ونىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلدىڭ قاڭتارىندا حالىق ءۇشىن تاريفتەردىڭ ءوسۋى تەجەلدى. ايتپەسە, كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءتاريفىنىڭ ورتاشا جوسپارلى ءوسىمى 15,5 پايىزدى قۇراۋعا ءتيىس ەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە تاريفتەردىڭ ءوسۋى 2019 جىلعى قاڭتارمەن سالىستىرعاندا رەسپۋبليكا بويىنشا ورتا ەسەپپەن 0,5 پايىزدى قۇرادى. تەك ەلەكترمەن جابدىقتاۋدا عانا 5 پايىزدىق ءوسىم تىركەلگەن. بۇعان ستانسالاردىڭ شەكتى تاريفتەرىنىڭ ورتا ەسەپپەن 15 پايىزعا ءوسۋى سەبەپ بولعان.
– كوميتەت تاريفتەردىڭ ءوسۋىن تەجەۋ ءۇشىن 400-دەن استام ءمونوپوليستىڭ قىزمەتىنە تالداۋ جۇرگىزدى. سونىڭ ناتيجەسىندە بارلىق وڭىردەگى سۋبەكتىلەرگە جالپى سوماسى 16,4 ملرد تەڭگەگە ۋاقىتشا وتەمدىك تاريفتەر بەكىتىلدى. بۇدان بولەك, باسىم باعىتتارى جوق مونوپوليستەردىڭ جەكەلەگەن شىعىستارى 10,4 ملرد تەڭگەگە وڭتايلاندىرىلدى. وسىلايشا, حالىق شامامەن 27 ملرد تەڭگە ۇنەمدەيدى, – دەدى ول.
كوميتەت توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى توتەنشە جاعداي كەزىندە تاريفتەر ورتا ەسەپپەن 7,4 پايىزعا تومەندەگەن. ءسويتىپ, ءبىر ايدا تۇتىنۋشىلار 1 ملرد تەڭگە ۇنەمدەدى.
– پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس 1 ساۋىردەن باستاپ توتەنشە جاعداي جانە كارانتين كەزەڭىندە رەسپۋبليكا بويىنشا سۋمەن جابدىقتاۋ ءتاريفى 8 پايىزعا, سۋ بۇرۋ ءتاريفى 9,3 پايىزعا, جىلۋمەن جابدىقتاۋ ءتاريفى 7,6 پايىزعا, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ ءتاريفى 5 پايىزعا تومەندەدى, – دەپ ناقتىلادى اسان دارباەۆ.
سونىمەن قاتار توتەنشە جاعداي كەزىندە مونوپوليستەرگە قارىزى بار تۇتىنۋشىلاردى كوممۋنالدىق قىزمەتتەردەن اجىراتپاۋ ۇسىنىلدى.
مونوپوليست دەمەكشى, ولارعا وسى جىلدىڭ ون ايىندا 1,11 ملرد تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنعان. ونىڭ جارتىسىنا جۋىعى تولەنىپ, مەملەكەتتىك قازىناعا تۇسكەن. جالپى, جىل باسىنان بەرى تابيعي مونوپوليالار سالاسىنداعى زاڭنامانى بۇزعانى ءۇشىن مونوپوليستەرگە قاتىستى 412 قاۋلى شىعارىلعان.
– ازاماتتىق ىستەردىڭ جالپى سانى 267-ءنى قۇرادى. ونىڭ 77 پايىزى كوميتەتتىڭ پايداسىنا شەشىلدى. زاڭدى جانە جەكە تۇلعالاردان كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەردى قاراۋ اياسىندا مونوپوليستەرگە قاتىستى جوسپاردان تىس 66 تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. 42 جاعدايدا بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى. تيىسىنشە, ولار اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. وتىنىشتەردى تالداۋ بويىنشا زاڭنامانى بۇزۋ تۋرالى 319 ۇيعارىم شىعارىلدى. ونىڭ 213-ءى ورىندالدى, – دەدى كوميتەت توراعاسى.
بۇل رەتتە, قىزمەت كورسەتۋشى كومپانيالار ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىراتىنى بەلگىلى. كوميتەت ولاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. سۋبەكت ءتاريفتى العان سوڭ جاڭعىرتۋ جانە دامىتۋ بويىنشا بەلگىلى ءبىر مىندەتتەمەلەردى ورىنداماعان جاعدايدا تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ كوميتەتى وتەمدىك تاريف ەنگىزە الادى. ياعني يگەرىلمەگەن قاراجاتتى تۇتىنۋشىلارعا قايتارۋى كەرەك بولادى.
– بىلتىرعى سۋبەكتىلەردىڭ تاريفتىك سمەتالارى مەن ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالارىنىڭ ورىندالۋىنا تالداۋ جۇرگىزىلدى. ناتيجەسىندە, كەيبىر مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالماعانى انىقتالدى. وسىعان بايلانىستى بۇگىندە رەسپۋبليكا بويىنشا 12,4 ملرد تەڭگەگە 300-دەن استام سۋبەكتىگە ۋاقىتشا وتەمدىك تاريفتەر بەكىتىلدى. ونىڭ ىشىندە تاريفتىك سمەتانى ورىنداماعانى ءۇشىن – 9,08 ملرد تەڭگە, ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالاردى ورىنداماعانى ءۇشىن 3,34 ملرد تەڭگە بەلگىلەندى. ءوز كەزەگىندە بۇل 12 ايماقتاعى تاريفتەردىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتتى, – دەدى اسان دارباەۆ.
سونداي-اق جىلۋ بەرۋ كەزەڭىندەگى سىرتقى اۋانىڭ ناقتى تەمپەراتۋراسىن ەسكەرە وتىرىپ, جىل سايىن ارتىق تولەنگەن اقشا قايتارىلادى. وتكەن جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تۇتىنۋشىلارعا 737 ملن تەڭگەگە جۋىق قارجى قايتارىلعان.
