قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ۇلتتىق ساياساتتا جانە ەتنوسارالىق قاتىناستا قوزعاۋشى كۇشكە اينالعان. وسىدان ەكى جىل بۇرىن استانا قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسياعا قاتىسقانىمدا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ارقاسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ىرگەسى مىقتاپ قالانعانىن رەسەيلىك ءارىپتەستەرىم باسا ايتقان ەدى. بىلە بىلسەك, بۇل قۋانا قۇپتارلىق جايت ەمەس پە؟! وسىدان ەكى جىل بۇرىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسە ۇيىمداستىرعان «باق-تاردا ەتنوسارالىق تولەرانتتىلىقتى بەكىتۋ» اتتى حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسياعا قاتىسقانىمدا تانىمال عالىم, رەسەي حالىقتارى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ توراعاسى رامازان ابدۋلاتيپوۆ وسىناۋ عالامات ينستيتۋت ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ارقاسىندا قوعامدىق كۇشتى بىرىكتىرەتىن قۋاتتى فاكتورعا اينالعانىن باسا ايتقان ەدى. بىلە بىلسەك, وسىنىڭ بارلىعى ەلىمىزدەگى 140-تان استام ۇلت وكىلدەرىنىڭ تاتۋلىعى, دوستىعى ءارى ەتنوستار اراسىنداعى ىنتىماقتىڭ ناقتى دالەلى.
وزگەلەرگە ۇلگى بولا الامىز
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ۇلتتىق ساياساتتا جانە ەتنوسارالىق قاتىناستا قوزعاۋشى كۇشكە اينالعان. وسىدان ەكى جىل بۇرىن استانا قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسياعا قاتىسقانىمدا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ارقاسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ىرگەسى مىقتاپ قالانعانىن رەسەيلىك ءارىپتەستەرىم باسا ايتقان ەدى. بىلە بىلسەك, بۇل قۋانا قۇپتارلىق جايت ەمەس پە؟! وسىدان ەكى جىل بۇرىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسە ۇيىمداستىرعان «باق-تاردا ەتنوسارالىق تولەرانتتىلىقتى بەكىتۋ» اتتى حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسياعا قاتىسقانىمدا تانىمال عالىم, رەسەي حالىقتارى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ توراعاسى رامازان ابدۋلاتيپوۆ وسىناۋ عالامات ينستيتۋت ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ارقاسىندا قوعامدىق كۇشتى بىرىكتىرەتىن قۋاتتى فاكتورعا اينالعانىن باسا ايتقان ەدى. بىلە بىلسەك, وسىنىڭ بارلىعى ەلىمىزدەگى 140-تان استام ۇلت وكىلدەرىنىڭ تاتۋلىعى, دوستىعى ءارى ەتنوستار اراسىنداعى ىنتىماقتىڭ ناقتى دالەلى.
قازاقتا: «ىرىس الدى – ىنتىماق» دەگەن اتالى ءسوز بار. ءوز باسىم قايدا جۇرسەم دە وسىناۋ ۇلاعاتتى ايتىپ ءارى ءىس جۇزىنە اسىرۋعا سەبەپشى بولاتىنىم بار. ول دەگەنىمىز, كەزىندە تاعدىردىڭ جازۋىمەن اتا-بابالارىمىز قاسيەتتى قازاق جەرىنە كەلىپ, دارقان حالىقپەن ءتىل تابىسىپ, ۇرپاق ساباقتاستىعىن جالعاۋعا مۇمكىندىك الدى ما, مىنە, سونى كەيىنگى لەككە اركەز ايتىپ, ەڭ باستىسى – تاتۋلىقتىڭ, ىنتىماقتىڭ نە ەكەندىگىن كورسەتە ءبىلۋدىڭ ءبىر پارىز ەكەنىن ءتۇيسىنۋ. قۇدايعا شۇكىر بۇل رەتتە وزگەلەرگە ۇلگى بولا الامىز. بۇل رەتتە 16 جىلدىق تاريحىندا ۇلتتىق ساياسات قۇرىلىمىندا اقىلدىڭ كەنى ءھام ورتالىعىنا اينالا بىلگەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ورنى بولەك. قاشاندا قادىر تۇتىپ, ماقتانىشپەن ايتۋعا لايىق. بىرلىگىمىزدىڭ جاراسىپ, دوستىعىمىزدىڭ ارتىپ, ەتنوستار اراسىنداعى ىنتىماقتىڭ نىعايعان ۇستىنە نىعايا تۇسۋىنە بۇل قۇرىلىمنىڭ قوسىپ وتىرعان ۇلەسى زور.
