وبلىس اكىمى ءوز ءسوزىن وڭىردەگى جامان ىندەتكە قارسى كۇرەسۋدىڭ جاي-جاپسارىن بايانداۋدان باستادى. «كەيبىر جۋرناليستەردىڭ جاعدايدى ءتوندىرىپ حابارلاۋىنا قاراپ, ءبىزدىڭ وڭىردەگى جاعداي تۋرالى تەرىس پىكىر قالىپتاسۋى مۇمكىن. ءىس جۇزىندە ولاي ەمەس. بىزدەگى جاعداي تۇراقتى جانە ءجىتى باقىلانىپ وتىر», دەدى ول.
وڭىردە ىندەتكە جۇقتىرعاندار سانى كۇن سايىن ازايۋدا, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە ارتىق سالماق ءتۇسىپ جاتقان جوق. ستاتسيونارلارداعى ناۋقاستار سانى 39%-دان اسپايدى. «سوندىقتان اعىمداعى ەپيدەميالىق جاعدايعا سۇيەنە وتىرىپ, جەلتوقسان ايىنىڭ ورتاسىنا قاراي دەمالىس كۇندەرى لوكداۋندى جانە وبلىس ورتالىعىنداعى كارانتيندى الىپ تاستاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى ق.اقساقالوۆ. سونىمەن قاتار ءوجج اپپاراتتارى مەن مەديتسينالىق تەحنيكا قاجەتتى مولشەردە ساتىپ الىنعانىن جەتكىزدى. جەدەل جاردەم ماشينالارىمەن جابدىقتاۋ 76-دان 100%-عا دەيىن ارتتى. ەمدەۋ جانە ءدارىحانا جەلىلەرى جەتكىلىكتى مولشەردە ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
ودان ءارى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرگە توقتالعان ق.اقساقالوۆ قازىر ءوڭىر كوپتەگەن دامۋ كورسەتكىشتەرى بويىنشا كوشباسشى وڭىرلەر توبىنا كىرىپ قانا قويماي, ورتاشا رەسپۋبليكالىق ماندەردەن اسىپ تۇسكەنىن ايتتى.
«وسى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جان باسىنا شاققانداعى ءىجو-ءنى 2,7 ملن تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وسىلايشا, سوڭعى ءتورت جىلدا 35% ءوسىمدى قامتاماسىز ەتەمىز», دەدى قۇمار ىرگەباي ۇلى. ءۇشىنشى توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىس رەسپۋبليكا بويىنشا 5-ورىنعا كوتەرىلگەن. سوڭعى ءتورت جىلدا وبلىستىڭ ناقتىلانعان بيۋدجەتى 2 ەسەگە جۋىق 189-دان 333 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايعان. ودان ءارى اكىم ەكونوميكانىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ ناتيجەلەرىنە توقتالدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا قازىردىڭ وزىندە ءوڭىر 700 ملرد تەڭگەگە ءونىم شىعارا الادى. بۇل 2019 جىلدىڭ كورسەتكىشىنەن 89 ملرد تەڭگەگە اسىپ تۇسكەن. جىل سوڭىنا دەيىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا 115 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارلانعان. بۇل جالپى ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا سالىنعان ينۆەستيتسيالارىنىڭ 25%-ى. بيىلعى جازدىڭ اسا ىستىق بولىپ, كەيبىر اۋدانداردا تامشى تامباعانىنا قاراماستان سولتۇستىك ءوڭىر بۇكىل ەل بويىنشا جينالعان استىقتىڭ تورتتەن ءبىر بولىگىن, ال مايلى داقىلداردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىن بەردى. بۇعان بارلىق اگروتەحنيكالىق شارالاردى ساقتاۋدىڭ ناتيجەسىندە قول جەتكىزىلدى. ءوڭىر شارۋالارى تەحنيكانى جاڭارتۋ جانە مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ەنگىزۋ بويىنشا ەلىمىزدىڭ كوشباسشىسى بولىپ وتىر.
