بيىلعى كارانتين رەجىمى وتاندىق تسيفرلى ينفراقۇرىلىمنىڭ الەۋەتىن تولىق كولەمدە بايقاتتى. پاندەميانىڭ العاشقى كەزەڭىندە ەلىمىزدىڭ تسيفرلى جۇيەلەرى سترەسس-تەسكە شىداماي, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ سىندى ماڭىزدى سالالاردا ەلەكتروندى قىزمەت تۇرلەرى تۇرالاعانى بەلگىلى. سودان بولسا كەرەك, مەملەكەت باسشىسى بيىلعى حالىققا ارناعان جولداۋىندا تسيفرلاندىرۋ ىسىنە ەرەكشە توقتالىپ, ونى ەنگىزۋدەگى ستراتەگيالىق ماقسات-مىندەتتەردى بەلگىلەپ بەردى. اسىرەسە شالعاي ەلدى مەكەندەردى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتكە قوسۋ جۇمىستارىنا ايرىقشا دەن قويىلا باستادى.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, حالىققا ساپالى بايلانىس ۇسىنۋعا باعىتتالعان جوسپار اياسىندا 250 جانە ودان دا كوپ تۇرعىنى بار اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى قامتۋعا ارنالعان ەكى اۋقىمدى جوبا ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى.
قازاقستاندا 6 341 اۋىلدىق ەلدى مەكەن بار ەكەنىن ەسكەرسەك, ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى اراسىندا قول قويىلعان ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمى شەڭبەرىندە 928 اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى كەڭ جولاقتى ءموبيلدى ينتەرنەتپەن قامتۋ جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن. بۇل مەموراندۋم 928 اۋىلدىق ەلدى مەكەندى ءموبيلدى ينتەرنەتپەن كەڭ قامتۋدى كوزدەيدى. ونىڭ ىشىندە 286 اۋىلدى FWA راديوتەحنولوگياسى جۇيەسىمەن جانە 642 اۋىلدى 3G نەمەسە 4G تەحنولوگيالارىنا قوسۋ قاراستىرىلىپ وتىر.
بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, 928 اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ 846-سى كەڭ جولاقتى ءموبيلدى ينتەرنەتپەن قامتىلىپ, قالعان 82-ءسى اۋىلدىق ەلدى مەكەندى دە قاجەتتى بايلانىس جەلىسىنە قوسۋ بويىنشا جۇمىس تاياۋ ۋاقىتتا اياقتالماق.
جوعارىداعى 928 اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ ىشىنەن 120 اۋىلدا تالشىقتى وپتيكالىق بايلانىس جەلىسىنىڭ ترانسميسسياسى, 561 اۋىلدا راديورەلەيلى بايلانىس جەلىلەرى جانە 247 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە سپۋتنيك پايدالانىلادى.
الايدا سپۋتنيكتىك ترانسميسسيا كەڭ جولاقتى بايلانىس ساپاسىنىڭ تومەندىگىمەن شەكتەلەتىندىكتەن الداعى ۋاقىتتا وپەراتورلار سالىق جەڭىلدىكتەرىنە نەگىزدەلگەن مىندەتتەمەلەر نەگىزىندە حالىق سانى 250 جانە ودان كوپ تۇرعىنى بار اۋىلدىق ەلدى مەكەندە كەڭ جولاقتى ءموبيلدى ينتەرنەت ساپاسىن جاقسارتۋدى كوزدەپ وتىر.
ەكونوميكانى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان جاڭعىرتىپ, تالشىقتى وپتيكالىق ينفراقۇرىلىممەن جاپپاي قامتۋعا قاتىستى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك تەتىگى ارقىلى «تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرى تەحنولوگياسىمەن شالعايداعى ەلدى مەكەندەردى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ» جوباسىن ىسكە اسىرۋدى اياقتادى.
سايكەسىنشە, بۇگىندە وسى جوبا ارقىلى 2018-2020 جىلدار ارالىعىندا 1257 اۋىلدىق ەلدى مەكەندى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتكە قوسۋعا ارنالعان بارلىق جۇمىس ورىندالدى دەيدى مينيسترلىك وكىلدەرى. ونىڭ ناتيجەسىندە بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ قىزمەتتەرىنە (ينتەرنەت جەلىسىنە كەڭ جولاقتى قولجەتىمدىلىك جانە IPVPN) 3 مىڭنان استام مەملەكەتتىك ورگان مەن بيۋدجەتتىك مەكەمە, اتاپ ايتقاندا, 1270-تەن استام مەكتەپ, 1070-تەن اسا مەديتسينالىق ۇيىم, 800-دەن استام جەرگىلىكتى باسقارۋ ورگانى, سونداي-اق 500-گە جۋىق باسقا دا مەملەكەتتىك جانە بيۋدجەتتىك ۇيىم قوسىلۋعا مۇمكىندىك الدى.
