رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعى ەلىمىزدەگى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىن كەڭىنەن اتاپ ءوتتى
استانا
كەشە استانا قالاسىنىڭ تۇرعىندارى جانە قوناقتارى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى مەملەكەتتىك مەرەكەسىن وسىمەن ەكىنشى رەت ەرەكشە كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتتى.
استانا
كەشە استانا قالاسىنىڭ تۇرعىندارى جانە قوناقتارى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى مەملەكەتتىك مەرەكەسىن وسىمەن ەكىنشى رەت ەرەكشە كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتتى.
ايتۋلى كۇننىڭ قۇرمەتىنە باس قالامىزدا كوپتەگەن مەرەكەلىك شارالار ۇيىمداستىرىلدى. بۇل رەتتە «ءبىر ەل – ءبىر ەلباسى – ءبىر تاعدىر!» اتتى اۋقىمدى شارانى ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. وتكەن جىلى بۇل شارا بۇقارالىق سپورت تاقىرىبىنا ارنالسا, بيىلعى جىلى ونىڭ ۇرانى – «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى بولدى. تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى استاناداعى «سارىارقا» ۆەلوترەگىنە بۇكىل قازاقستاننان 9 مىڭنان استام ستۋدەنت جينالدى. بۇل شارانىڭ شىرقاۋ شەگى 550 ءبيشى قاتىسقان بي بولدى. ولار وزدەرىنىڭ بيلەرى ارقىلى ەلىمىزدىڭ سيمۆولدارىن ورنەكتەدى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى مەرەكەسى اياسىندا ەلورداداعى پەرزەنتحانالاردا دۇنيەگە كەلگەن سابيلەردى قۇتتىقتاۋ شارالارىن ۇيىمداستىرۋ داستۇرگە اينالدى. قالالىق پەرزەنتحانانىڭ باس دارىگەرى ەلەنا تيحوميروۆانىڭ ايتۋىنشا, كۇنىنە ورتا ەسەپپەن باس قالادا 25 ءسابي دۇنيەگە كەلەدى ەكەن. بيىل 1 جەلتوقسان كۇنى تۇسكە دەيىن 8 ءسابي, 5 قىز, 3 ۇل دۇنيەگە كەلىپتى. استانا قالاسىندا بالا تۋ دەڭگەيى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2010 جىلى 16 444 ءسابي دۇنيەگە كەلسە, 2012 جىلى 21 266 استانالىق نارەستە ءومىر ەسىگىن اشقان. ال 2013 جىلدىڭ 10 ايى ىشىندە 18 871 ءسابي دۇنيەگە كەلدى. قازىر ەلوردانىڭ ءاربىر ءتورتىنشى تۇرعىنى بالا بولىپ تابىلادى.
استانانىڭ كونتسەرت زالدارى مەن مادەني ورتالىقتارىندا كوپتەگەن مەرەكەلىك كونتسەرتتەر ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالىندا تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى ر.رىمباەۆا, ن.ۇسەنباەۆا, «مۋزارت» توبى سياقتى ونەر دۇلدۇلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «ءان قاناتىنداعى ارمان» اتتى مەرەكەلىك كونتسەرت ۇيىمداستىرىلدى.
جىلقىبايجاعىپار ۇلى,
«ەگەمەنقازاقستان».
تاراز
1 جەلتوقسان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە وراي ۇيىمداستىرىلعان مادەني ءىس-شارالار شەرۋى «بالاساعۇن» ورتالىق كونتسەرت زالىندا «ءبىر ەل – ءبىر ەلباسى – ءبىر تاعدىر!» اتتى وبلىستىق پاتريوتتىق فورۋممەن باستالدى. فورۋمعا جينالعان كوپشىلىكتىڭ قازاق ەلى ءانۇرانى – «مەنىڭ قازاقستانىمدى» بىرگە قوسىلىپ ايتۋى جامبىلدىقتاردىڭ بويىنداعى پاتريوتتىق سەزىمدى وياتىپ, كوڭىلدەرىن عاجايىپ اسەرگە بولەسە, ونەرلى جاستاردىڭ ءور داۋىسىمەن شىرقالعان «جاسا, قازاعىم!» ءانىنىڭ قايىرماسىنداعى «جاسا, جاسا, قازاق ءتىلىم! جاسا, جاسا, عاجاپ ءدىنىم! باياندى بوپ, ازات كۇنىڭ, باعىڭ تايماسىن! جاسا, جاسا, رۋحتى حالقىم! جاسا, جاسا, قۇتتى سالتىم! ايدان اسىپ مىقتى داڭقىڭ, جانىڭ جايناسىن!» دەگەن قايىرماسى كونتسەرت زالىن جاڭعىرىقتىردى.
وسى تاقىرىپ اياسىندا وتكەن جاستار اكتسياسى دا, اسكەري-تەحنيكالىق مەكتەبى ۆزۆودىنىڭ «ماڭگىلىك الاۋ» قاسىنا بارىپ وتان الدىنداعى انت قابىلداۋ ءراسىمىن جاساۋى دا جاستاردىڭ وتان, ەل, جەر قورعاۋ تۇرعىسىنداعى قاھارماندىق سەزىمىن ارتتىرا تۇسكەن عيبراتتى ءىس-شاراعا اينالدى.