اتساليم يديگوۆ,
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى, پرەزيدەنت سىيلىعىنىڭ
لاۋرەاتى, الماتى وبلىستىق «وگني الاتاۋ» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى.
تالدىقورعان.
كيەلى مەكەنىم
مەن – سانالى عۇمىرىمنىڭ 45 جىلىن ونەرگە ارناعان جانمىن. الماتى كونسەرۆاتورياسىن بىتىرگەن سوڭ قالالىق مۋزىكالىق ۋچيليششەدە كوپ جىل ۇستازدىق ەتتىم. وركەسترلىك ءبولىمنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولدىم. ەلىمىزدىڭ ايگىلى كومپوزيتورى ەۆگەني برۋسيلوۆسكيدەن ءدارىس العانىمدى ماقتان ەتەمىن. ونەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىم مەن قۇمارلىعىمنىڭ ارقاسىندا ۇرلەمەلى, سيمفونيالىق جانە ايەلدەردىڭ ۇرلەمەلى وركەسترلەرىن قۇردىم. ولاردىڭ قۇرامىندا ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى بار. ءبارىمىز بىرگە تۋعان باۋىردايمىز. ارامىزدا كەلىسپەۋشىلىك, دۇردارازدىق بولعان ەمەس. قازاقستانداي قاسيەتتى مەكەنىمىزدى قيعىمىز جوق. كەيىنگى ۇرپاقتارىمىز دا قاستەرلى ولكەدە ءومىر ءسۇرىپ, تۋعان جەردە ەڭبەك ەتكەندى, ءوز ەلىنىڭ ابىرويلى ازاماتى اتانعاندى بارىنەن بيىك قويادى. مۇنىڭ ءبارى ۇلتتاردىڭ ەتنوسارالىق كەلىسىمى مەن تەڭدىگىنە نەگىزدەلگەن ەلباسىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىنىڭ ارقاسى ەكەنىن جاقسى تۇسىنەمىز.
جولداۋدا جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزمگە ەرەكشە باسىمدىق بەرىلىپ, كوپۇلتتى جانە كوپكونفەسسيالى قوعامىمىز تابىسىنىڭ نەگىزى رەتىندە العا تارتىلدى. دەمەك, ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك بارىمىزگە جۇكتەلەدى دەگەن ءسوز. بارشا قازاقستاندىقتار ءوزارا دوستىقتا ءومىر ءسۇرۋدى قاشاندا باستى مۇرات تۇتارى انىق.
بۇگىندە قۇرمەتتى ەڭبەك دەمالىسىندا جۇرسەم دە شىعارماشىلىقتان قول ۇزگەن ەمەسپىن. قازاق ۇلتىنا قاتىستى ساز فولكلورى ۇلگىلەرىن جيناۋمەن دە اينالىسامىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى يۆان ميششەنكو جەتەكشىلىك ەتەتىن ارداگەرلەردىڭ قالالىق ۇلتتىق حورىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى رەتىندە شيرەك عاسىرعا جۋىق قازاق اندەرىن شىرقاپ كەلەمىن. “ون التى قىزدى» اۋەلەتكەندە ءان ورىنداۋ مانەرىمە كەيدە قازاقتاردىڭ وزدەرى تاڭعالادى. جاستايىمنان قازاق بالالارىمەن ق ۇلىن-تايداي تەبىسىپ ءبىرگە وسكەندىكتەن, سالت-ءداستۇرلەرىن, ادەت-عۇرىپتارىن جەتىك بىلەمىن. 100-دەن استام ونەرپاز شاكىرت تاربيەلەپ شىعاردىم. ولار استانا, ومبى جانە نوۆوسىبىر قالالارىنىڭ ونەر ۇجىمدارىندا قىزمەت ەتەدى. بۇگىندە پەتروپاۆل قالاسىنداعى جوعارى اسكەري ينستيتۋتتىڭ جانە ىشكى ىستەر ءاسكەري ءبولىمىنىڭ ۇرلەمەلى وركەسترلەرىندە وينايتىن وركەسترانتتاردىڭ ءبارى مەنەن ءتالىم العان.
