ۇكىمەت • 04 قاراشا، 2020

ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – وزەكتى ماسەلە

35 رەت كورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا جىلىتۋ ماۋسىمى كەزىندە ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى جانە تۇركىستان قالاسىن دامىتۋدىڭ جاڭا باس جوسپارى قارالدى. ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋ.يلين، شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى م.ايتەنوۆ، سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ق.اقساقالوۆ، قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ا.مۇحامبەتوۆ بايانداما جاسادى.

200 مىڭنان اسا ءورت قاۋىپسىزدىگىن بۇزۋ فاكتىسى انىقتالدى

توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋري ءيليننىڭ ايتۋىنشا، ەلدەگى ورىن الاتىن توتەنشە جاعدايلاردىڭ 92%-ى ورتپەن بايلانىستى. جىلۋ بەرۋ كەزەڭ­ىندە جاعداي ۋشىعىپ كەتەدى. ىندەت قاۋپىن ەسكەرە وتىرىپ، بيىل جىلۋ بەرۋ ماۋ­سىمى ادەتتەگىدەن ەرتە باستالدى. «قىركۇيەكتەن باستاپ تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا 1 300-دەن اسا ءورت شىعۋ وقيعاسى بولدى. جامبىل وبلىسىندا – ءتورت، الماتى قالاسىندا – ءۇش، پاۆلودار وبلىسىندا ەكى ادام قازا بولدى. قوستاناي وبلىسىندا، نۇر-سۇلتان قالاسىندا جانە قاراعاندى وبلىسىندا ادامدار ءورت سالدارىنان جاراقات الدى»، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

ادام شىعىنى دا بار: جامبىل وبلىسىندا تۇرعىن ۇيدە شىققان ءورت كەزىندە ەكى بالا، سقو-دا ەكى ادام جانە ەكى جاعدايدا شقو-دا ەكى ادامنان قازا بولدى. ءورتتىڭ ءوسۋ سەبەپتەرى ءورت قاۋىپسىزدىگىنىڭ بۇزىلۋى سالدارىنان، اتاپ ايتقاندا تۇرمىستىق قۇرىلعىلار مەن پەشتەردى پايدالانۋ كەزىندە، سونداي-اق وتتى ابايسىز پايدالانۋ سالدارىنان ورىن الىپ وتىر. «بىلتىرعى تاجىريبەنىڭ نەگىزىندە تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا جوسپارلى تۇردە جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. جىلۋ بەرۋ ماۋسىمى باستالعانعا دەيىن ارالاپ شىققان حالىق اراسىنداعى الەۋمەتتىك وسال توپتاردىڭ 118 مىڭنان اسا تۇرعىن ءۇيى ەسەپكە الىندى. وڭىرلىك اكىمدىكتەر، ىشكى ىستەر ورگاندارى، الەۋمەتتىك قامتۋ، ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ 87 مىڭنان اسا ءۇيدى ارالاپ، 10 مىڭنان اسا ءۇيدىڭ ءورت قاۋىپسىزدىگى قاعيدالارىن بۇزىپ وتىرعانى انىقتالدى، ولار جاو-نىڭ باقىلاۋىنا الىندى»، دەپ ناقتىلادى يۋ.يلين.

سونىمەن قاتار اۆتونومدى جىلىتۋ جۇيەسى بار 550 مىڭنان اسا ءۇي دە تەكسەرىلدى، ونىڭ ىشىندە 140 مىڭنان اسا ۇيدەن 200 مىڭنان اسا ءورت قاۋىپسىزدىگىن بۇزۋ فاكتىسى انىقتالدى. مينيستر اتاپ وتكەندەي، اكىمدىكتەردىڭ قاراجاتى مەن دەمەۋشىلىك كومەكتەردىڭ ەسەبىنەن قاۋىپتى گاز كونتسەنتراتى مەن جانۋ ءونىمىن انىقتايتىن 12 مىڭنان اسا داتچيك ورناتىلدى، وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تاعى 11 مىڭنان اسا داتچيك ورناتۋ جوسپاردا بار.