«بالاساعۇن» ورتالىق كونتسەرتتىك زالىنا لىق تولى كورەرمەن جيناپ, وزدەرىنىڭ ەل اڭساعان اندەرى مەن اۋەندەرىن اۋەلەتە اۋەزدەتكەن التىنبەك قورازباەۆ پەن «مەلومەن» توبىنىڭ كونتسەرتى مەرەكەگە وتە تاماشا تارتۋلاردىڭ ءبىرى بولدى. سونداي-اق, الماتى قالاسىنان كەلگەن كورەي ورتالىعى مەن قىتاي ورتالىعى ونەرپازدارىنىڭ كونتسەرتتىك باعدارلاماسى دا مەرەكە ءمانىن اشا ءتۇستى. ال «حالىقتىق» دەگەن اتاقتى قورعاۋعا ارنالعان وبلىس كوركەمونەرپازدار ۇجىمدارىنىڭ باسەكەسى ءوز لايىقتىلارىن انىقتادى.
كوسەمالىساتتىباي ۇلى,
«ەگەمەنقازاقستان».
ورال
وڭىردە تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارنالعان شارالار شوعىرى ءبىر اپتا بۇرىن باستالىپ كەتكەن ەدى. وسىنداي شوقتىعى بيىك شارانىڭ ءبىرى قازاق دراما تەاترىندا وتكىزىلگەن «ن.ءا.نازارباەۆ: يننوۆاتسيالىق قازاقستان – جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپتار» اتتى عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا بولدى.
وسى ورايدا ورال وڭىرىندە وتكىزىلگەن شارالاردىڭ اۋقىمى مەيلىنشە جان-جاقتى تەرەڭ, ءتۇرى مەن مازمۇنى ءبىرىن-ءبىرى بايىتىپ, تولىقتىرىپ جىبەرگەنىن قاداپ ايتۋعا بولادى.
اتاپ ايتقاندا, «مەن – قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا باسىمدى تىككەن اداممىن» جانە «ەلىن سۇيگەن, ەلى سۇيگەن ەلباسى» تاقىرىپتارىنداعى دوڭگەلەك ۇستەلدەر مەن پىكىرسايىستار, فلەشموبتار مەن پاتريوتتار فورۋمى تاقىرىپتىق كەشتەر مەن كونتسەرتتەر, وبلىس ستۋدەنتتەرى اراسىندا وتكىزىلگەن «دارا تۇلعا» اتتى ينتەللەكتۋالدى ويىن وسى ءسوزىمىزدىڭ دالەلى.
ال وبلىستىڭ رەسەيمەن شەكارالاس اۋداندارىندا تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارنالعان ءىس-شارالار حالىقارالىق دەڭگەيدە ورىستەدى. بۇعان تاسقالا كەنتىندە ساراتوۆ گۋبەرنياسى, وزينكي اۋدانى دەلەگاتسياسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكىزىلگەن باسقوسۋ كۋا. سونداي-اق, شالعايداعى بوكەي ورداسى اۋدانىندا ۆولەيبولدان وتكىزىلگەن تۋرنيرگە دە وسىنداي سيپات ءتان بولدى.
– مەنىڭ ويىمشا, تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنىڭ ءمانىسى تەرەڭدە. جىلدار وتەر, قازاقستاندىق قوعام كەلەسى ءجۇز جىلدىققا دا قادام باسار. عاسىرلار بيىگىنە كوز تاستاعاندا, ءبارىبىر تاۋەلسىز مەملەكەتتى ءوز قولىمەن قۇرعان تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ تاريحي ءرولى مەن ورنى بولەك, – دەيدى تاريحشى, ەل اقساقالى جايساڭ اقباي.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان».
كوكشەتاۋ
كوگىلدىر كوكشەتاۋ اق ۇلپا قارعا مالىنىپ تۇر. تابيعات نۇرىنا بولەنگەن كوڭىلدەرى دە كوتەرىڭكى. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىن مەرەكەلەۋدىڭ ءسانى دە, ءمانى دە بولەك كورىندى. جەلتوقساننىڭ العاشقى كۇنىندە قالانىڭ اباي اتىنداعى كوركەم كوشەسىنىڭ بۇقپا تاۋىنا قويناۋلاي ەنەتىن تورىندە «مەنىڭ قازاقستانىم!» تاريحي-تالىمدىك مونۋمەنتالدى كەشەنى اشىلدى. قاۋمالاعان قالىڭ جۇرت قۇتتى بولسىن ايتقان 30 مەترلىك تۋتۇعىردىڭ نەگىزدەمەسى سەگىز بۇرىشتى ستەللادان تۇرادى. ال ونىڭ تومەنگى بولىگىندەگى ءتورت ءساندى كومپوزيتسيالىق قۇرىلىم قازاقستاننىڭ الەمنىڭ ءتورت بۇرىشىمەن تاتۋ كورشىلىك جانە ىنتىماقتى بايلانىسقا اشىق ەكەندىگىن بەينەلەيدى...
اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى قوسمان ايتمۇحامەتوۆ قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشقان سالتاناتتا پرەزيدەنتتى تۇڭعىش ۇلىقتاۋ راسىمىنە قاتىسۋشى, دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى بايان ىسقاقوۆا, تاۋەلسىزدىك قۇرداسى, ا.مىرزاحمەتوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ۇزدىك ستۋدەنتى نۇرسۇلتان تولەۋباەۆ تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنىڭ ماڭىزى, ەلباسى ساياساتىنىڭ ساليقالىلىعى جايىندا تولعام پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
سالتانات «كوكشەتاۋ» مادەنيەت سارايىنداعى «ەلباسى مارتەبەسى – ەل مەرەيى» فورۋمىمەن جالعاستى. ءوڭىر باسشىسى قوسمان ايتمۇحامەتوۆتىڭ بايانداماسىنان كەيىن پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى جابال ەرعاليەۆ, «رودينا» اگروفيرماسى» جشس باس ديرەكتورى يۆان ساۋەر, قالاداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى دينا حامزە استانالىق وبلىس تۇرعىندارىن مەرەيلى مەرەكەمەن قۇتتىقتادى.
شارا بارىسىندا مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى «قازاقتىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى» وبلىستىق بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلسا, رەسپۋبليكامىزدىڭ ايتۋلى مەرەكەسى اۋدان ورتالىقتارىندا, اۋىلداردا كەڭىنەن اتالىپ ءوتتى. جۇرتشىلىق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باعىتتاعى جاڭا نىسانداردىڭ اشىلۋىنا كۋا بولىپ, 300-دەن استام مادەني-كوپشىلىك شارالارعا قاتىستى.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان».
اتىراۋ
مۇنايلى ءوڭىر تۇرعىندارى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارنالعان مەرەكەلىك شارالاردى تاماشالاۋ ءۇشىن ەل ازاتتىعىن اڭساعان يساتايمەن ماحامبەت باتىرلاردىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشى ورناتىلعان ورتالىق الاڭعا جينالدى. مۇندا جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن ساعات 11.00-دە كوركەمونەرپازداردىڭ قاتىسۋىمەن ادەبي-سازدى باعدارلاما باستالدى. باعدارلاما اياسىندا وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق ءان بايقاۋلارىنان وزا شاۋىپ, بايگە العان ونەرپازدار تاۋەلسىز قازاقستان, تۋعان ەل, تۋعان جەرگە ماحابباتتى وياتقان اسەرلى اندەردى ورىندادى. مىڭ بۇرالعان بيشىلەر دە جۇرتشىلىقتى ونەرىمەن ءتانتى ەتتى.
بۇل كۇنى مۇنداي مەرەكەلىك ادەبي-سازدى باعدارلامالار ءوڭىردىڭ بارلىق اۋداندارىندا, ءار وكرۋگتەردە دە جالعاسىن تاپتى. ماسەلەن, قىزىلقوعا اۋدانىندا «اسقاقتاي بەر ەلىمنىڭ مارتەبەسى!» اتتى پاتريوتتىق اندەر بايقاۋى قورىتىندىلاندى. ال, يندەر اۋدانىنىڭ ورتالىعى – يندەربور كەنتىندەگى ماحامبەت كوشەسىندە ورنالاسقان №18 جانە 20 ۇيلەردىڭ جانىنان بالالار الاڭى, ەلتاي اۋىلدىق وكرۋگىندە كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن مادەنيەت ءۇيى اشىلدى. ماحامبەت اۋدانىنداعى مۇراجايدا «ەلىن سۇيگەن, ەلى سۇيگەن ەلباسى» تاقىرىبىندا كەزدەسۋ كەشى ۇيىمداستىرىلدى.
اتىراۋ قالاسى مەن ماقات اۋدانىندا دويبىدان سپورتتىق جارىستار مارەگە جەتتى. سونىمەن بىرگە, ءوڭىر ورتالىعىنداعى الەۋمەتتىك تۇرمىسى تومەن وتباسىلارداعى جانە اتا-انا ايالى الاقانى مەن قامقورلىعىنا ءزارۋ بالالار ح.دوسپانوۆا اتىنداعى مۇز سارايىندا كونكيمەن تەگىن سىرعانادى. بۇل شاراعا وسىنداي ساناتتارداعى 100 بالا قاتىستى. وسى توپتاعى بالالاردىڭ ءبىر توبى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ جانە ش.ساريەۆ اتىنداعى كوركەمسۋرەت, قولدانبالى ساندىك ونەر مۇراجايلارىنا ساياحاتتادى.
جولداسبەك شوپەعۇل,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى اقتوبەدە قىلاۋلاپ قار جاۋىپ, اقتوبەلىكتەردىڭ ەلباسىنا دەگەن اق نيەتىندەي اسەرگە بولەدى. وبلىس تۇرعىندارى مەرەكەگە تولىمدى تابىستارمەن, كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن كەلدى. 180 ميلليون تەڭگەگە قايتا جاراقتاندىرىلعان 240 ورىندىق №42 «اينالايىن» بالاباقشاسىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋىنا ارنايى كەلگەن وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ جينالعانداردى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى مەرەكەسىمەن قۇتتىقتادى.
