اتىراۋ وبلىسىندا الەۋەتتى ينۆەستورلارمەن 50 ميلليارد تەڭگەنىڭ مەموراندۋمىنا قول قويىلدى
اتىراۋ وبلىسىندا الەۋەتتى ينۆەستورلارمەن 50 ميلليارد تەڭگەنىڭ مەموراندۋمىنا قول قويىلدى
اتىراۋ وبلىسىنىڭ تابيعي بايلىققا مولدىعى دا, ەكونوميكالىق وركەندەۋى دە تەك ەلىمىزگە عانا ەمەس, كۇللى الەمگە كەڭىنەن تانىمال. الدىمەن, بۇل وڭىرگە 1993 جىلى «شەۆرون» كورپوراتسياسى مول ينۆەستيتسيا سالىپ, «تەڭىز» كەن ورنىن يگەرۋگە قادام جاسادى. سودان بەرى مۇنايلى اتىراۋعا ءدۇيىم دۇنيەنىڭ ءار ەلىنەن, الەمدىك نارىقتاعى الپاۋىت كومپانيالاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلەدى. ءالى دە باسەڭدەگەن جوق. ءتىپتى, الداعى جىلدارى قازىرگىدەن دە ارتا تۇسەتىندىگى «Atyrau Inbest-2013» حالىقارالىق ينۆەستيتسيالىق فورۋمى بارىسىندا انىق بايقالدى. بيىل بۇل فورۋم اتىراۋدا ءبىرىنشى رەت وتكىزىلدى. سوعان قاراماستان وعان الەمنىڭ اقش, ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, فرانتسيا, تۇركيا, رەسەي, فينليانديا, چەحيا, پولشا سەكىلدى ون ەكى ەلىنەن الەۋەتتى وكىلدەر قاتىستى. فورۋم اياسىنداعى كورمەگە 70-كە جۋىق قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك كومپانيانىڭ ونىمدەرى قويىلدى.
قازىر بۇل ءوڭىر الەمنىڭ 52 ەلىمەن ساۋدا بايلانىسىن ورناتىپ ۇلگەردى. ولاردىڭ اراسىندا, ءاسىرەسە, اقش, ۇلىبريتانيا, يتاليا, فرانتسيا, قىتاي, كانادا سەكىلدى ەلدەرمەن 450 بىرلەسكەن كاسىپورىن جۇمىس جاسايدى. ۇلىبريتانيا, يتاليا, گەرمانيا ەلدەرى اتىراۋدا ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق وكىلدىكتەرىن اشىپ قويدى. ال رەسەيلىكتەرمەن ارىپتەستىكتىڭ ۇلەسى سوڭعى جىلدارى ەسەلەي ءتۇستى. «ءبىز ءوڭىردىڭ جان-جاقتى وركەندەۋى ءۇشىن ينۆەستيتسيا سالعىسى كەلەتىن ينۆەستورلاردىڭ جوبالارىن قولداۋعا ءازىرمىز», دەپ ءمالىم ەتتى وبلىس اكىمى ب.ءىزمۇحامبەتوۆ.
ينۆەستيتسيالىق فورۋمدا بايانداما جاساعان وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ع.ءدۇيسەمباەۆتىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, شيكىزاتتىق قور مەن تابيعي رەسۋرستاردىڭ مولدىعى ينۆەستيتسيالىق احۋالىنا وڭ اسەر ەتەدى. ءوڭىردىڭ گەوگرافيالىق تۇرعىدان ەۋروپا جانە كەدەندىك وداق ەلدەرىنە جاقىن ورنالاسۋى دا, ينفراقۇرىلىمدىق دامۋى دا ينۆەستيتسيالىق احۋالىنىڭ جاقسارۋىنا سەپ بولىپ وتىر. بۇل كۇندەرى وڭىردە 600-دەن استام ونەركاسىپتىك كاسىپورىن جۇمىس جاسايدى. جالپى قورى 4,5 ميلليارد توننا مۇناي جانە 2 تريلليون تەكشە مەتر گازدى قۇرايتىن «تەڭىز», «قاشاعان» سەكىلدى ەكى ءىرى كەن ورنى بار. تەك سوڭعى ءۇش جىلدىڭ وزىندە ونەركاسىپ ونىمدەرىنىڭ تۇراقتى ءوسىمى بايقالىپ كەلەدى. ماسەلەن, بيىلعى 9 ايدا ونەركاسىپتىك ءونىم كولەمى 22,5 ميلليارد دوللاردى قۇراعان.