وڭدەۋ كاسىپورىندارى اراسىندا استىق وڭدەيتىن «بيوكورپەرەيشن» جشس ءىرى جوباسى جانداندى. جاقىن ارادا زاۋىتتى جاڭعىرتۋدىڭ ءۇشىنشى كەزەڭى اياقتالادى, وعان ينۆەستور جالپى سوماسى 12 ملرد تەڭگە قاراجات قۇيعان. ەندى بۇل كاسىپورىن كراحمال, گليۋتەن جانە كلەيكوۆينامەن بىرگە بيوەتانول وندىرەتىن بولادى. بيوەتانولعا سۇرانىس جوعارى. قازىردىڭ وزىندە پاۆلودار مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنا بيوەتانول جەتكىزۋ تۋرالى شارت جاسالعان.
سولتۇستىك قازاقستان – استىق وسىرەتىن ءوڭىر عانا ەمەس, حالىقتى ەكولوگيالىق تازا تاماق ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتەتىن وبلىس. وسى قاتاردا ءسۇت پەن ءسۇت ونىمدەرىنىڭ ۇلەسى زور. سوڭعى ەكى جىلدا 7 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى ىسكە قوسىلىپ, 10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءسۇت ءوندىرىسى 5,4%-عا ارتتى. ءسويتىپ مەملەكەت باسشىسى العا قويىپ وتىرعان قايتا وڭدەۋشىلەردىڭ تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى ورىندالىپ وتىر. بيىل وڭىردەگى 14 ءسۇت وڭدەۋ كاسىپورنى 164 مىڭ توننادان استام ءسۇت ونىمدەرىن شىعاردى. بۇل سارى مايدى 28%-عا, ىرىمشىك پەن سۇزبەنى 14%, ءسۇت پەن كىلەگەي 3,5%-عا ارتتىرۋدىڭ ناتيجەسىندە قول جەتكەن تابىس. سولتۇستىكقازاقستاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ءسۇتى جوعارى ورگانيكالىق قاسيەتتەرگە يە, كۇردەلى كەزەڭدە يممۋنيتەتتى كۇشەيتەدى.
ەت ءوندىرۋ بويىنشا ايتساق, مال شارۋاشىلىعىندا جاڭا جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. بيىل وڭىردە قازاقتىڭ اقباس تۇقىمدى 1000 تۇياققا ارنالعان فەرماسى ىسكە قوسىلماق. 13 مىڭ باسقا ارنالعان ەكى بورداقىلاۋ الاڭىنىڭ قۇرىلىسى جالعاسادى. ونى ىسكە قوسۋ كەلەسى جىلعا جوسپارلانعان.
جالپى, بۇگىنگى تاڭدا وبلىستىڭ 80-نەن استام قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارى 330 ءتۇرلى ەت, ءسۇت جانە ماكارون ونىمدەرىن شىعارادى. سونىمەن قاتار كارتوپ ءوندىرىسى وبلىس قاجەتتىلىكتەرىنەن 11 ەسە, جۇمىرتقا 10 ەسە, ماكارون 9,3 ەسە, جىلقى مەن سيىر ەتى, قىرىققابات جانە ءسابىز 3 ەسە اسادى.
ء«بىز ءاربىر ءۇشىنشى قازاقستاندىقتى سولتۇستىكقازاقستاندىق ونىممەن قامتاماسىز ەتە الامىز دەپ ايتۋعا بولادى. جىل سايىن ءبىز ازىق-ت ۇلىكتىڭ جاڭا تۇرلەرىن شىعارۋعا تىرىسامىز», دەدى ق.اقساقالوۆ.
ونەركاسىپ سالاسى تۋرالى ايتقاندا ءوڭىر باسشىسى ءونىم كولەمى جىل باسىنان بەرى 5,5%, ياعني 236 ملرد تەڭگەگە ۇلعايعانىن جەتكىزدى. زاۋىت تاپسىرىستارىنىڭ پورتفەلى ءىس جۇزىندە 24 ملرد تەڭگەدەن 44 ملرد تەڭگەگە دەيىن 2 ەسە وسكەن. مىسالى, ۇزاق كەلىسسوزدەردەن كەيىن «زيكستو» زاۋىتى 46 ملرد تەڭگەگە تاپسىرىس الدى.