ءوڭىر باسشىسى «بولاشاق» اۋدانىنداعى 150 ورىندىق قۇراشاساي ورتا مەكتەبىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋىنا قاتىسىپ, لەنتاسىن قيدى. «گەولوگ» مادەنيەت ۇيىندە «ەلىن سۇيگەن ەل اعا, نۇر سىيلاعان حالقىنا» ادەبي-مۋزىكالى كومپوزيتسيالىق كەش, قالا ماڭىنداعى سازدى اۋىلىنداعى مادەنيەت ۇيىندە «پرەزيدەنت جانە جاستار» اتتى جەرگىلىكتى مەكەمە قىزمەتكەرلەرى مەن جاستار اراسىندا كەزدەسۋ ساعاتى وتكىزىلدى. وبلىستىق «دوستىق» ۇيىندە ەتنومادەني بىرلەستىكتەر اراسىندا وتكەن «مادەنيەت ۇندەستىگى» – «سوزۆۋچيە كۋلتۋر» حالىقارالىق فەستيۆالىنە وسىنداعى 18 ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ جانە باتىس قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىستارىنىڭ ونەرپازدارى ءان شىرقاپ, بي بيلەدى.
اقتوبە وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە «مەنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىم» تاقىرىبىندا كىتاپ كورمەسى, وبلىستىق «رۋحانيات» مۋزەيىندە وقۋشىلار اراسىندا شىعارما جازۋ بايقاۋى, 2000-2001 جىلدارى تۋعان جاسوسپىرىمدەر اراسىندا فۋتبولدان تۋرنير ۇيىمداستىرىلدى.
مەرەكەلىك احۋال اۋدانداردا دا ءتۇرلى كوپشىلىك مادەني-سپورتتىق شارالارمەن جالعاستى. ياعني, بۇل كۇنى بارلىق اۋدان ورتالىقتارىندا جانە ەلدى مەكەندەردە تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى كەڭ كولەمدەگى مەرەكەلىك شارالارمەن اتاپ ءوتىلدى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
قىزىلوردا
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى قارساڭىندا قىزىلوردا قالاسىندا «رەسپۋبليكالىق بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ» فيليالى اشىلدى. اتالعان مەديتسينالىق مەكەمەدە نەۆرولوگيالىق اقاۋلى مۇگەدەك بالالار ەمدەلەدى. بولىمشە زاماناۋي قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان. سوڭعى 5 جىلدا وڭىردەگى مۇگەدەك بالالار سانى 1,1 ەسەگە وسكەندىكتەن, وسىنداي ورتالىقتىڭ اشىلۋى كەرەك-ءتىن. اتالعان مەكەمەنىڭ ارقاسىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا جىلىنا ەكى رەتتەن ەم الۋعا مۇمكىندىك تۋدى. ناتيجەسىندە ءبىر جىلدا 600 بالا ەمدەلە الادى. سونىمەن قاتار, جاڭادان 50 جۇمىس ورنى اشىلدى.
بۇگىندە بۇكىلحالىقتىق سيپاتقا يە بولعان مەرەكە قارساڭىندا وبلىس ورتالىعىندا 24 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. باسپانا كەزەكتە تۇرعان حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارىنا, ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرى مەن جەتىم بالالارعا بەرىلدى. مەرەكەلىك شاراعا وبلىس باسشىسى قىرىمبەك كوشەرباەۆ قاتىسىپ, جاڭا قونىس يەلەرىنە پاتەر كىلتتەرىن تابىس ەتتى. ايتا كەتۋ كەرەك, ءدال وسىنداي 24 پاتەرلى 7 تۇرعىن ءۇي وسى ايدىڭ اياعىنا دەيىن قۇرىلىسى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلەدى.
سونىمەن قاتار, تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي نارتاي بەكەجانوۆ اتىنداعى مۋزىكالىق دراما تەاترىندا سالتاناتتى شارا ءوتتى. وعان وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ جانە ءبىر توپ پارلامەنت دەپۋتاتتارى قاتىستى. جيىندا ءسوز العان قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى «تۇڭعىش پەرزيدەنت كۇنى – بۇل تاريحي تاڭداۋ كۇنى, بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ ەلباسى, تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توڭىرەگىنە توپتاسۋ كۇنى»,– دەپ ەرەكشە اتاپ ءوتتى. كەش سوڭى كونتسەرتتىك باعدارلاماعا ۇلاستى.
ەرجان بايتىلەس,
«ەگەمەن قازاقستان».
پاۆلودار
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇن ىمەرەكەسىنە وراي تاعى ءبىر جاقسى جاڭالىق – «استانا» شاعىن اۋدانىندا پرەزيدەنت ساياباعىنىڭ ىرگەتاسى قالاندى. سونداي-اق, ەلباسىنىڭ «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باعدارلاماسى اياسىندا بوي كوتەرگەن №25 جالپى ءبىلىم بەرەتىن قازاق ورتا مەكتەبىندە تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارناپ «ەل تىرەگى – ەلباسى» اتتى اپتالىق وتكىزىلدى. بۇل مەكتەپتە بۇگىندە 1600 وقۋشى ءبىلىم الۋدا. ال, جۋىردا عانا وسى اۋداندا اشىلعان حيميا-بيولوگيالىق باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىندە تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى مەرەكەسىنە وراي «ەلباسى» اتتى فلەش-موب وتكىزىلدى.
