ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ءوز ەسىمىن تەك ەل ەرتەڭى, ۇلت تاعدىرى, ەلدىڭ اسىل مۇراتى – ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىم سالاسىنا عانا قاتىستى پايدالانۋعا كەلىسىم بەرگەنى كىم-كىمدى بولماسىن تولعاندىرادى. قازىردە سول ەلباسىنىڭ اتىن يەلەنگەن وزىق يدەيالار – نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى مەن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى ءوزىنىڭ جاسامپاز يننوۆاتسيالىق قادام ەكەنىن دالەلدەپ, ءبىلىم سالاسىندا قازاقستان ماقتانىشىنا اينالا باستادى. بۇل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ەسىمىنىڭ ۇلتتىق مودەل ەكەنىنىڭ ناقتى ايعاعى. ەندى وسى باستامانى جاستاردى تاربيەلەۋدە ۇلتتىق مۇراتقا اينالدىراتىن بولساق, يدەولوگيالىق تۇرعىدان تاعى ءبىر ۇلگى دۇنيەگە كەلەتىنى ءسوزسىز.
ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ءوز ەسىمىن تەك ەل ەرتەڭى, ۇلت تاعدىرى, ەلدىڭ اسىل مۇراتى – ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىم سالاسىنا عانا قاتىستى پايدالانۋعا كەلىسىم بەرگەنى كىم-كىمدى بولماسىن تولعاندىرادى. قازىردە سول ەلباسىنىڭ اتىن يەلەنگەن وزىق يدەيالار – نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى مەن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى ءوزىنىڭ جاسامپاز يننوۆاتسيالىق قادام ەكەنىن دالەلدەپ, ءبىلىم سالاسىندا قازاقستان ماقتانىشىنا اينالا باستادى. بۇل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ەسىمىنىڭ ۇلتتىق مودەل ەكەنىنىڭ ناقتى ايعاعى. ەندى وسى باستامانى جاستاردى تاربيەلەۋدە ۇلتتىق مۇراتقا اينالدىراتىن بولساق, يدەولوگيالىق تۇرعىدان تاعى ءبىر ۇلگى دۇنيەگە كەلەتىنى ءسوزسىز.
ءار مەملەكەتتىڭ ىنتىماعى مەن بىرلىگى ۇلت رۋحىنىڭ قاجىر-قايراتىمەن ولشەنسە, ۇلتتىق يدەيا حالىقتى جىگەرلەندىرىپ, باسقا ەلدەن ەرەكشەلىگىن ايقىندايدى. ۇلتتىق مۇراتى بيىك ۇلتتىق يدەولوگيا ەلگە كوپتەن ىلگەرى, ويلىدان وزىق ءارى مىقتى ەكەنىن سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
تاريحقا قاراپ وتىرساق, كەز كەلگەن ەلدە ۇلتىن ۇلىقتاپ, بولاشاققا باعدار سىلتەيتىن مىڭنان ىلۋدە بىرەۋ تۋعان. مۇنداي ەلى ءۇشىن وتقا تۇسكەن داراسى دا, اقىل ايتار دانا باسشىسىنىڭ دا بولۋى ۇلكەن يدەولوگيالىق مۇرات بولىپ سانالادى. الاشتىڭ ازاتتىق العانى كۇنىنەن باستاپ, ەلىن ەڭسەلى كەلەشەككە قاراي سەنىمدى جەتەلەپ كەلە جاتقان, كەشەگى ۇلىلار ءومىر سۇرگەن ۇلى دالانىڭ ۇلاعاتتى ۇرپاعى, ناعىز ەلباسى بولا بىلگەن ءبىلىمدار ءارى ساياساتكەر, ناعىز ۇلتجاندى پاتريوت, ءوز زامانىنا جەتە تۋعان مەملەكەتتىك قايراتكەر تۇلعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ –وسىنداي حالقىمىزدىڭ زور ماقتانىشى.
تاۋەلسىزدىككە قول جەتكەن العاشقى ايلاردا ءتوتاليتاريزمنىڭ قاتاڭ تارتىبىنەن قاجىعان, قايتا قۇرۋدان تىزە بۇككەن, ەرتەڭگى كۇنگە سەنىمى جوعالعان حالىقتى ەكى اياعىنان تىك تۇرعىزىپ, تالاي اۋىرتپالىقتى بىرگە جەڭىپ, جارقىن بولاشاققا ۇمتىلدىرعان تۇلعا بارلىق قۇرمەتكە لايىق. 90-جىلدار جاڭادان ەگەمەندىك العان جاس مەملەكەتكە بارىنشا كۇردەلى كەزەڭ بولدى. ءوندىرىستىڭ قۇلدىراۋى, اقشانىڭ قۇنسىزدانۋى, تاۋار تاپشىلىعى حالىقتى قاتتى ۇرەيلەندىردى. بىراق ەلىنە دەمەۋ بولىپ, سەنىم سىيلاعان تۇڭعىش پرەزيدەنت بارشانى مويىماۋعا, بىرلىككە شاقىردى. بولاشاقتى ايقىنداۋ جولىندا ءبىر ەل بولىپ جۇمىلۋعا ۇگىتتەدى.