پولياك ساياحاتشىسى ايتسا ايتقانداي: قازاق دالاسى ماعان دا ءان سالىپ تۇرعانداي كورىنەدى. قاسيەتتى دە كيەلى مەكەنىمدى ەشنارسەگە تەڭەستىرمەيمىن, ءار تاسى, ءار توبەسى مەن ءۇشىن وتە ىستىق.
سايداش عايسين, پەتروپاۆل قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى,
«دوسلىك» تاتار-باشقۇرت قوعامىنىڭ مۇشەسى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
بىرلىگىمىز بەرىك, تاتۋلىعىمىز تۇراقتى
قازاق جەرى – تالاي ۇلتقا دوستىق قۇشاعىن اشقان قۇت مەكەن. بولگارلار وسىناۋ حالقى جومارت دارقان دالادا عاسىردان استام ۋاقىت قويان-قولتىق ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى. 1997 جىلى بولگار ۇلتتىق-مادەني ورتالىعى قۇرىلدى, بۇگىندە ول اقتوبە وبلىستىق «ۆيارا» بولگار ەتنومادەني بىرلەستىگى دەپ اتالادى. ەلباسى كوپۇلتتى ەلىمىزدەگى باستى بايلىق ۇلتتار مەن ۇلىستار اراسىنداعى بىرلىك پەن دوستىقتان تامىر تارتاتىنىن ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ ءوزىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا «ەلىمىزدىڭ دامۋىنا بارشا ۇلت پەن ۇلىس وكىلدەرى بىرگە ۇلەس قوستى. ەندەشە, تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ ازاماتتارىن الالاۋعا, باۋىرلاستىعىن بۇزۋعا ەشكىمنىڭ حاقىسى جوق. بارلىق ۇلت وكىلدەرىمەن ءتىل تابىسىپ, تاتۋ-ءتاتتى, بەيبىتشىلىك جاعدايدا ءومىر ءسۇرۋ – بارشا قازاقتىڭ قاعيداسى بولۋى شارت», دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن. بۇل ەلىمىزدەگى بارشا حالىقتىڭ قامىن ويلاۋ, بەيبىت ءومىرىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ كەپىلى ىسپەتتى ويىمىزدا قالدى.
توزىمدىلىك قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق قۇندىلىعى دەسە دە بولعانداي. ەل-جۇرت, جەتى اتانى ءبىلۋ, قوناقجايلىلىق, اينالاسىنداعىلارعا اسارلاپ كومەكتەسۋ, سىيلاستىق پەن سابىرلىلىق قازاقتىڭ قانىنا ءبىتكەن قاسيەتتەر ەكەنىن ومىردە كورىپ ءجۇرمىز. وسىنداي ىزگىلىكتەردىڭ ارقاسىندا ورتاق ءۇيىمىز – قازاقستاندا بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىق قالىپتاسىپ وتىر. بۇعان بىزدە ءوز حال-قادىرىمىزشە ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانىمىزدى ماقتانىش تۇتامىز.
ەلىمىز ءۇشىن كۇردەلىلەۋ بولعان توقسانىنشى جىلدارى پرەزيدەنت قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى سىندى بىرەگەي ينستيتۋت قۇرىپ, ءار ۇلت, ءار ۇلىستىڭ ەل ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنىن ايقىن اڭعارتتى.تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى ۇلتتاردىڭ سالت-ءداستۇرىن, ادەت-عۇرپىن جانە ءتىلى مەن مادەنيەتىن ساقتاۋعا جانە دامىتۋعا ايرىقشا كوڭىل بولىنگەنىن ايتۋ ورىندى. مىنە, وسىنداي قامقورلىقتى كورىپ وتىرعان ۇلتتاردىڭ ءبىرى – بولگارلار.
ەلباسى بارلىق ۇلتتاردى ۇيىستىراتىن قازاق ءتىلى ەكەنىن ۇدايى ايتىپ كەلەدى. مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋ, جاستاردىڭ قازاق ءتىلىن وقىپ-ۇيرەنۋگە قۇلشىنىسى شىنايى وتانشىلدىق سەزىمنىڭ بەلگىسى. ەگەر سەن ءتىل بىلسەڭ, ەلىڭنىڭ تاريحىن جانە مادەنيەتىن بىلەسىڭ.