– ماقسات ەلباسى ساياساتىن قولداۋ, جاستاردىڭ بويىندا ەلباسى تۇسىنىگىنىڭ ءمانىن دارىپتەۋ, – دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار. وقۋشىلار «بالالىق شاعىمنىڭ اسپانى» اتتى ەلباسى تۋرالى تۇسىرىلگەن ءفيلمدى كوردى. اشىق ساباقتار, ينتەللەكتۋالدىق ويىندار, ءتۇرلى سپورتتىق شارالار ءوتتى. وبلىس اكىمى ەرلان ارىن حيميا-بيولوگيالىق باعىتتاعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارىنا «تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنداعى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءرولى» دەگەن تاقىرىپتا ءدارىس وقىدى.
سونىمەن قاتار, وسى كۇنى وبلىس ورتالىعىنداعى 4 بىردەي ءوندىرىس ورنىندا «پاۆلودار مۇناي-حيميالىق زاۋىتىندا ازوت-قىشقىلدى قوندىرعىنى, «Format mach company» جشس-ءنىڭ ءبىرىنشى بىلىك جاساۋشى اپپاراتى, «نەفتەحيم LTD» جشس-ءنىڭ جۇمساق قاپتاما ءوندىرىسى جانە «KSP Steel» جشس-ءنىڭ پاۆلودارلىق فيليالىندا يلەۋ ستانى ىسكە قوسىلدى. جالپى العاندا, تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي وبلىستا ءوڭىردىڭ وزىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ شەرۋى, ساۋدا-ساتتىق جارمەڭكەلەرى, قالانىڭ از قامتىلعان, كوپبالالى جانە تولىق ەمەس وتباسىلارىن, مۇگەدەكتەردى قولداۋ ماقساتىندا قايىرىمدىلىق اكتسيالارى سياقتى 300-دەي شارا بولىپ ءوتتى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان».
وسكەمەن
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارنالعان ونكۇندىك اكتسياسى بارىسىندا ءوڭىردىڭ بارلىق اۋداندارى مەن قالالارىندا الەۋمەتتىك عيماراتتار اشىلىپ, مادەني شارالار ءوتتى. 1 جەلتوقساندا ورتالىق مادەنيەت ۇيىندە «تۋعان ەل – التىن بەسىگىم», «تۋعان جەرگە – تاعزىم» اكتسياسىنىڭ 5 جىلدىعى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارنالدى. وعان ولكەنىڭ تالانتتى ادامدارى, سپورت ساڭلاقتارى قاتىستى. 5 جىلدا كاسىپكەرلەر مەن مەتسەناتتاردىڭ 20 ميلليارد تەڭگە قارجىسىنا مىڭعا تارتا الەۋمەتتىك عيماراتتار سالىنىپتى. وبلىس باسشىسى ولارعا قۇرمەت كورسەتتى.
مەرەكە كۇنى ءوڭىر باسشىسى ب.ساپارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن بىرنەشە الەۋمەتتىك عيماراتتار اشىلدى. ورالماندار قونىستانعان «شىعىس» اۋىلىندا جاڭادان سالىنعان 12 تۇرعىن ءۇيدىڭ كىلتتەرى تاپسىرىلدى. «انا مەن بالا ورتالىعىندا» 1 جەلتوقساندا دۇنيەگە ءسابي اكەلگەن انالارعا باعالى سىيلىقتار بەرىلدى. باجوۆ كوشەسىندەگى كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيدەن جەتىم بالالارعا پاتەر كىلتتەرى تاپسىرىلدى. تۇستەن كەيىن قالانىڭ جىبەك ماتالار كومبيناتى قالاشىعى ماڭىندا جاڭادان بوي كوتەرگەن جەكپە-جەك سارايىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى بولدى. بۇدان كەيىن فورۋمعا جينالعان جاستار ەلباسى ءسۇيىپ تىڭدايتىن اندەردى شىرقاپ, تۇڭعىش پرەزيدەنت تۋرالى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى.
وڭداسىن ەلۋباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى
الماتى قالاسى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىن اتاپ ءوتۋدى ءتۇرلى ءىس-شارالارمەن باستادى. قالا كوشەلەرىندە مەرەكەلىك شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, ءتۇرلى ينتەللەكتۋالدى جانە سپورتتىق ويىندار وينالىپ جاتقاندا, مادەنيەتتىڭ بەسىگى – رەسپۋبليكا سارايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنىنە وراي سالتاناتتى جيىن بولدى.
جيىندا ءسوز العان قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆ 1991 جىلى 1 جەلتوقساندا حالىقتىڭ باسىم قولداۋىنا يە بولىپ, ەل باسقارۋ مىندەتىنە كىرىسكەن مەملەكەت باسشىسىن ۇلىقتاۋ ءراسىمى ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ جۇرەگىنەن ورىن العاندىعىن ايتا كەلىپ: «الەمدىك وركەنيەتتىڭ شىڭىنا ۇمتىلعان قازاقستان تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە تاريحي دا جاسامپاز جاڭا داۋىرگە قادام باسقانىنا بيىل 22 جىل تولادى. وسىناۋ سىندارلى كەزەڭدە, تار جول تايعاق كەشۋدەن امان-ەسەن الىپ شىققان ەلباسىمىز از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە مەملەكەتىمىزدىڭ قارىشتاپ دامۋىنا, تاۋەلسىزدىك تۇعىرىنىڭ نىعايۋىنا, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى زور. بۇگىندە قازاقستاننىڭ شاڭىراعى بەرىك, مەرەيى ۇستەم, بەدەلى اسقاق», دەدى.