– جەكە مەن ءۇشىن ءىس جۇزىندە سوناۋ ىرعاقتى كەزەڭنىڭ ءاربىر كۇنى ۇمىتىلماق ەمەس. ءبىزدىڭ حالقىمىزدى ۇزاق كۇتكەن بوستاندىققا ءار قادام سايىن جاقىنداتقان سول ءبىر كۇردەلى وقيعالار تۋرالى ەستەلىكتەر وشىرىلمەستەي مەنىڭ جادىمدا, – دەپ سول تاريحي كۇندەر تۋرالى تولعانا ەسكە الادى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى.
مەملەكەتتىك ماڭىزدى ءىستى باستاماس بۇرىن جەتى رەت ولشەپ, سودان كەيىن دۇرىس شەشىم قابىلداعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىق يگىلىگى ءۇشىن جاساعان ىستەرى قىرۋار. يادرولىق قارۋدان باس تارتىپ, 40 جىلعا جۋىق ۇلى اباي دالاسىن ۋلاعان سىناق پوليگونىن ءبىرجولا جاۋىپ تاستاۋ – الەمدى تامساندىرعان ءىرى سەنساتسيا ەدى. بۇعان ەشكىم تالاسا المايدى.
سىرتتان كەلەر سۇقكوزدەردەن قۇتىلعان سوڭ, ەلدىڭ ەلدىگىن ەرەكشەلەيتىن ۇلتتىق رامىزدەرى, اقشاسىنىڭ نوبايىن جاساۋ ماقساتى تۇردى. وسى ۇلكەن ىسكە دە اسا ۇلكەن دايىندىقپەن كەلىپ, تاريح بەدەرىندە زەردەلەنگەن, كەشەگى بابالار مۇرا ەتىپ قالدىرعان تاڭبالار, ۇلتتىعىمىزدى ناقىشتايتىن بەلگىلەر ەلتاڭباعا ءتۇسىپ, كوكتەگى جارقىراعان كۇن, قالىقتاعان قىران كوك بايراعىمىزعا اينالدى, ءانۇرانىمىز حالقىمىزدى رۋحتاندىرىپ, ەگىلتتى, مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن بولمىسىمىزدى, وتكەنىمىز بەن كەلەشەگىمىزدى جىرلادى.
ن.ءا.نازارباەۆ: «ەلىمىزدىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى – حالىق بىرلىگى» دەپ ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. ءبىر شاڭىراق استىندا ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنىڭ تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرۋى ەلباسى ۇستانعان ساياساتتىڭ ەڭ اياۋلىسى. بۇدان دا الەمگە ۇلگى بولىپ وتىرعان باستامالارىمىز كوپ. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرىندەگى ارااعايىندىق, 7-ءشى قىسقى ازيا ويىندارى, الەمدەگى بەدەلدى ەقىۇ-عا توراعالىق, يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا جەتەكشىلىك, 2017 جىلى استانادا وتەتىن ەكسپو كورمە جارمەڭكەسى, تاعىسىن تاعىلار. بۇلار ەلباسى باستامالارىنىڭ ءبىر پاراسى عانا.
مىنە, وسىنداي كەمەڭگەرلىكتى جاستارعا نەلىكتەن ۇلگى ەتپەسكە؟! جاستاردىڭ ەلباسىنا قاراپ بوي تۇزەگەندەرى دۇرىس. پرەزيدەنتتىڭ وتانسۇيگىشتىگى مەن پاتريوتتىعىن جاستار ءۇشىن ۇلتتىق مۇراتقا اينالدىرعانىمىز ءجون. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەڭبەكقورلىعى, ىزدەنىمپازدىعى, سوزگە شەشەندىگى جاستارعا بىردەن-ءبىر ۇلگى, وسكەلەڭ ۇرپاققا جاقسى تاربيە بەرۋ قۇرالى بولعانى كەرەك. ويتكەنى, ەلباسى ارقاشان جاستار جاعىندا.
