتتەردىڭ جالپى كولەمىنەن 15,7%).
سالالار بويىنشا بولۋدە بانكتەردىڭ ەكونوميكاعا بەرەتىن كرەديتتەرىنىڭ قوماقتى سوماسى ونەركاسىپ (جالپى كولەمدەگى ۇلەسى – 13,5%), ساۋدا (11,6%), قۇرىلىس (4,7%) جانە كولىك (3,4%) سياقتى سالالارعا تيەسىلى.
2020 جىلعى قاراشادا بانكتىك ەمەس زاڭدى تۇلعالارعا ۇلتتىق ۆاليۋتادا بەرىلگەن كرەديتتەر بويىنشا ورتاشا الىنعان سىياقى مولشەرلەمەسى 11,9% (2019 جىلعى قاراشادا – 12,2%), جەكە تۇلعالارعا – 14,9% (17,0%) بولدى.
2020 جىلعى قاراشاداعى قورىتىندى بويىنشا تولەم جۇيەلەرى
2020 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا 17 تولەم جۇيەسى, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق بانكتىڭ تولەم جۇيەلەرى, اقشا اۋدارۋ جۇيەلەرى, تولەم كارتوچكالارى جۇيەلەرى جۇمىس ىستەيدى.
2020 جىلعى قاراشادا ۇلتتىق بانكتىڭ تولەم جۇيەلەرى (بانكارالىق اقشا اۋدارۋ جۇيەسى مەن بانكارالىق كليرينگ جۇيەسى) ارقىلى 43,6 ترلن تەڭگە سوماسىنا 4,4 ملن ترانزاكتسيا جۇرگىزىلدى (2020 جىلعى قازانمەن سالىستىرعاندا سانى بويىنشا ۇلعايۋ 0,7% بولدى, ال سوماسى 3,3%-دى قۇرادى). ورتاشا العاندا ءبىر كۇندە اتالعان تولەم جۇيەلەرى ارقىلى 2,1 ترلن تەڭگە سوماسىنا 210,5 مىڭ ترانزاكتسيا جۇرگىزىلدى.
2020 جىلعى 1 جەلتوقسانعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تولەم كارتوچكالارىن 21 بانك پەن «قازپوشتا» اق شىعاردى. ەميسسيالانعان جانە تاراتىلعان تولەم كارتوچكالارىنىڭ جالپى سانى 46,8 ملن بىرلىك بولدى. ولاردىڭ ىشىندە 2020 جىلعى قاراشادا تولەم كارتوچكالارىنىڭ 55,3%-ىن ۇستاۋشىلار قولما-قول اقشاسىز وپەراتسيالاردى جانە (نەمەسە) اقشا الۋ وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ كەزىندە پايدالاندى.
2020 جىلعى قاراشادا قازاقستان ەميتەنتتەرىنىڭ تولەم كارتوچكالارىن پايدالانۋ ارقىلى 5,4 ترلن تەڭگە سوماسىنا 342,6 ملن ترانزاكتسيا جۇرگىزىلدى (2020 جىلعى قازانمەن سالىستىرعاندا ترانزاكتسيالار سانى 0,5%-عا, سوماسى – 1,8%-عا ازايدى). قازاقستان ەميتەنتتەرىنىڭ تولەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلگەن وپەراتسيالاردىڭ جالپى قۇرىلىمىندا قولما-قول اقشاسىز تولەمدەردىڭ ۇلەسى سانى بويىنشا 93,3%-عا دەيىن (2020 جىلعى قازاندا – 92,7%), كولەمى بويىنشا – 72,9%-عا (71,5%) دەيىن ءوستى.
2020 جىلعى قاراشادا حالىقارالىق اقشا اۋدارىمدارى جۇيەلەرى ارقىلى جونەلتىلگەن اقشا اۋدارىمدارىنىڭ جالپى كولەمى 82,6 ملرد تەڭگە سوماسىنا 0,3 ملن اۋدارىمدى قۇرادى. 2020 جىلعى قازانمەن سالىستىرعاندا اقشا اۋدارىمدارى كولەمىنىڭ تومەندەۋى 6,2%-دى قۇرادى. قازاقستاننان تىس جەرلەرگە جونەلتىلگەن اۋدارىمداردىڭ جالپى كولەمىنەن ترانزاكتسيالاردىڭ جالپى سانىنىڭ 78,6% (0,2 ملن ترانزاكتسيا) جانە جالپى سوماسىنىڭ 93,7% (77,5 ملرد تەڭگە) باعىتتالدى. قازاقستان بويىنشا اقشا اۋدارىمدارى جۇيەلەرى ارقىلى جالپى ساننىڭ 21,4%-ى (0,1 ملن ترانزاكتسيا) جانە جالپى سومانىڭ 6,3%-ى (5,2 ملرد تەڭگە) جۇرگىزىلدى. شەتەلدەن حالىقارالىق اقشا اۋدارىمدارى جۇيەلەرى ارقىلى 26,4 ملرد تەڭگە سوماسىنا 0,1 ملن ترانزاكتسيا الىندى.
2020 جىلعى قاراشاداعى قورىتىندى بويىنشا زەينەتاقى جۇيەسى
2020 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا سالىمشىلاردىڭ (الۋشىلاردىڭ) زەينەتاقى جيناقتارى 2020 جىلعى قاڭتار-قاراشادا 1 919,5 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 17,8%-عا ۇلعايىپ, 12 720,1 ملرد تەڭگە بولدى.
2020 جىلعى قاڭتار-قاراشادا زەينەتاقى اكتيۆتەرىن ينۆەستيتسيالاۋدان «تازا» كىرىس 1 131 ملرد تەڭگەگە 2020 جىلعى 1 جەلتوقساندا 5 465,2 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى.
مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى بويىنشا سالىمشىلاردىڭ جەكە زەينەتاقى شوتتارىنىڭ سانى (زەينەتاقى جيناقتارى جوق جزش قوسقاندا) 2020 جىلعى 1 جەلتوقساندا 11,0 ملن شوت بولدى.
2020 جىلعى قاڭتار-قاراشادا زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ سوماسى 172,1 ملرد تەڭگە بولدى. 2020 جىلعى 1 جەلتوقسانعا بجزق-نىڭ جيىنتىق ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىنىڭ نەگىزگى ۇلەسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەميتەنتتەرىنىڭ مەملەكەتتىك ەمەس باعالى قاعازدارى (تيىسىنشە زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ جالپى كولەمىنىڭ 45,2%-ى جانە 26,1%-ى) الادى.