جيىن بارىسىندا قالا اكىمى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي الماتىدا تۇڭعىش رەت وتكىزىلگەن «ۇزدىك وقۋشى» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتادى. سالتاناتتى جيىن قازاقستان ەستراداسىنىڭ جۇلدىزدارى مەن ونەر ۇجىمدارىنىڭ مەرەكەلىك كونتسەرتىنە ۇلاستى.
كەشكىسىن قالانىڭ ورتالىق الاڭىندا بوي كوتەرگەن الىپ شىرشانىڭ الاۋىن سالتاناتتى تۇردە جاعۋ راسىمىندە وت-شاشۋلاتىپ, جاستاردىڭ بي كەشىمەن ۇلاسقان دۋمان حالىقتىق مەرەكەنىڭ ءمانىن تۇيىندەگەن بىردەن-ءبىر شارا بولدى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
تالدىقورعان
تالدىقورعان قالاسىندا 1 جەلتوقسان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارنالعان «ەلىمنىڭ تاعدىرى – مەنىڭ تاعدىرىم» اتتى سالتاناتتى شارا بولىپ ءوتتى. وندا «نۇر وتان», قازاقستان حالقى وبلىستىق اسسامبلەياسى, جاستار ورتالىعى, سپورت, مادەنيەت, اسكەري سالا قىزمەتكەرلەرىنەن قۇرالعان شەرۋ جالپىحالىقتىق شارانىڭ ءسانىن كىرگىزدى.
مەرەكەلىك شارادا تالدىقورعان قالاسىنىڭ اكىمى ەرمەك الپىسوۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەگەن سوڭ, ول كونتسەرتتىك باعدارلامامەن جالعاستى. ورتالىق الاڭداعى ءمادەنيەت سارايىنىڭ الدىڭعى بەتىندە ەلباسىنىڭ, اقوردانىڭ, مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ جانە ەلباسىنىڭ بالالار ورتاسىنداعى فوتوسۋرەتتەرى زاماناۋي كومپيۋتەرلىك جۇيە مۇمكىندىكتەرى پايدالانىلا وتىرىپ وتە ادەمى جاسالىپ, پاننو بولىپ ىلىنگەن.
ەرەكشە ايتا كەتەر تاعى ءبىر جايت – بۇل كۇنى جەتىسۋدىڭ كىندىك قالاسىندا دا التىن كۇن شۋاقتى نۇرىن توگىپ تۇردى. تالدىقورعاندىقتار شادىمان شاتتىققا ءبولەنە تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىن كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي الماتى وبلىسى, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ ابات, بايتەرەك اۋىلدارىندا ءدارىگەرلىك امبۋلاتوريالار اشىلىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى.
ال بالقاش اۋدانى, اقجار اۋىلدىق وكرۋگى, ارالتوبە اۋىلىندا «اقبۇلاق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا اۋىزسۋ جۇيەسى تارتىلىپ, ايتۋلى مەرەكە كۇنى ىسكە قوسىلدى.
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنى قاراعاندىلىقتار ءۇشىن, اسىرەسە, جۇرەككە جاقىن مەرەكە. مەملەكەت باسشىسىنىڭ العاشقى ەڭبەك جولى, شىڭدالۋ مەكتەبى ءوڭىر تاريحىمەن تامىرلاس بولۋى زور ماقتانىش تۇتىلادى. ونىڭ تەمىرتاۋدان باستاۋ الۋىنىڭ دا ءمانى ۇلكەن ەدى. مەتاللۋگتەر قالاسى ەلباسىنىڭ قۇتتى قادامىنا كۋا.
وسىندا وتكەن «ءبىر وتان! ءبىر تاعدىر! ءبىر ەلباسى!» اتتى وبلىستىق فورۋمدا اعا جانە جاس بۋىن وكىلدەرى باسقوستى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆپەن بىرگە ەڭبەك ەتكەن مەتاللۋرگ ارىپتەستەرى ەستەلىكتەرى ىقىلاسپەن تىڭدالدى. ونەرپازدار پرەزيدەنت سۇيەتىن جانە ءوزى ورىنداۋدى ۇناتاتىن اندەردى شىرقادى. جالپى ەڭبەك ءوتىلى 100 جىلدان اسقان جەزقازعاندىق مەتاللۋرگتەر سازانباەۆتارداي اۋلەتتەر ءبىر-بىرلەرىمەن تانىسىپ, تاجىريبە ءبولىستى.
قاراعاندىداعى « جاستار» سارايىنا جينالۋشىلار «ەلىن سۇيگەن, ەلى سۇيگەن ەلباسى» قالالىق فورۋمىنىڭ اسەرلى شۋاعىنا بولەندى. مۇنىڭ الدىندا وبلىس اكىمى باۋىرجان ابدىشەۆ «قولجەتىمدى باسپانا-2020» باعدارلاماسى اياسىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن ءۇي پاتەرلەرى كىلتتەرىن جاس وتباسىلارعا بەرىپ قۋانتتى.