گۇلدەنگەن جانە وركەندەگەن قازاقستان – ءبىزدىڭ جارقىن بولاشاعىمىز. ەلىمىزدەگى ۇلتارالىق بىرلىكتىڭ قازاقستاندىق مودەلىن بۇۇ مەن ەقىۇ دا تانىدى. ۇلتارالىق ءتوزىمدىلىك الىس جانە جاقىن شەتەل ءۇشىن قازاقستاندىق برەند رەتىندە قابىلدانعانى دا شىندىق.
بولگارلار قازاقتارمەن ءجۇز جىلدان استام بىرگە تۇرىپ, تامىرىن تەرەڭگە جايدى. وبلىستا 1 مىڭعا جۋىق بولگارلار بار. سونىڭ 500-دەن استامى العا اۋدانى بولگاركا اۋىلىندا تۇرادى. بۇل اۋىلدا قازاقشا بىلمەيتىن بولگاردى كەزدەستىرمەيسىڭ, بارلىعى بىلەدى. قىز الىسىپ, قىز بەرىسىپ, قۇدا-جەگجات بولىپ كەتكەندەرى قانشاما. ءبىز دە قازاق كورشىلەرىمىز سياقتى سوعىم سويىپ, سىباعالاسىپ جاتامىز.
وبلىستا ەتنومادەني ءبىرلەستىكتەردىڭ دامۋىنا جاقسى جاعداي جاسالىپ وتىر. ولار «دوستىق» ۇيىندە ورنالاسقان. مۇندا ءار ۇلتتىڭ ءوزىنىڭ ءتىلىن, تاريحىن وقىپ-ۇيرەنۋىنە, سالت-ءداستۇرىن ساقتاۋعا, جاستارعا ۇيرەتۋگە مۇمكىندىك جاسالعان. جىل سايىن وبلىس اكىمى ەتنومادەني بىرلەستىكتەرگە قارجىلاي گرانت ءبولىپ تۇرادى. ءبىزدىڭ «ۆيارا» بي ءانسامبلىمىزدىڭ ونەرىن وبلىس تانيدى. انسامبل بيشىلەرى قانداي بولماسىن مادەني شارانى اجارلاي تۇسەدى.
ەلباسى «قازاقستان -2050» ستراتەگياسىندا قازاقستان ءبىزدىڭ قاسيەتتى مەكەنىمىز ەكەنىن, كەيىنگى ۇرپاقتىڭ وسىناۋ قاستەرلى ولكەدە ءومىر ءسۇرىپ, وركەن جاياتىنىن جادىمىزدا جاڭعىرتتى. قاي حالىقتىڭ دا ۇرپاعى ءۇشىن ءومىر سۇرەتىنى بەلگىلى. قازاقستاندا تۇراتىن قاي ۇلتتىڭ وكىلىنە دە ەرتەڭى ءۇشىن, ۇرپاعىنىڭ كەلەشەگى ءۇشىن الاڭداۋشىلىقتىڭ بولمايتىنىنا وسى « 2050» ستراتەگياسى كەپىلدىك قۇجات دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. ءبىز وسىنداي بىرلىگى جاراسقان ەلدە تۋىپ, وسكەنىمىزدى ماقتانىش تۇتامىز, كەيىنگىلەرگە ونەگە رەتىندە ايتىپ جۇرەمىز. قازاقستاننىڭ بۇگىنى دە, بولاشاعى دا مۇنداي قۇرمەتكە لايىق بولا بەرەتىنىنە سەنىم مول.
اناستاسيا پودوليانوۆا,
اقتوبە وبلىستىق «ۆيارا» بولگار ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى.
اقتوبە.
الدا بولۋ – اسىل قاسيەت
مەن شالعاي اۋدانداعى مەكتەپتە تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ 40 جىلدان استام قىزمەت اتقاردىم. وسىناۋ ۇزاق مەرزىمدى جۇمىسىمنىڭ ءمانى ءوزىم ارمانداعان ءۇمىتىمنىڭ جەمىسىن ەل تاۋەلسىزدىگىمەن بايلانىستىرامىن. ءويتكەنى, قازاقستاننىڭ تاعىلىمدى تاريحى, جاسامپاز ەڭبەگى, جاراستى تىرشىلىگى بۇگىنگى ۇلىق كۇندەرىمىزگە جەتكىزىپ وتىر. ال, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تىرەگى رەتىندە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ن.ءا.نازارباەۆ قالىڭ ەلىمىزدىڭ قارىم-قۋاتىن جەر-جاھانعا دالەلدەپ, الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ الدىڭعى ساپىنا باستادى. بۇل – ماقساتى بەرىك حالىقتىڭ ۇستانىمى. سوندىقتان, ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسقان وقۋشىلارىما بەرگەن دارىستەرىمنىڭ, قۇلاقتارىنا قۇيعان اقىل-كەڭەستەرىمنىڭ اقتالعانىنا قۋانامىن.