جىل سايىن تابيعي جانە سۇيىلتىلعان گازبەن ۋلانۋ سالدارىنان 20-دان اسا ادام قازا بولادى، گاز باللون قۇرىلعىلارىنىڭ جارىلۋى سالدارىنان توپتاسقان ادام ءولىمى مەن جاراقاتتانۋ وقيعالارى ورىن الادى. «گاز جانە گازبەن جابدىقتاۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس تۇرمىستىق جانە كوم­مۋ­نالدىق-تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلاردىڭ گاز تۇتىنۋ جۇيەلەرى مەن گاز جابدىعىن قا­ۋىپ­­سىز پايدالانۋ تالاپتارىنىڭ ساقتا­لۋىن باقىلاۋ جاو-عا جۇكتەلگەن. بۇل رەتتە تەك الماتى، نۇر-سۇلتان قالا­لا­­رىنىڭ، قوستاناي جانە اقمولا وبلىس­­تا­رىنىڭ جەرگىلىكتى بيلىك ورىندارى گاز-تەحنيكالىق ينسپەكتسيالارىن قۇر­دى، قالعان وڭىرلەردە فۋنكتسيا تكش بو­لىمشەلەرىنە جۇكتەلگەن. الايدا ولار بۇل جۇمىستى دۇرىس جۇرگىزبەۋدە. «جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىقتى ەسەپكە الا وتىرىپ، 417 جىلۋ-ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋ جانە 4 322 ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنا تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. ونىڭ ىشىندە 47 جەو جانە 565 وقۋ ورنىندا تالاپتى بۇزۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. پاندەمياعا باي­لانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى ەرەكشە باقىلاۋعا الىندى، 1 409 نىسان ەسەپتە تۇر. 2017 جىلدان باستاپ الەۋمەتتىك نىسانداردان اۆتونومدى جىلىتۋ قوندىرعىلارىن شىعارۋ بو­يىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. 387 نىسان بويىنشا اكىمدىكتەردىڭ شەشىمى تالاپ ەتىلەدى»، دەدى يۋ.يلين.

حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا بۇدان باسقا دا جالپى سيپاتتاعى جۇيەلى پروبلەمالار بار. ونىڭ ءبىرىنشىسى – ءورت ءسوندىرۋ بولىمدەرىنىڭ ەلدى مەكەندەردەن قاشىقتىعى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، قىسقى كەزەڭدە جەكە تۇرعىن ۇيدە ورتتەردىڭ شىعۋ قاۋىپ-قاتەرى ارتادى، اۋا رايى جاعدايلارى (كوكتايعاق، قار قۇرساۋلارى، بوراندار جانە ت. ب.) كۇردەلەنەدى، بۇل ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنىڭ كەلۋ ۋاقىتىنا اسەر ەتەدى. «وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ، ءبىزدىڭ بولىمشەلەرىمىز جوق ەلدى مەكەندەردە ءورت ءسوندىرۋ بەكەتتەرىن قۇرۋ ارقىلى ماسەلەنى شەشۋگە تىرىسىپ جاتىرمىز. ءۇش جىل ىشىندە 153 پوست قۇرىلدى. بۇگىنگى تاڭدا ەل بويىنشا ولاردىڭ سانى 396-عا جەتتى. بۇل جالپى حالىق سانى ءبىر ملن-نان اساتىن 1 200-گە جۋىق اۋىلدار مەن كەنتتەردىڭ قورعالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. سوڭعى ءۇش جىلداعى جوسپارلى كورسەتكىشتەر 60%-دان اسپايدى»، دەپ ءتۇسىندىردى يۋ.يلين.