ايماقتىڭ بارلىق قالالارى مەن اۋداندارىنداعى مەرەكەلىك شارالار, كوڭىل كۇي, ورتاق قۋانىش حالىقتىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتتەرىنە دەگەن شىنايى سۇيىسپەنشىلىگىن پاش ەتتى.
ايقىن نەسىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
پەتروپاۆل
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنى قىزىلجار وڭىرىندە دە جۇرتشىلىقتىڭ كەڭىنەن قاتىسۋىمەن اتاپ ءوتىلدى. اتاۋلى مەرەكەگە ورايلاستىرىلىپ جاسالعان مادەني, ءبىلىم بەرۋ-اعارتۋشىلىق, سپورتتىق ءىس-شارالار اۋقىمدىلىعىمەن ەرەكشەلەندى. ايتۋلى مەرەكە شىمىلدىعى پوگودين اتىنداعى ورىس دراما تەاترىندا وتكەن سالتاناتتى جينالىسپەن اشىلىپ, ودان ءارى بۇقارالىق سيپات الدى. «مەنىڭ جەتىستىكتەرىم – وتانىمنىڭ جەتىستىكتەرى» اتتى جاس ۇلان اكتسياسى, «ءداۋىردىڭ دارا تۇلعاسى» كورمەسى, «پرەزيدەنتىمنىڭ جەتىستىكتەرى» فوتوگالەرەياسى تۇرعىنداردىڭ ەرەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى.
«توميريس» گەندەرلىك ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى ۇيىمداستىرعان «جاقسى كەلىن – وتباسى باقىتى» سايىسىندا ونەر كوللەدجىنىڭ ۇستازى مايرا ساپارقۇلوۆا جەڭىمپاز اتاندى. بەينەلەۋ ونەرى مۇراجايىندا «تاۋەلسىزدىك – فوتوكامەرا وبەكتيۆىندە» كورمەسىنە جەرگىلىكتى فوتوتىلشىلەردىڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ وبلىسقا ساپارىن بەينەلەيتىن تۋىندىلارى قويىلدى. جەر-جەرلەردە قولداۋ تاپقان قايىرىمدىلىق اكتسيالارىنا جومارت جاندار بەلسەنە اتسالىسىپ, ەلباسى اتىنان بالالار ۇيلەرىنە, كوپبالالى وتباسىلارعا سىي-سياپاتتار مەن تارتۋ-تارالعىلار جاسادى. «ۇلت ماقتانىشى – ەلباسى» كەشكى جاستار باعدارلاماسى, «ەلباسى – ەل تىرەگى» مەرەكەلىك كونتسەرتى, دويبىدان, كاراتەدەن, فۋتبولدان وتكەن تۋرنيرلەردى تاماشالاۋشىلار كوپ بولدى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى اۋدانداردا دا كەڭىنەن تويلاندى. بەسكول كەنتىندە «نۇر وتان» پارتياسى اۋداندىق فيليالىنىڭ جاڭا عيماراتى بوي كوتەرسە, شالعايداعى مورتىق اۋىلىندا قايتادان قالپىنا كەلتىرىلگەن مادەنيەت ءۇيى پايدالانۋعا بەرىلدى. قايرات ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنا ساپالى اۋىزسۋ جەتكىزىلدى. مامليۋت كەنتىندە جارما وندىرەتىن تسەح ىسكە قوسىلدى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتاۋ
ماڭعىستاۋدا تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى الۋان شارالارمەن اتالىپ وتۋدە. قاراشانىڭ سوڭعى كۇندەرىنەن باستاۋ العان شارالار جەلتوقسان ايىنىڭ 4-5-ىنە دەيىن جالعاسپاق. مەرەكەلىك كوڭىل كۇيدى الدىمەن سەزىنگەن ماڭعىستاۋ وبلىستىق بالالار ءۇيى بولدى. وتكەن جىلى جاڭاوزەن قالاسىنان وبلىس ورتالىعىنا كوشىرىلىپ, بيىل عيماراتى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن نىساننىڭ قۇرىلىمىندا دا وزگەشەلىكتەر جوق ەمەس. وتباسىلىق ۇلگىدە تاربيەلەۋدى باستاعان ۇيدە بالالار توپ-توپقا ءبولىنىپ, جەكە بولمەلەردە تۇرۋ مۇمكىندىگىنە قول جەتكىزدى. تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي اتالمىش بالالار ۇيىندە بولعان وبلىس باسشىسى ا.ايدارباەۆ تاربيەلەنۋشىلەرگە ەلباسى اتىنان 10 كومپيۋتەردى سىيعا تارتتى.
سونداي-اق, اقتاۋ قالاسىندا بۇلدىرشىندەردى ۇلتتىق ءتالىم-تاربيە نەگىزىندە تاربيەلەيتىن بالاباقشا دا كۇردەلى جوندەۋدەن سوڭ, ەلباسى كۇنىنە وراي ەسىگىن ايقارا اشتى. بالاباقشانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسقان اقتاۋ قالاسىنىڭ اكىمى ە.جاڭبىرشين ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ بالالاردى تارىقتىرماي, بارلىق قاجەتتىلىكتەرمەن تولىققاندى قامتاماسىز ەتۋ جانە دۇرىس تاربيەلەۋ تاپسىرماسى اياسىندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستىڭ ساپالى اياقتالعاندىعىن اتاپ ءوتتى.
