ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, الەمدىك ەكونوميكا مەن ساۋدادا بەلگىسىزدىك ساقتالۋدا. حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان جاڭارتىلعان بولجامدارى بويىنشا الەمدىك ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنىنىڭ تومەندەۋى مينۋس 4,4%-تەن مينۋس 7,6%, الەمدىك ساۋدا — مينۋس 7%-تەن مينۋس 10,6% ارالىعىندا باعالانادى. جاھاندىق ينۆەستيتسيالار بيىلعى ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا 2 ەسەگە تومەندەدى. جەكەلەگەن ەلدەردە قايتا شەكتەۋ شارالارى ەنگىزىلدى.
"بيىلعى 10 ايدا ءوندىرۋشى ەمەس سەكتورلارعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار ۇلعايدى, ناقتى سەكتوردا ءوسىم ساقتالۋدا, قىزمەتتەر سالاسى تۇراقتاندى جانە ەكونوميكانى كرەديتتەۋ ۇلعايۋدا. 10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاۋارلار ءوندىرىسى 1,9%-عا ءوستى. بۇل رەتتە, قىزمەتتەر كولەمى 6,1%-عا قىسقاردى. سونىڭ ناتيجەسىندە جەدەل دەرەكتەر بويىنشا, جالپى ىشكى ءونىم 2,9%-عا تومەندەدى. جىلدىق ينفلياتسيا 7,1%-دى قۇرادى", — دەپ مالىمدەدى ر. دالەنوۆ.
ناقتى سەكتور سالالارىنىڭ كوبى جانە جەكەلەگەن قىزمەت تۇرلەرى جاقسى ءوسىم قارقىنىن كورسەتتى. ولار — قۇرىلىس, اقپارات جانە بايلانىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, وڭدەۋ ونەركاسىبى. سونىمەن بىرگە تومەندەۋ كولىك, ساۋدا, عىلىمي جانە تەحنيكالىق قىزمەت, جىلجىمايتىن م ۇلىكپەن وپەراتسيالار, اكىمشىلىك قىزمەت كورسەتۋ سالالارىندا بايقالدى.
10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بازالىق فاكتورلار – ءوندىرۋشى ەمەس سەكتورلارعا ينۆەستيتسيالار, ەكونوميكانى كرەديتتەۋ, ناقتى سەكتوردىڭ ءوسۋى جانە قىزمەتتەر سالاسىنىڭ تومەندەنۋىنىڭ تۇراقتانۋى بولدى. وسىلايشا, 10 ايدا كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبىن ەسەپكە الماعاندا, ينۆەستيتسيالار 14,7%-عا ءوستى.
"ينۆەستيتسيالاردىڭ ەلەۋلى كولەمى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 30%-عا وسۋمەن 1 472 ملرد تەڭگە, كولىككە 8%-عا وسۋمەن 959 ملرد تەڭگە, وڭدەۋ ونەركاسىبىنە 11%-عا وسۋمەن 661 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنە 20%-عا وسۋمەن 75 ملرد تەڭگە, اۋىل شارۋاشىلىعىنا 8%-عا وسۋمەن 413 ملرد تەڭگە تارتىلدى", — دەپ حابارلادى مينيستر.
ەكونوميكانى كرەديتتەۋ جىل باسىمەن سالىستىرعاندا 3,5%-عا ۇلعايدى. كرەديتتەردىڭ ەڭ كوپ ءوسۋى بايلانىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس سالاسىندا بايقالادى.
شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن كرەديتتەۋ 5,9%-عا ۇلعايدى, بۇل تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەردىڭ جانە جالپى ەكونوميكانى كرەديتتەۋدىڭ وسۋىنەن جوعارى. وڭدەۋ ونەركاسىبى سالالارىندا ءوسىم جەدەلدەدى. فارماتسەۆتيكا 40%-عا دەيىن, جەڭىل ونەركاسىپ 16%-عا دەيىن, ماشينا جاساۋ 17%-عا دەيىن, اۆتوموبيل جاساۋ 54%-عا دەيىن جەدەلدەدى.