جوبانىڭ 1-كەزەڭىندە مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك شارتىنا سايكەس, بايلانىس وپەراتورلارى اۋىلدىق جەرلەردىڭ حالقىنا بايلانىس قىزمەتتەرىن, ونىڭ ىشىندە ينتەرنەتپەن قامتۋعا بايلانىستى قىزمەتتەرىن ۇسىنادى. سونداي-اق كەلەسى جىلى وپەراتورلار ونلاين قىزمەتتەردى (بەينە ءوتىنىش, بەينە كونسۋلتاتسيا, باسىم قىزمەتتەر توبىنا قولجەتىمدىلىك) الۋ ءۇشىن اۋىل-ايماقتارعا اقپاراتتىق كيوسك ورناتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
بۇعان قوسا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى پايدالانۋ كەزىندە بيومەتريكالىق انىقتاۋ ءتاسىلى ەنگىزىلدى. سول سەبەپتى «تسيفرلى قۇجاتتار» سەرۆيسى ىسكە اسىرىلىپ, 9 تسيفرلى قۇجات الۋعا مۇمكىندىك قاراستىرىلدى. ونىڭ ىشىندە ازاماتتاردىڭ جەكە كۋالىگى, نەكەنى تىركەۋ نەمەسە بۇزۋ تۋرالى, بالانىڭ تۋ تۋرالى جانە اتى-ءجونىن اۋىستىرۋ تۋرالى كۋالىكتەر, سونداي-اق جۇرگىزۋشى كۋالىگى, ءبىلىمى تۋرالى ديپلوم, ستۋدەنتتىك بيلەت جانە پتر-تەست ناتيجەسى قامتىلعان.
قۇزىرلى ورگان بايلانىس ساپاسىنا قاتىستى تالاپتاردى قۇرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاپ, وسى ارقىلى تەحنيكالىق اقاۋلاردى انىقتاۋعا, سول سەكىلدى بايلانىس ساپاسى تالاپقا سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا ايىپپۇل سالۋ نەمەسە ليتسەنزيانى كەرى قايتارۋ تەتىگىن قولدانىپ, بايلانىس وپەراتورلارىنا قاتىستى سانكتسيالار قولدانۋعا مۇمكىندىك الدى. سونداي-اق سالالىق ۆەدومستۆو بايلانىس ساپاسىن جاقسارتۋ باعدارلاماسى ارقىلى وپەراتورلارعا سالىناتىن ايىپپۇل سوماسىن ۇلعايتۋ ماسەلەسىن كوتەردى.
بارلىق انىقتامانى قاعاز فورماتىنان ونلاين تۇرىنە اۋىستىرۋ ماقساتىندا ونىڭ ءتىزىمىن انىقتاپ, ءتيىستى ۆەدومستۆومەن بىرىكتىرۋگە بايلانىستى جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر. ماسەلەن, قازىر قاعاز انىقتامالاردى ونلاين فورماتقا اۋىستىرۋعا باعىتتالعان وننان استام جوبا ءساتتى جۇزەگە اسىرىلدى. ناقتى ايتقاندا, Kaspi.kz قوسىمشاسى ارقىلى جەكە كاسىپكەرلىكتى راسىمدەۋ جوباسى, دونورلىققا كەلىسىمدى تىركەۋ, ارنايى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى مەن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا كەزەكتى برونداۋ, ءبىلىم الۋشىلاردى اۋىستىرۋ جانە قايتا قابىلداۋ, قورعانشىلار مەن قامقورشىلارعا تولەم تاعايىنداۋ سىندى جۇمىستار ءساتتى ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. وسىلايشا, قازاقستاندىقتارعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ كابينەتتەرىنە بارىپ, انىقتاما ىزدەۋدىڭ قاجەتتىلىگى جوق. ەندى ولاردى ونلاين الۋ قاراستىرىلعان.
بۇدان بىلاي جەكە باستى كۋالاندىراتىن قۇجاتتار eGov Mobile قوسىمشاسىندا تسيفرلى فورماتتا قولجەتىمدى. ەندى ونى كەرەك كەزدە ۇسىنۋ ءۇشىن ۇنەمى الىپ ءجۇرۋدىڭ قاجەتى شامالى. سمارتفون ارقىلى جۇرگىزۋشى كۋالىگىن نەمەسە جەكە كۋالىكتى كورسەتۋگە بولادى. قازىر بۇل مۇمكىندىكتى زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكىتۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر.