– بۇگىنگى تاڭدا وڭىردە تۇراقتى جۇمىس جاسايتىن 28 مىڭ شاعىن جانە ورتا دەڭگەيدەگى كاسىپورىن بار. شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىندا وندىرىلەتىن ونىمدەر كولەمى 2-2,5 ميلليارد دوللاردى قۇراپ وتىر. الەمنىڭ بىرنەشە ەلىمەن ورنىققان ساۋدا بايلانىسىنىڭ ىشىندە مۇناي-گاز سالاسىندا فرانتسيا, نيدەرلاندى, اقش, كانادا مەن تۇركيانىڭ ۇلەسى باسىم, – دەپ اتاپ ءوتتى ع.ءدۇيسەمباەۆ. – 2000-2012 جىلدارى اتىراۋ وبلىسىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا 34,7 ميلليارد دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالىندى. بۇدان وزگە يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە 9,3 ميلليارد دوللارلىق 34 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلۋدا.
قازىنالى ءوڭىردىڭ قارقىندى وركەندەۋىنە بەتبۇرىس جاسايتىن فورۋم اياسىندا جالپى سوماسى 50 ميلليارد تەڭگەنىڭ بىرنەشە ماڭىزدى مەموراندۋمىنا قول قويىلدى. سونىڭ ىشىندە ۇندىلىك «SAVA Global» كومپانياسىنىڭ جوباسى كوڭىل اۋدارۋعا تۇرارلىق. ويتكەنى, فارماتسەۆتيكا سالاسىندا ەۋروپالىق ستاندارتپەن ءونىم شىعاراتىن بۇل كومپانيا ەندى اتىراۋدا جاڭا كاسىپورىن سالۋدى كوزدەيدى. ءسويتىپ, جەرگىلىكتى كومپانيامەن 3 ملرد. تەڭگەنىڭ مەموراندۋمىنا ۋاعدا جاساستى. ال «اتىراۋنەفتەماش» پەن يتالياندىق «Continental flanges and fittings Italia» SPA كومپانياسى اراسىنداعى مەموراندۋم 4,2 ملرد. تەڭگەنى قۇرايدى. سونىمەن بىرگە, «اتىراۋ» اكك مەن «انتارەس» كومپانياسى 21,1 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن جەل ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا ۇيعارىم جاسادى. ايتقانداي, «اتىراۋ» اكك «Enprode» كومپانياسىمەن بىرگە وسى سالادا 16 ملرد. تەڭگەلىك تاعى ءبىر جوبانى ىسكە اسىرماق. بۇدان وزگە كەدەندىك وداق شەڭبەرىندە ۋدمۋرتيا رەسپۋبليكاسى مەن اتىراۋ وبلىسى اراسىندا ىنتىماقتاستىق جونىندە ورتاق مەموراندۋم جاسالدى.
– قازاقستان مەن ۋدمۋرتيا رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى قارىم-قاتىناس قارقىندى دامىپ كەلەدى. قازىر سول ىسكەرلىك بايلانىستاردى ودان ءارى ورىستەتۋدىڭ وڭتايلى ءساتى ءتۇسىپ تۇر. ءبىزدىڭ ەلدىڭ كاسىپورىندارى قازاقستانعا 55 ملن. دوللاردىڭ ءونىمىن ەكسپورتتاسا, ءبىز قازاقستاننان 5 ملن. دوللاردىڭ تاۋارلارىن ساتىپ الىپ وتىرمىز. وسى فورۋم كەزىندە تاعى دا قوسىمشا ماڭىزدى كەلىسىمشارتتار جاساستىق. ەندى ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا اينالىمى بۇرىنعىدان مولايادى, – دەدى ۋدمۋرتيا رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مەن ۇكىمەتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى الەكساندر گورياينوۆ. سونداي-اق, بەلورۋسسيانىڭ گومەل وبلىسىنان دەلەگاتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ولەگ بوريسەنكو دا قازاقستانمەن, اسىرەسە, اتىراۋ وبلىسىمەن ىسكەرلىك بايلانىستىڭ ناتيجەلى بولاتىندىعىنا سەنىم ءبىلدىردى.
جولداسبەك شوپەعۇل,
«ەگەمەن قازاقستان».
اتىراۋ وبلىسى.