"9 ايدا سىرتقى ساۋدا اينالىمى $62,8 ملرد قۇرادى. ەكسپورت $35,3 ملرد, يمپورت $27,5 ملرد قۇرادى. وسىلايشا, ساۋدا تەڭگەرىمىنىڭ وڭ سالدوسى $7,8 ملرد دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتىلدى", — دەدى ر. دالەنوۆ.
وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءوسىم 3,2% دەڭگەيىندە ساقتالۋدا. بۇل رەتتە كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبى 3,1%-عا تومەندەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, ونەركاسىپتىڭ ناقتى كولەم يندەكسى 99,4%-دى قۇرادى. وڭىرلەردىڭ كوبىندە ونەركاسىپتىڭ وسكەنى بايقالادى. ەڭ جوعارى ءوسىمدى قوستاناي, اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان, باتىس قازاقستان وبلىستارى كورسەتتى. وڭدەۋ ونەركاسىبى 3,2%-عا ءوستى.
وڭىرلەر بويىنشا جوعارى ءوسىم قوستاناي, تۇركىستان, اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا بايقالادى. نەگىزگى كاپيتالعا 9,4 ترلن تەڭگە سوماسىندا ينۆەستيتسيالار تارتىلدى. 13 ءوڭىر ءوسىم كورسەتتى. ونىڭ ىشىندە ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەر تۇركىستان وبلىسىندا جانە شىمكەنت قالاسىندا بايقالىپ وتىر. قۇرىلىس سەكتورى سەرپىندى ءوسىم كورسەتىپ وتىر. ورىندالعان جۇمىستاردىڭ كولەمى 10,7%-عا ءوستى. بەلسەندى قۇرىلىس جۇمىستارى تۇركىستان وبلىسىندا جانە شىمكەنت قالاسىندا بايقالادى. 10,7 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 9,7%-عا كوپ. وڭىرلەردە 7 ەكونوميكالىق كورسەتكىش بويىنشا جالپى جاعداي كەلەسىدەي. 5 كورسەتكىش بويىنشا 9 وڭىردە ءوسىم بايقالادى. ولار اقمولا, الماتى, جامبىل, قوستاناي, ماڭعىستاۋ, پاۆلودار, سولتۇستىك-قازاقستان, تۇركىستان وبلىستارى جانە شىمكەنت قالاسى.
سونداي-اق 6 وڭىردە 3-4 كورسەتكىش بويىنشا ءوسىم تىركەلدى. بۇل ورتاشا دەڭگەي. ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالاردى ەسكەرە وتىرىپ, كەلەسى اسپەكتىلەرگە نازار اۋدارۋ قاجەت:
- بيزنەستى جۇرگىزۋ ءۇشىن, اسىرەسە شەكتەۋ شارالارى اسەر ەتكەن سالالاردا راسىمدەر مەن شارتتاردى بارىنشا جەڭىلدەتۋ.
- ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى قولداۋ ءۇشىن اكىمدىكتەر جانىنداعى وڭىرلىك شتابتاردىڭ بيزنەس سۇرانىستارىنا جەدەل دەن قويۋ.
- ەكونوميكانى ەكىنشى دەڭگەيلىك بانكتەر كرەديتتەۋى كەزىندە بيزنەستى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن پايدالانۋدى جانداندىرۋ.
- جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ساپالى ينۆەستيتسيالاردى تارتۋى بويىنشا پرواكتيۆتى جانە ماقساتتى جۇمىس جاساۋ.
- جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى شەڭبەرىندە قۇرىلاتىن جۇمىس ورىندارى بويىنشا مونيتورينگتى كۇشەيتۋ جانە تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ ۇلەسىن ۇلعايتۋ.
- تۇتىنۋ تاۋارلارىنىڭ باعالارىن ەرەكشە باقىلاۋ جانە تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ تەتىكتەرىن پايدالانۋ ارقىلى ماۋسىمدىق اۋىتقۋلارعا جول بەرمەۋ.