– بۇگىندە ءبىزدىڭ زاۋىتتارىمىز مۇناي-گاز, تەمىر جول, قۇرىلىس جانە باسقا دا سالالارعا ارنالعان ونىمدەردى شىعارىپ قانا قويمايدى, ەلەكتروندى ونەركاسىپتى دامىتۋدى دا ماقسات ەتىپ وتىر, – دەگەن اكىم كيروۆ اتىنداعى زاۋىتتا ەل وڭىرلەرىنە جەتكىزىلەتىن 32,5 مىڭ كومپيۋتەر, نوۋتبۋك جانە پلانشەت شىعارىلعانىن, جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 21 مىڭ نوۋتبۋك وندىرىلەتىنىن جەتكىزدى. وبلىس اۋماعىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ەڭ ماڭىزدى جوبالاردىڭ قاتارىندا «Qyzyljar» اەا» كەلەسى جىلى ىسكە قوسىلاتىن CLAAS كومباينى مەن باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ ءوندىرىسى اشىلادى. سونىمەن قاتار الداعى جىلى جەرگىلىكتى نارىق قاجەتتىلىگىنىڭ 30%-ى عانا ەمەس, ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ سۇرانىستارىن دا قاناعاتتاندىراتىن لاميناتتالعان فانەر وندىرەتىن زاۋىت ىسكە قوسىلادى. سونداي-اق پوليپروپيلەننەن جاسالعان بيگ-بەگتەر وندىرەتىن كاسىپورىن, ال «پزتم» زاۋىتىنان تەرموۆاگوندار شىعاراتىنى ايتىلدى. كاسىپورىن قازىردىڭ وزىندە 62 ۆاگون جاساعان. حالىق تۇتىناتىن بىرقاتار تاۋارلار وندىرەتىن «رادۋگا» كومپانياسى, كىرپىش زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى تۋرالى دا ايتىلدى. وسى جوبالار ينۆەستيتسيالار كولەمىن 20%, ياعني 202 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرگەن.
اكىم ءوزىنىڭ بايانداماسىندا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋداعى تابىستار تۋرالى ايتتى. بۇل سالانى قارجىلاندىرۋ دا بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 3,7 ملرد-تان 8 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتقان. جولدار سالۋ مەن جوندەۋ بىلتىر 705 شاقىرىم بولسا, بيىل شامامەن 954 شاقىرىمعا دەيىن ۇلعايعان. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بويىنشا دا وڭىردە ەسەلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا سالانى بيۋدجەتتىك قارجىلاندىرۋ 1,5 ەسەگە ارتىپ, ناتيجەسىندە جىل سوڭىنا دەيىن 300 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلمەك. «بۇگىندە وبلىس ورتالىعىندا 32 كوپ پاتەرلى ءۇي سالىنىپ جاتىر. ولاردىڭ كوپشىلىگى 3 جىل ىشىندە بۇزىلعان 1 277 ءۇيدىڭ ورنىندا پايدا بولادى. ءبىز «جاڭا قالا» رەنوۆاتسياسى بويىنشا جەكە باعدارلاما قابىلدادىق», دەدى وبلىس باسشىسى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ قارجىلاندىرىلۋى بيىل 32% ۇلعايعان. ء«بىز كوپ جىلعى پروبلەمالاردى شەشە الدىق. ەسكىرگەن كومپيۋتەرلەر مەن مەكتەپ كولىكتەرى تولىعىمەن جاڭارتىلدى. بارلىق مەكتەپ بەينەباقىلاۋمەن جابدىقتالعان», دەدى ول. سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ەڭ ءىرى JCI ستاندارتتارىنا سايكەس كەلەتىن جوبا – كوپسالالى اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسى جالعاسۋدا.
«سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى بولاشاققا سەنىممەن قارايتىنىن, ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسى قارقىن الىپ وتىرعانىنا بارشاڭىزدى سەندىرگىم كەلەدى», دەپ اياقتادى بايانداماسىن ق.اقساقالوۆ.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا وبلىسى اكىمى جۋرناليستەردىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەردى. سونىڭ ىشىندە مەكتەپتەردىڭ جىلى اجەتحانالارمەن جابدىقتالۋى, قۇس يەلەرىنە تۇماۋدان قىرىلعان قۇستاردىڭ وتەمىن تولەۋ, قونىس اۋدارۋشىلارعا جاسالاتىن جاعدايلار جانە ت.ب. ماسەلەلەر وزەك بولدى.