ەكىنشى پروبلەما – ورتكە قارسى سۋمەن جابدىقتاۋدىڭ قاناعاتتانارلىقسىز جاعدايى. ء«ورتتى ءسوندىرۋدىڭ ساتتىلىگى سۋ كوزدەرىنىڭ بولۋىنا بايلانىستى. رەسپۋبليكا بويىنشا 15 مىڭنان اسا ءورت گيدرانتتارى جارامسىز كۇيدە تۇر. بيىل اكىمدىكتەر 2 مىڭنان اسا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. الايدا جىل سايىن سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەلەرىنىڭ توزۋىنا بايلانىستى شامامەن 1 مىڭى ەسەپتەن شىعارىلادى»، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

ءۇشىنشى ماسەلە، قۇرىلىس بارىسىندا نىساندار اراسىنداعى بەلگىلەنگەن الشاقتىقتار ساقتالمايدى، ءورت تەحني­كا­سىنىڭ ءوتۋى ءۇشىن كىرەبەرىستەر ەسكەرىل­مەيدى، بۇل ۇلكەن الاڭداردا ءورتتىڭ پايدا بولۋ قاۋىپ-قاتەرىنە اكەپ سوعادى جانە حالىقتىڭ شاعىمدارىن تۋدىرادى. «مى­سالى تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى 2 جىل بويى ءۇيى مەن ساۋدا كەشەنى اراسىنداعى ورتكە قارسى قاشىقتىقتى بۇزۋ فاكتىسى بويىنشا بىزگە بىرنەشە رەت جۇگىنگەن بولاتىن. وسى جىلدىڭ وتكەن كەزەڭىندە عانا وسىنداي 100-گە جۋىق ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى. كوبىنەسە قۇرىلىس كەزىندە جوبالاردان اۋىتقۋلارعا جول بەرىلەدى، ناتيجەسىندە نىسانداردا جويىلۋى مۇمكىن ەمەس پروبلەمالار تۋىندايدى»، دەپ ءتۇسىندىردى يۋ.يلين.

جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا تالاپتى ورەسكەل بۇزۋ جايى ورىن العان 263 ءىرى نىسان بار. اقپارات ليتسەنزيادان ايىرۋعا دەيىن ءتيىستى شارالار قابىلداۋ ءۇشىن ۋاكىلەتتى ورگانعا (مسقب) جولداندى. «بيىلدان باستاپ يدم-مەن بىرلەسىپ جوبالاۋ ساتىسىندا نورمالاردى ساقتاۋ ماسەلەسى شەشىلدى، ءورت قاۋىپسىزدىگى بو­يىنشا ساراپشىلار ەنگىزىلدى. سونىمەن قاتار قۇرىلىس كەزىندە تەحنيكالىق جانە اۆتورلىق قاداعالاۋ قىزمەتىنە باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەت»، دەدى مينيستر.

ەلدى مەكەندەردى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى – تجم بولىمشەلەرىنىڭ تەحنيكالىق ازىرلىگى. 2018-2020 جىلدارعا ارنالعان ءتيىستى جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ جاراقتاندىرۋ دەڭگەيىن 50%-عا دەيىن جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى.

 

توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسى قاجەت

ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين قورىتىندىلادى. ونىڭ ايتۋىن­شا، بيىلعى 1 قىركۇيەكتەن باستاپ تۇر­عىن ءۇي سەكتورىندا 1 369 ءورت ورىن الدى، بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كە­زەڭى­­مەن سالىستىرعاندا 5،5%-عا تومەن. ءورت جاع­­دايىنىڭ ارتۋى شىمكەنت، الماتى قالالارىندا جانە اقمولا، سولتۇس­تىك قازاقستان، قىزىلوردا وبلىس­تار­ىندا بايقالادى، بۇل كوپ جاعداي­دا ەلەكتر جابدىقتارى مەن پەشپەن جىلىتۋ جۇيەلەرىنىڭ دۇرىس پايدالا­نىلماۋىنا بايلانىستى. «مەملەكەت باسشىسى جاڭا­دان قۇرىلعان توتەنشە جاعدايلار مينيستر­لىگىنىڭ الدىنا ازاماتتىق قورعاۋ ماسەلەلەرىن دامىتۋ جانە جەتىلدىرۋ، ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ، توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ مىن­دەتتەرىن قويدى. الدىن الۋ مەن دەن قويۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋعا باعىت­تالعان شارالار قابىلداۋ قاجەت. ازاماتتار مەن ولاردىڭ مۇلكىن اۆاريالار مەن اپاتتاردان قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ كەرەك»، دەدى ا.مامين.