قازاقستاننىڭ ءتالىم تاجىريبەسى الدا بولۋدى ماقسات ەتكەن حالىقتىڭ مۇراتىنا جەتەتىندىگىن ايعاقتايدى. وسى اقيقاتتىڭ بارلىعى پرەزيدەنتتىڭ جىگەرلى جولداۋلارىنىڭ ارقايسىسىندا كورىنىس تاپقان. اسىرەسە, بۇگىنگى كۇننىڭ عانا ەمەس, بولاشاقتىڭ تورىنەن ءۇن قاتاتىن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ ماڭىزى وراسان. تەمىرقازىق نىسانا – قالىپتاسقان مەملەكەتىمىزدى بارىنشا دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسۋ. ءبىز بۇعان سەنەمىز. بىراق, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ايتقانداي, بارلىق سالادا جاڭاشا جۇمىس جاساۋ كەرەك.
ارا-تۇرا ءوزىمنىڭ اسىل مەكتەبىمە بارىپ جۇرگەندە بايقاعانىم, بۇگىنگى ۇستازداردىڭ بەتبۇرىسى بەكەم ەكەندىگى. مەكتەبىمىز دە پرەزيدەنتتىك ءبىلىم ۇيالارى ۇلگىسىندە جاڭادان سالىنعان. ەندىگى مىندەت – دايىندىقتىڭ جاڭا ساپاعا كوشۋى, وقىتۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ الەمدىك دەڭگەيگە شىعۋى مەن عىلىمنىڭ يننوۆاتسيالىق پروتسەستەرگە قوسىلۋى بولىپ تابىلادى. بوكستان جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم چەمپيونىن تاربيەلەگەن ءبىزدىڭ اۋىل مۇنداي ىستەرگە قابىلەتتى دەپ سانايمىن. بيزنەس قۇرىلىمدارىنىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى اۋىل تىرشىلىگىنە سىلكىنىس اكەلگەنىن دە قاناعاتپەن اتاۋعا بولادى. اۋدانداعى بارلىق مەكتەپتەر جەرگىلىكتى شارۋاشىلىق نىساندارىنىڭ قامقورلىعىندا. وسىعان بايلانىستى كاسىپتىك مەكتەپتەردىڭ ەڭسەسى كوتەرىلىپ, جاستاردىڭ جۇمىس ىزدەپ شاپقىلاۋى ازايدى, اۋىلدارىمىز اجارلانىپ قالدى.
مەنى قازاق ەلىنىڭ باۋىرمالدىعى ۇنەمى العا باستاپ كەلەدى. ۆلاديۆوستوكتان جەر اۋدارىلعانىمىزدا 10 جاستا عانا ەدىم. اكەمدى كورمەدىم, انام ءتورت كۇننەن كەيىن قايتىس بولعان ەكەن. ناعاشى اتا-اجەمنىڭ قولىندا جاقسى ەلدى مەكەنىندە ءوسىپ, تاربيەلەندىم. ەل ىشىندە جەتىمدىك كورمەي, جوعارى ءبىلىم دە الدىم. مەكتەپ ديرەكتورى, اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ تا ىستەدىم. بالالارىم دا ءوزىم جۇمىس ىستەگەن جاقسى ورتا مەكتەبىنىڭ مۇعالىمدەرى. نەمەرەم كاتيا ديسسەرتاتسيالىق جۇمىسىمەن سەۋلدە ەكى رەت تالىمدەمەدەن ءوتتى. ەشقاشان ەڭبەگىمدى بۇلداعان ەمەسپىن. سوعان قاراماستان, قازاقستاننىڭ, رەسەيدىڭ, بەلورۋسسيانىڭ ۇزدىك ادامدارى حالىقارالىق ەنتسيكلوپەديالارىنا اتىمنىڭ جازىلعانى بار. مۇنىڭ بارلىعى جاسامپازدىق ۇياسى سانالاتىن قازاقستانىمىزدىڭ, ونىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ بەدەلى دەپ بىلەمىن.
