«ەاەو ازاماتتارىن باسقا مۇشە مەملەكەتتەردە ەڭبەك قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋى كەزىندە زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ ماسەلەسىن قۇقىقتىق رەتتەۋ جۇمىس كۇشىنىڭ قوزعالۋى جولىنداعى قازىرگى كەدەرگىنى جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە ەڭبەك قىزمەتىن زاڭداستىرۋعا قوسىمشا ىنتالاندىرۋ بولادى. كەلىسىم كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن ەاەو-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ازاماتتارى ەڭبەك قىزمەتىن جۇزەگە اسىرعان مەملەكەتتىڭ ازاماتتارى سياقتى زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرىلۋعا قۇقىلى بولادى» دەلىنگەن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەمەسىندە.
كەلىسىم بويىنشا زاڭدى ەڭبەك ميگرانتتارى ءوزى جۇمىس ىستەگەن ەلدەگى ەڭبەك ءوتىلى ءبىر جىلدان اسسا زەينەتاقىنى سول ەلدەن الۋعا قۇقىلى. سەناتور مۇرات باقتيار ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, كەلىسىم ەاەو اۋماعىنداعى ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ەركىن جۇرۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. ياعني, وداق قۇرامىنا كىرەتىن ەلدەردىڭ جۇمىسشىلارى سول ەلدىڭ ازاماتتارىمەن ءبىر دەڭگەيدە تولەم الادى. قازاقستاندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن وزگە ەل ازاماتتارى زەينەتاقى تولەمدەرىن بجزق-عا اۋدارىپ, كەيىن وسى قوردان زەينەتاقى تولەمىن الۋعا قۇقىلى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, بىلتىر ەاەو ەلدەرىنەن قازاقستانعا 25 مىڭنان استام ەڭبەك ميگرانتى كەلگەن.
دەپۋتاتتار الدىندا زاڭ جوباسىن تانىستىرعان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ زاڭ جوباسىنىڭ باستى ماقساتى بىرىڭعاي زەينەتاقى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ەكەنىن ايتتى.
«مۇشە-مەملەكەتتەردە قازىر ءارتۇرلى زەينەتاقى جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. ماسەلەن, بەلارۋسيادا جيناقتاۋشى جۇيە جوق. قازاقستان, رەسەي, ارمەنياداعى جۇيەلەردىڭ ايىرماشىلىعى الۋان ءتۇرلى. سونىمەن قاتار ولار زەينەت جاسى, مولشەرى, ەڭبەك ءوتىلى جانە باسقا دا پارامەترلەر بويىنشا ءارتۇرلى. ال زەينەتاقىمەن قامتاماسىز ەتۋ تەك ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ازاماتتارعا عانا قاراستىرىلعان» دەدى مينيستر.
سونداي-اق مينيستر تۇراقتى تۇرۋشى ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى ماسەلەلەرى شەشىلگەنىن ايتتى. بىراق ەاەو ەلدەرىنەن جۇمىس ىزدەپ كەلگەن ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى ماسەلەسى ءالى شەشىمىن تاپپاي وتىر.
ء«ار مەملەكەت زەينەتاقىنى ءوزىنىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا سايكەس تولەيدى. قازاقستاندا جانە قىرعىزستاندا وسى ساناتتاعى ازاماتتار ءۇشىن زەينەتاقى جۇيەسىنە مىندەتتى زەينەتاقى جارناسى تولەنبەيدى» دەيدى نۇرىمبەتوۆ.
كەلىسىمگە سايكەس:
جۇمىسشىلاردىڭ سول ەلدىڭ ازاماتتارىمەن تەڭ دارەجەدە قۇقىقتارى قامتاماسىز ەتىلەدى;
ءار مەملەكەت ءوز تەرريتورياسىنداعى جۇمىس ءوتىلى كەزەڭىنە سايكەس زەينەتاقى تولەيدى;
ءار مۇشە-مەملەكەت ءوزىنىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا سايكەس زەينەتاقىعا قۇقىقتى جانە ونىڭ مولشەرىن انىقتايدى;
زەينەتاقى ەكسپورتى ماسەلەسى شەشىلەدى.
«كەلىسىم وتە وزەكتى. ويتكەنى, ونىڭ راتيفيكاتسياسى ەڭبەك ميگرانتتارىنا ءوزى جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ەلدەن زەينەتاقى الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن, ءبىر ەلدىڭ ازاماتى ەاەو ەلدەرىنىڭ بىرىندە (نەمەسە بىرنەشە ەلىندە) جۇمىس ىستەسە, سوسىن وتانىنا كەتىپ قالسا, زەينەت جاسىنا جەتكەننەن كەيىن زەينەتاقىسىنىڭ ءبىر بولىگىن ءوزى جۇمىس ىستەگەن ەلدەن الادى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بۇل ەڭبەك ميگرانتتارىن زەينەتاقىمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ادىلەتتى ءتاسىلى. زاڭ جوباسىنىڭ قابىلدانۋى ولاردىڭ تابىستارىن زاڭداستىرۋعا قوسىمشا ىقپال ەتەدى. ادامدارعا قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىس ىستەيتىن ەلدە زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارۋ ءتيىمدى بولادى, ويتكەنى بۇل ولارعا زەينەتكەرلىك جاسقا تولعان كەزدە زەينەتاقى تولەمدەرىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار مۇگەدەكتىگى بويىنشا تولەمدەردى, قىزمەتكەر قايتىس بولعان جاعدايدا مۇراگەرىنە تيەسىلى جاردەماقىلاردى دا بەرەدى» دەيدى سەناتور مۇرات باقتيار ۇلى.
ماسەلەن, وسىعان دەيىن رەسەيدە 5 جىل جۇمىس ىستەپ, ءتيىستى تولەمدەردى اۋدارىپ وتىرعان ارمەنيا ازاماتى رەسەي ەلىندە جۇمىس ىستەگەن ۋاقىتى ءۇشىن زەينەتاقى تولەمىن العان جوق.
«قۇجات كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن ازامات ءوز ەلىندەگى جانە باسقا ەلدەردەگى جۇمىس ىستەگەن ۋاقىتى ءۇشىن زەينەتاقى الۋعا قۇقىلى. مىسالى, ارمەنيا ازاماتى كەلىسىم كۇشىنە ەنگەن سوڭ رەسەيدە بەس جىل, بەلارۋسيادا ءۇش جىل, قازاقستاندا ءبىر جىل جانە ودان سوڭ ارمەنيادا جۇمىس ىستەسە, وندا زەينەتاقى ءتورت ەلدەن دە الاتىن بولادى» دەپ ءتۇسىندىردى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا وكىلدەرى.
ەسكە سالساق, قۇجاتپەن جۇمىس ىستەۋ 2014 جىلى باستالدى. ال 2019 جىلدىڭ 20 جەلتوقسانىندا ەاەو مەملەكەت باسشىلارى كەلىسىمگە قول قويدى.
قازاقستاندا بۇل ماسەلەنى رەتتەۋمەن اينالىساتىن وكىلەتتى ورگان – بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى بولماق.
راتيفيكاتسيا تۋرالى زاڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ قول قويۋىنا جىبەرىلدى.
الماتى
