«كەلىنشەك الىپ بەرەم» – دەيتىن انام,
«قايتەسىڭ؟» – دەپ سۇراسام «مۇنىڭ ءبارىن».
ارمانداۋمەن وتكەرىپ تاڭدى كىلەڭ,
ءبىر قيال كوكىرەگىمدە جاندى بىلەم.
«كەلىنشەك الۋ ءۇشىن» – دەپ ويلادىم,
ورنەكتى سىرماق كەرەك الدىمەنەن.
ءبارى دە ساقتالىپتى ەستە بەرىك,
سىرماقتار تىگىلگەن سوڭ كەستەلەنىپ:
«كورشىنىڭ كەنجە قىزىن الىپ بەر» – دەپ,
قيعىلىق سالدىم ءبىر كۇن كەشكە كەلىپ.
شاعىم ول ويلامايتىن تەرەڭدەي تىم,
قايعىنىڭ سەزىنبەگەن كەرەڭ كەيپىن.
ۇيىنە بارسام ىلعي اكەسى دە,
«قىزىمدى ساعان عانا بەرەم» دەيتىن...
گۇل-بالالىق قۇشاعىن تۇرادى اشىپ,
ەستۋگە شات كۇلكىنى قۇلاق اسىق.
ايتەۋىر جالعان-شىنىن بىلە المادىم,
اناشىم كەلدى ءبىر كۇن قۇدالاسىپ.
قۋانىش ءۇن كوڭىلدى كوتەردى اسقاق,
ەندى ءبارىن كوزىممەن وتەم جاسقاپ.
ءجۇردىم سوسىن سىرتىنان يەمدەنىپ,
اۋىلدا جىگىت تە جوق بوتەن-باستاق.
ەلىتىپ جاستىعىمنىڭ كۇي ىرعاعى
اڭسادىم ارمان جولىن قيىرداعى.
تىگىلىپ قانشا سىرماق بىتسە داعى,
قايتەيىن كورشى قىز دا بۇيىرمادى.
مالدانىپ بەلەڭ بەرگەن جىرعا قىلاڭ,
كەۋدەمدە شەرتىلگەنمەن سىرعالىم ءان.
«ولجاسىز» بارعانىمدا اناشىم-اۋ,
ۇيالام سول قارالا سىرماعىڭنان.
جاقسىلىق قازىمۇرات ۇلى
اۋىلدىڭ بالاسى ەدىم...
اۋىلدىڭ بالاسى ەدىم, اڭعال ەدىم,
تاعدىرىما كوشىرگەم تاڭعى الەمىن.
جۇلدىزدىڭ اققانىنا تىلەك ايتىپ,
ءبىر قىزدىڭ اڭساۋشى ەدىم ارلى ادەبىن.
جانىم ول كەز سەزىمگە جانشىلماعان,
ارمانىم دا بار ەدى تاۋسىلماعان.
تايىم قالدى, مىنىسكە ۇيرەتىلمەي,
قايىڭ قالدى, قابىعى ارشىلماعان.
كولىككە وتىرعان ءسات, بەكەت بارىپ,
كوز الدىمدا تاۋ قالىپ, ەتەك قالىپ.
جۇگەن ۇستاپ جۇگىردىڭ نەسىنە اعا,
جىلقىنى كەتە المادىم جەتەككە الىپ.
جازىلماس جۇرەك دەيتىن ەت شيپامەن,
قالاعا ساپ جىبەردى شەتكى ءۇي سالەم.
سوڭعى رەت بالالىقپەن دۇعا جاساپ,
اتام جاتقان مازارعا بەت سيپاپ ەم.
ۋىسىمدا تۇرعانداي كەي ءتۇن, الەم,
ولەڭ جازسام – ءموپ-ءمولدىر, بەيكۇنالى ەم.
ءنىلدىڭ سۋىن بىلمەيمىن, كورگەنىم جوق,
«كىردىڭ سۋىن باسپاشى», – دەيتىن اجەم.
بىلەمىن جەر – مەكەنىم, كوك – تۇراعىم,
نەسىنە كوپ تومەندەپ, كوپ بۇعامىن.
كىردىڭ سۋىن باسپايمىن دەپ جۇرگەندە,
ءوزىم كىرلەپ كەتكەندەي بوپ تۇرامىن.
نۇرتاس تۇرعانبەك ۇلى
بايگەتورى
بۇل جولى بايگەتورى بايگە المادى,
باقىتتىڭ وسى شىعار اينالعانى.
كومبەگە بۇرىن جەتتى كوز الدىندا,
كولبەڭدەپ كوك تەڭبىل ات قاي-قايداعى.
تورىنىڭ «تاقتان» سولاي تايعانى ما؟
قالدى ەندى بۇل تىرلىكتە قاي ماعىنا؟
«جۇمابايدىڭ جۇيرىگى ەكىنشى العان»,
قۇداي-اي, كىم سەنەدى جايعا مىنا؟!
جارىقتىق جۇمابايدا ەس قالمادى.
تىلەگى ورىندالماي توسقانداعى.
توڭىرەك تۇگەل تانىر تۇلپارىنىڭ,
وسىلاي ۇشقانى ما باستان باعى؟
تىرلىكتە ءتاتتى بولماس سايران سوڭى.
قۋ كوڭىل ۇعار دەيسىڭ قايدان سونى.
سىرتىنان مىڭباي سىنشى كۇرسىنەدى:
«الدىنا قارا سالماس قايران, تورى...»
امال نە وكپە ارتقانمەن وتكەن كۇنگە؟
تورىدان سىرت اينالار جەتكەن كۇنگە.
ايعايشىل, ماراپاتشىل, داۋرىقپا جۇرت,
قارايدى كوزىن ساتىپ كوكتەڭبىلگە.
باياعى ادەتىندەي ەڭ ءبىر ەسكى,
كۇنشىلدەر سوزگە كومىپ كولگىر ەستى:
ء«تور بەرمەس, توپتان وزعىش تورى اتىڭدى,
كوكتەڭبىل كوك شاڭىنا كومدى» دەستى.
حالىقتىڭ تەڭبىلگە اۋىپ بار نازارى,
قورلانعان جانۋاردا جان-مازالى,
نامىسى كوكىرەكتە شەر بوپ تۇنىپ,
اقىرى كوز جاس بولىپ تامدى ازابى.
تورىنىڭ كىم تۇسىنەر ءىشىن تەگى؟
بەلگىسىز جەلىك جۇرتتى ىسىنتەدى.
جىلقىنىڭ ادام قۇساپ جىلاعانىن,
كورگەندەر ءتىلىن بەزەپ مۇسىركەدى.
بۇل كۇيگە تورى ات قالاي شىدار ەندى,
(بۇل قازاق تىلدەپ قۇرتقان قۇلاگەردi!)
سول ءتۇنى ول قوراسىنان قاشىپ شىعىپ,
بەتكە الىپ ۇزاق شاپتى قۇبا بەلدى...
حالىققا داقپىرت دايىن قىرىق كۇنگە,
ءىز-ءتۇزسىز جوققا اينالدى ك ۇلىك مۇلدە.
...تورىنى سودان كەيىن تاپپادى ەشكىم,
كەتتى مە, ءبىرجولاتا ءسىڭىپ تۇنگە؟
بىلمەيمىن...
شەرحان تالاپ