سەرگەي حۆان,
ارداگەر ۇستاز.
اقمولا وبلىسى,
جاقسى اۋدانى.
وتانشىلدىق – تاربيە وزەگى
مەملەكەت باسشىسى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن قايتالاپ وقىعان سايىن جاڭا قىرلارى اشىلا بەرەدى. مۇندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ەلدى ودان ءارى دامىتۋدىڭ اسا ماڭىزدى ستراتەگيالىق ماقساتتارىن وتە ءدال ايقىن كورسەتىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە ونى ىسكە اسىرۋ جولدارى مەن تەتىكتەرىن بەلگىلەپ بەردى. ايتالىق, ەلىمىزدىڭ بولاشاعى قانداي بولماق دەگەن ءبىر عانا ساۋالعا قىسقاشا قانداي جاۋاپ قايتارۋعا بولار ەدى. پرەزيدەنتتىڭ ءوزىنىڭ سوزىمەن تۇيىندەسەك: «بۇل بالالارىمىز بەن بۇگىنگى ۇرپاعىمىزدى قالاي تاربيەلەۋىمىزگە تىكەلەي بايلانىستى».
ءدال وسى ماسەلەگە ەلباسىمىز ۇلكەن ماڭىز بەرىپ وتىرعانى تەكتەن-تەك ەمەس. ءارى وسى وي-پىكىرىمىزگە پرەزيدەنتتىڭ رەسپۋبليكانىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى ۇيىمدارعا «ولكەتانۋ» وقىتۋ كۋرسىن ەنگىزۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەنى ايقىن دالەل. جوعارىدا ايتىلعانداي, پاتريوتيزم مەن ازاماتتىققا باۋلۋ جالاڭ تۇسىنىكپەن جاسالمايدى. بۇعان سان ءتۇرلى تاسىلدەر مەن ۇلگىلەر شوعىرى قولدانىلعاندا عانا ءتيىستى ناتيجە بەرە الادى.
سونىڭ ىشىندە تۋريستىك-ولكەتانۋ قىزمەتى مەيلىنشە امبەباپ, ءتيىمدى قۇرالداردىڭ ءبىرى بولا الاتىنى حاق. بۇل تۇرعىدا تەك ءوز ەلىمىزدىڭ ىشىندەگى مىسالدارمەن شەكتەلمەي, كورشى ەلدەردىڭ نە ىستەپ, نە قويىپ جاتقاندارىنا دەن قويعاننىڭ ارتىقشىلىعى بولماسا كەرەك. ايتالىق, الداعى 2014 جىل تمد ەلدەرىندە تۋريزم جىلى بولىپ بەلگىلەنۋ دەرەگى دە اتالعان ماسەلەنىڭ وزەكتى دە, سالماقتى ەكەنىن اڭعارتادى.
وسىنداي كەلەشەك ۇرپاق تاربيەسى ءۇشىن اسا قاجەتتى قىزمەت ءتۇرى بويىنشا ورال وڭىرىندە مول تاجىريبە جيناقتالدى. اتاپ ايتقاندا, وبلىستا رەسپۋبليكامىزدا بالاماسى جوق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ءتۋريزمى جۇيەسى قۇرىلدى. بۇل ۇلكەن قۇرىلىم ورال قالاسى مەن وبلىستاعى ون ەكى اۋداندى تۇگەل قامتيدى. وسى ارقىلى جىل سايىن ءارتۇرلى سايىستار مەن جارىستار, تۋرنيرلەر, جورىقتار مەن فەستيۆالدەر جۇيەلى تۇردە وتكىزىلىپ تۇرادى. بۇدان باسقا دا تۋريستىك-ولكەتانۋ قىزمەتىنىڭ سان-سالالى تارماقتارى كەڭىنەن ءورىس الىپ كەلەدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك ءماسەلە, بۇل كەشەندىك ءىس-شارالاردىڭ اۋقىمى ءبىر عانا اقجايىق ايماعىمەن شەكتەلمەيدى. بۇعان كورشىلەس وبلىستار مەن رەسەيدەگى مەكتەپ وقۋشىلارى دا قاتىسىپ ءجۇر.
