ەلباسىنىڭ ءوزى ءجيى ەسكەرتەتىندەي, كاسىپكەرلەردى ءجيى تەكسەرۋدى دوعاراتىن كەز كەلدى. بۇل تۋرالى جاقىندا وسكەمەندە وبلىس اكىمدىگى, وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن وبلىستىق پروكۋراتۋرا بىرلەسىپ وتكىزگەن القالى جيىندا كەڭىنەن ءسوز بولدى.
*پرەزيدەنت تاپسىرماسى قالاي ورىندالۋدا؟
ەلباسىنىڭ ءوزى ءجيى ەسكەرتەتىندەي, كاسىپكەرلەردى ءجيى تەكسەرۋدى دوعاراتىن كەز كەلدى. بۇل تۋرالى جاقىندا وسكەمەندە وبلىس اكىمدىگى, وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن وبلىستىق پروكۋراتۋرا بىرلەسىپ وتكىزگەن القالى جيىندا كەڭىنەن ءسوز بولدى.
وسىنداي قۇرامدا ءبىرىنشى رەت وتكىزىلىپ وتىرعان كەڭەيتىلگەن القا ءماجىلىسى ونلاين رەجىمىندە جۇرگىزىلىپ, وعان بارلىق دەڭگەيدەگى پروكۋرورلار, وبلىستىق دەپارتامەنتتەر مەن باسقارما باسشىلارى, قالا جانە اۋدان اكىمدەرى قاتىستى. ماجىلىستە وڭىردەگى كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋداعى پروكۋرورلىق قاداعالاۋدىڭ جايى تالقىلاندى. وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالاداعى زاڭدىلىقتى قاداعالاۋ ءجونىندەگى باسقارما باسشىسى ر.شىدەرينوۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, كاسىپكەرلەردى زاڭسىز تەكسەرۋدىڭ 651 فاكتىسى تىركەلگەن. 645 جوسپارلى جانە 6 جوسپاردان تىس تەكسەرۋلەر, سونىمەن بىرگە, زاڭدىلىقتى بۇزا وتىرىپ 194 تەكسەرىس جۇرگىزىلگەن. ورىن العان وقيعاعا وراي بۇل زاڭ بۇزۋشىلىقتى جويۋ جونىندە 47 ۇسىنىس, 11 نارازىلىق ەنگىزىلگەن. تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە 80 لاۋازىمدى تۇلعا, اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە ءۇش تۇلعا تارتىلىپتى.
– ەلباسى ن.نازارباەۆ شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ماجىلىسىندە ورىندى ايتىلىپ, ءتۇرلى تەكسەرۋلەردىڭ ازايۋدىڭ ورنىنا كوبەيىپ بارا جاتقانىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, قۇقىق قورعاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنە تەكسەرىستەردى ورىنسىز جۇرگىزگەندەرگە قاتاڭ شارا قولدانۋدى تاپسىرعانى بەلگىلى. ال مىنا فاكتىلەر كوڭىل كونشىتپەيدى. وبلىس تۇرعىندارىنىڭ جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتى بار بولىگىنىڭ 31 پايىزى وسى سالادا ەڭبەك ەتىپ, بالا-شاعاسىن اسىراپ وتىر. ولار جىل سايىن 470 ميلليارد تەڭگەنىڭ ونىمدەرىن ءوندىرىپ, 60 ميلليارد تەڭگەنى وبلىس بيۋدجەتىنە اۋدارادى ەكەن. ەندەشە زاڭسىز ارەكەتتەردى تياتىن كەز جەتتى, – دەپ وبلىس اكىمى ب.ساپارباەۆ قاتاڭ ەسكەرتۋ جاسادى.
ورىنسىز تەكسەرىستەر تىيىلار ەمەس. دەمەك, نە ىستەۋ كەرەك؟ وبلىس پروكۋرورى باعبان تايىمبەتوۆ كاسىپكەرلىكتىكتى قورعاۋ زاڭنامالارىنىڭ ساقتالۋى جانە كاسىپكەرلىك نىساندارىنىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋ وقيعالارىن بولدىرماۋ جانە سول ماقساتتا كاسىپكەرلەرگە جەدەل كومەككە كەلەتىن ءموبيلدى توپتاردىڭ جۇمىس ىستەي باستاعانىن ايتتى. كاسىپكەرلەر ءۇشىن «سەنىم تەلەفونى» جۇمىس ىستەيدى. بيىل جىل باسىنان سەنىم تەلەفونىنا 44 شاعىم كەلىپ تۇسكەن. ونىڭ 27-سىندە زاڭسىزدىق ورىن العانى راستالدى. شاعىمدار بويىنشا زاڭ بۇزۋشىلىقتى جويۋ تۋرالى 10 ۇسىنىس, 8 زاڭسىز ارەكەتكە وراي 4 نارازىلىق ەنگىزىلىپتى. تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە 8 لاۋازىمدى تۇلعا, 3 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. بۇدان كەيىن وبلىس پروكۋرورى باعبان تايىمبەتوۆ بىرنەشە اۋداندارداعى پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرىنىڭ سەنىم تەلەفونىنا زاڭسىز تەكسەرۋ تۋرالى ارىز-شىعىمداردىڭ تۇسكەنىن, تەكسەرىس كەزىندە ولاردىڭ شىن مانىندە ورىن العانى انىقتالعانىن ايتا كەلىپ, الداعى ۋاقىتتا زاڭ بۇزۋشىلىق قايتالانا بەرسە, قاتاڭ شارا قولدانۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ي.شاتسكي كاسىپكەرلەردى زاڭسىز تەكسەرۋلەرگە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. وسكەمەن قالاسىنىڭ اكىمى ت.قاسىمجانوۆ وبلىس ورتالىعىندا كاسىپكەرلىكتى قولداۋدا اتقارىپ جاتقان ىستەرىن ايتىپ بەردى. وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءشاكارىم بۇقتىعۇتوۆ زاڭ بۇزۋشىلىقتىڭ قاي اۋدانداردا كوپ ورىن العانى جايلى مالىمەتتەردى كەلتىرىپ, ءوڭىر باسشىسىنان ولارعا شارا قولدانۋدى سۇرادى. وبلىس پروكۋرورى ب.تايىمبەتوۆ كاسىپكەرلەردىڭ جۇمىسىن تەكسەرۋدە وڭىردە كوپ زاڭ بۇزۋشىلىقتار ورىن العان قالا, اۋدان پروكۋرورلارىنا جۇمىستى شيراتىپ, زاڭسىزدىققا جول بەرمەۋدى ەسكەرتتى.
القالى جيىندى قورىتىندىلاعان ب.ساپارباەۆ سىن-ەسكەرتپەلەردىڭ ورىندى ەكەنىن, كاسىپكەرلەردىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاساۋ ءتيىستى مەكەمەلەر مەن قۇقىق قورعاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ باستى مىندەتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
وڭداسىن ەلۋباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
وسكەمەن.