مەرەكەگە وراي ءتۇرلى سپورتتىق جانە مادەني شارالار ءوتىپ جاتقان ماڭعىستاۋدا اقتاۋ – بەينەۋ باعىتىندا جاڭا پويىز قاتىناسى اشىلدى. بۇعان دەيىن كۇنىنە ونشاقتى پويىزداردى جان-جاققا شىعارىپ سالىپ جاتاتىن بەينەۋدىڭ تۇرعىندارى اقتاۋدان اتالمىش اۋدان ورتالىعىنا استانا, الماتى, اقتوبە, اتىراۋ باعىتتارىنا جۇرگەن پويىزدارعا جول-جونەكەي ءمىنۋ ارقىلى جەتەتىن. ازىرگە 250-گە تارتا ادامدى تاسىمالدايتىن پويىزدىڭ قاتىناۋ جانە سىيىمدىلىق تاعدىرى تۇرعىنداردىڭ ۇسىنىس-تىلەگى مەن قاتىناستىڭ تيىمدىلىگىنە قاراي قالىپتاساتىن بولادى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىمكەنت
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى كەڭىنەن تويلاندى. وڭتۇستىك قازاقستاننىڭ قالىڭ جۇرتشىلىعى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءومىر جولىن, ەرەن ەڭبەگىن, قايراتكەرلىك قاسيەتىن جوعارى باعالايدى, ايرىقشا ارداقتايدى. مەرەكە قارساڭىندا وبلىستا 44 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, وتانىمىزدا قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ 49 پايىزى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اۋماعىندا سالىنۋدا. 2013 جىلى وبلىستا 332 الەۋمەتتىك نىساننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. سونىڭ ىشىندەگى 180 نىساندى بيىل اياقتاۋ جوسپارلانعان. بۇگىنگە اتالعان الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ 108-ءى ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. وسى نىسانداردىڭ باسىم بولىگى وبلىستىق بيۋدجەتتى وڭتايلاندىرۋدىڭ ارقاسىندا جەرگىلىكتى قازىنا ەسەبىنەن ىسكە اسۋدا.
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى شىمكەنت قالاسىندا سالتاناتتى جيىن ءوتىپ, وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ وڭىردە اتقارىلىپ جاتقان تىرلىكتەردى ءبىر ساراپتاپ ءوتتى. بۇل يگى تىرلىكتەردىڭ ءبارى, ارينە, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ ارقاسىندا ىسكە اسىپ جاتقانى اقيقات. مەرەكە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بارلىق اۋدان ورتالىقتارى مەن قالالارىندا, اۋىلدارىندا تويلانىپ, حالىققا كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇي سىيلادى.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى قوستاناي قالاسىن ناعىز مەرەكەلىك كوڭىل كۇي تەربەدى. بۇل مەرەكەدە ورتالىق الاڭعا كەلگەن ءار قوستانايلىقتى وتانعا, ەلگە, ەلباسىنا دەگەن پاتريوتتىق سەزىم باۋرادى. «پرەزيدەنتپەن بىرگەمىز!» اتتى باعدارلاما مەرەكە سالتاناتىن اسىردى. قىستىڭ العاشقى كۇنى بولعانىمەن, كوك تۋ تۇستەس كوك اسپان شايداي اشىق. جۇرتشىلىقتىڭ ءان-كۇي تىڭداۋىنا تابيعات تا ەلجىرەگەن ءتارىزدى.
قوستاناي قالاسىنىڭ ورتالىعىنداعى مارت ساۋدا-كوڭىل كوتەرۋ ورتالىعىنىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا دا مەرەكەلىك شارالار جالعاسىن تاپتى. مۇندا قالانىڭ مۋنيتسيپالدىق ۇرلەمەلى اسپاپتار وركەسترى تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارناپ كونتسەرت قويدى. ال كەشكە قوستانايلىقتار «درۋجبا» حالىقارالىق كۆن فەستيۆالىن تاماشالادى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى مەرەكەسى قارساڭىندا وڭىرىمىزدەگى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ءبىرى – «ەۆرازكاسپيانستال» جشس زاۋىتى العاشقى ءونىمىن شىعاردى. رۋدنىيدا «سسكوب» اكتسيونەرلىك قوعامى بۇرىنعى ەكى قاباتتى ءۇيدى قايتا جاڭعىرتىپ, جوندەپ, بۇلدىرشىندەرگە «وركەن» بالاباقشاسىن سىيلادى.
قوستانايداعى اۋلا كلۋبتارىندا بالالار «مەنىڭ بالالىق شاعىمنىڭ اسپانى» ءفيلمىن كورسە, پۋشكين اتىنداعى كىتاپحانادا «ەلىن سۇيگەن, ەلى سۇيگەن ەلباسى» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتە ستۋدەنتتەر ن.نازارباەۆپەن كەزدەسكەن ارداگەرلەرمەن جۇزدەستى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە ارنالعان مەرەكەلىك شارالار كەشە اۋدان ورتالىقتارى مەن اۋىلداردا دا ءوتتى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