بۇعان قوسا ايتارىم, مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىن دا جاڭا تەتىكتەر ارقىلى جۇرگىزۋدى تالاپ ەتەدى. بۇل ورايدا پاتريوتتىق تاربيە مەن تۋريستىك-ولكەتانۋ قىزمەتىنە جاڭاشا سەرپىن بەرىلسە بۇدان تەك ءبارىمىز دە ۇتار ەدىك. وسى ماقساتتا ءبىز ەلىمىزدە تۇتاس ءبىر تۇجىرىمدامانىڭ جاسالۋى ارتىقتىق ەتپەيدى, ءتىپتى بۇگىنگى كۇننىڭ قاجەتتىلىگى دەپ سانايمىز. وسى ارقىلى قازاقستاندىق مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ «مەنىڭ وتانىم – قازاقستان» اتتى رەسپۋبليكالىق تۋريستىك-ولكەتانۋ ەكسپەديتسياسىنىڭ قىزمەتىن جاڭا ساپالىق دەڭگەي مەن بيىككە كوتەرۋگە بولادى عوي دەپ ەسەپتەيمىز.
ۆيكتور فومين,
باتىس قازاقستان وبلىستىق بالالار
مەن جاسوسپىرىمدەر ءتۋريزمى جانە ەكولوگيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى,
پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.
ورال.
ايالى الاقاننىڭ جىلۋىن سەزىنەمىز
لوندون وليمپياداسىندا قازاقستاندىق سپورتشىلار جالپى-كوماندالىق ەسەپتە 12-ورىندى يەلەندى. سپورتتىڭ ءار ءتۇرى بويىنشا قازاقستان تۋىنىڭ استىندا ونەر كورسەتكەن ءتۇرلى ۇلت پەن ۇلىستىڭ وكىلدەرى بولدى. بۇدان ءبىز ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىق پەن ەتنوسارالىق تاتۋلىقتىڭ بەلگىسىن كورگەندەي بولدىق. «ءبىزدىڭ بۇل باعىتتاعى باستى ماقساتىمىز قاراپايىم جانە تۇسىنىكتى: ءبىز قوعامدىق كەلىسىمدى ساقتاۋعا جانە نىعايتۋعا ءتيىسپىز. بۇل – ءبىزدىڭ مەملەكەت رەتىندە, قوعام رەتىندە, ۇلت رەتىندە ءومىر ءسۇرۋىمىزدىڭ اينىماس شارتى. قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ ىرگەتاسى – بارلىق ازاماتتاردىڭ تەڭ قۇقىلى جانە ولاردىڭ وتان نامىسى الدىنداعى جالپى جاۋاپكەرشىلىگى بولىپ سانالادى», دەدى ەلباسى ءوز جولداۋىندا. ال ءبىزدىڭ كوپۇلتتى قۇرامامىز ەلباسى ايتقان كوشەلى ءسوزدىڭ ۇدەسىنەن شىقتى.
ءبىز قازاقستاندى ءوزىمىزدىڭ وتانىمىز سانايمىز. سەبەبى, قيىن-قىستاۋ زاماندا قولىنداعى جارتى نانىن ءبولىپ بەرىپ, ەڭسەمىزدى تىكتەپ, اياعىمىزدان تىك تۇرىپ كەتۋىمىزگە كومەكتەستى. بۇدان باسقا ءوزىمىزدىڭ سالتىمىزدى, ادەت-عۇرپىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى ساقتاۋعا, دامىتۋعا ۇلكەن كومەك كورسەتىپ وتىر. ەلباسى: «مەملەكەتتە ءبارى تەڭ بولۋعا ءتيىس. ەتنوستىق نەمەسە باسقا دا بەلگىلەر بويىنشا جاقسى نە جامان دەگەن بولمايدى», دەپ ەرەكشە اتاپ وتكەن ەدى. مۇنى ءبىز قازاق حالقىنىڭ, پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ زور جاناشىرلىعى رەتىندە قابىلدايمىز. ال ءوز كەزەگىمىزدە ءبىز قازاقستان مەملەكەتىنە ادال قىزمەت ەتىپ, تۋعان وتانىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە بار كۇش-قايراتىمىزدى جۇمسايمىز دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىز.
يۋريكيم,
قازاقستان كورەيلەرى قاۋىمداستىعى
قىزىلوردا وبلىستىق فيليالى
توراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