«ىقىلىم زاماننان بەرى قازاق اتامىز «بىلەكتى ءبىردى, ءبىلىمدى مىڭدى جىعادى» دەگەن ءسوز قالدىرعان. قازاقتىڭ بۇل ماقالىنىڭ ءوزى بۇگىنگى كۇنى ايرىقشا مانگە يە بولىپ وتىر. بۇل زامان – بىلەككە ەمەس, بىلىمگە سەنەتىن زامان. زاماناۋي الەمدە ەلدىڭ قۋاتى, ەڭ الدىمەن, ءبىلىم مەن عىلىمدا بولاتىن ۋاقىتقا كەلدىك. سول ءبىلىمدى قاجەتكە, تۇرمىس يگىلىگىنە جاراتا بىلۋىمىزبەن عانا باعالانادى. ينەمەن قۇدىق قازعانداي, قيىن دا كۇردەلى, وراسان قاجىر-قايرات پەن ەرىك-جىگەردى تالاپ ەتەتىن ءبىلىمسىز ءومىر تۇل», دەگەنى جاستاردىڭ ءالى ەسىندە.
مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا: «ءبىز بولاشاققا كوز تىگىپ, تاۋەلسىز ەلىمىزدى «ماڭگىلىك ەل» ەتۋدى مۇرات قىلدىق. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – وسىناۋ ماڭگىلىك جولداعى بۋىندار بىرلىگىنىڭ, ۇرپاقتار ساباقتاستىعىنىڭ كورىنىسى.تاۋەلسىز ەلدى ءوز قولىمەن قۇرعان بۋىننان باستالعان ۇلى ىستەردى كەيىنگى ۇرپاقتىڭ لايىقتى جالعاستىراتىنىنا كامىل سەنەمىن», دەي كەلىپ, جاستارعا ۇلكەن باعىت-باعدار بەرگەن ەدى: «ال كەيىنگى تولقىن جاستارعا ايتارىم, سەندەر – بولاشاققا دەگەن ۇكىلى ءۇمىتىمىزدىڭ تىرەگىسىڭدەر.ءبىزدىڭ بۇگىنگى اتقارىپ جاتقان قىرۋار شارۋالارىمىز تەك سەندەر ءۇشىن جاسالۋدا. سەندەر تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ پەرزەنتتەرىسىڭدەر.تاۋەلسىز ەلدە تۋىپ, تاۋەلسىز ەلدە تاربيە الدىڭدار. سەندەردىڭ ازات ويلارىڭ مەن كەمەل بىلىمدەرىڭ – ەلىمىزدى قازىر بىزگە كوز جەتپەس الىستا, قول جەتپەس قياندا كورىنەتىن تىڭ ماقساتتارعا اپاراتىن قۇدىرەتتى كۇش».
ۇلىلىق پەن باتىرلىقتى, دانىشپاندىق پەن كورەگەندىكتى, اقىل مەن پاراساتتى ءسوز ەتكەندە, امالسىز ارتقا قايىرىلىپ, ومىردەن وتكەن باتىرلار مەن ويشىلداردى, شەشەندەر مەن جىراۋلاردى اڭگىمەگە قوسامىز. سولاردى ۇلگى تۇتامىز, قادىرلەيمىز. بۇل دۇرىس-اق. ال بۇگىنگىنىڭ جارق ەتەر شولپاندارى قايدا؟ راس, ۇلگى بولارلىق ۇلتتىق زامانداس كەيىپكەر ءفيلمنىڭ سيۋجەتىندە دە, كوركەم ادەبيەتىمىزدە دە, تەاتر قويىلىمىندا دا, ءتىپتى, ءتول مۋلتفيلمدەرىمىزدە دە تىپتەن از. ال وسى اتقا تولىقتاي ساي كەلەتىن ەلباسىنان نەگە لايىقتى پروتوتيپ جاساماسقا؟! پرەزيدەنتتىڭ كەز كەلگەن ومىرلىك ەپيزودتارىنان ەڭبەكقور ازاماتتى, ۇلتجاندى قاراپايىم قىزمەتكەردى, بىلىمگە قۇشتار ادال دا البىرت جاستى, ەلدىكتى ويلاعان قايراتكەردى كەزدەستىرەتىنىمىزدى ايتۋدىڭ قاجەتى جوق شىعار, ءسىرا.
كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, ۇلتجاندى, ساياسي ساناسى تەرەڭ جاستار ناعىز كوشباسشى, پاتريوت بولۋدى ەلىن سۇيگەن, ەلى سۇيگەن ەلباسىنان ۇيرەنۋلەرى قاجەت. سوندىقتان, ءبىزدىڭ ۇلتتىق مودەل – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ. بارىمىزدى ۋاقىتىندا باعالاۋ قاجەتتىگىن قازىردەن باستاپ ۇيرەنۋىمىز كەرەك ەكەندىگىنە ەشكىمنىڭ تالاسى جوق شىعار.
دينار نوكەتاەۆا,
قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق
ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى.
الماتى.