ۇكىمەت باسشىسى 2018 جىلدان باس­تاپ 2020 جىلعا دەيىن 404 ءورت ءسوندىرۋ ءاۆ­توموبيلىن جانە 19 مىڭ بىرلىك جابدىق ساتىپ الۋ ارقىلى ورتكە قارسى قىزمەتتىڭ جاراق­تاندىرىلۋى ارتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇل جۇمىس ەلوردادا، الماتى جانە شىم­كەنت قالالارىندا، سونداي-اق اتىراۋ مەن قاراعاندى وبلىستارىندا جاقسى جولعا قويىلعان. بۇل رەتتە قوستاناي، ماڭعىستاۋ جانە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى وسى ماقساتتارعا جەتكىلىكتى قاراجات بولگەن جوق. پرەمەر-مينيستر تجم-گە ءورتتىڭ الدىن الۋ بويىنشا جۇ­مىستى ناقتى ۇيلەستىرۋدى، كۇشتەر مەن قۇرالداردىڭ ءورتتى جەدەل سوندىرۋگە دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋدى، اسىرەسە تۇرعىن ءۇي سەكتورى مەن قوعامدىق نىسانداردا بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋدى جانە ءورت قاۋىپسىزدىگىنىڭ جاي-كۇيىن باقى­لاۋدى جالعاستىرۋدى، ءىىم جانە الەۋ­مەتتىك قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسىپ، ءتيىستى رەيدتىك ءىس-شارالاردى جانداندىرۋ­دى تاپسىردى. سونىمەن قاتار ورتكە قارسى قىزمەتىن ماتەريالدىق-تەحني­كالىق جاراقتاندىرۋدىڭ 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىن ازىرلەپ، بەكىتۋدى ءتيىستى ورگاندارعا جۇكتەدى. ال وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىنە الەۋمەتتىك جانە كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىم وبەكتى­لەرىنىڭ ءورت قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەلدى. «الەۋمەتتىك سالا نىساندارىندا ورنالاسقان قازاندىقتاردىڭ جۇمىسىن ەرەكشە باقىلاۋعا الىپ، ولاردى عيماراتتان شىعارۋ ماسەلەسىن جىلدامداتىپ شەشۋ كەرەك. ورتكە قارسى قىزمەت بولىمشەلەرى جوق ەلدى مەكەندەردە ءورت ءسوندىرۋ بەكەتتەرىن قۇرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرعان ءجون»، دەدى ا.مامين.

ۇكىمەت باسشىسى وڭىرلەردىڭ اكىم­دىك­تەرىنە ءبىر اي ىشىندە گاز-تەحنيكالىق ينسپەكتسيا قۇرۋدى جانە «گاز جانە گازبەن جابدىقتاۋ تۋرالى» زاڭىنا سايكەس (نۇر-سۇلتان، الماتى قالالارىندا، اق­مولا جانە قوستاناي وبلىستارىندا جا­سالعان) گاز جابدىعىنا ءتيىستى باقى­لاۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنە وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ، جىلىتۋ ماۋسىمى كەزەڭىندەگى ءورت قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرى بويىنشا حا­لىق­پەن پروفيلاكتيكالىق جۇمىستى كۇ­شەي­تۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرمالار بەرىلدى.

 

تۇرلەنگەن تۇركىستان

سونداي-اق ۇكىمەتتىڭ وسى وتىرىسىندا تۇركىستان قالاسىن دامىتۋدىڭ جاڭا باس جوسپارى قارالدى. بۇل ماسەلە جونىندە تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ءو.شوكەەۆ، يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ق.وسكەنباەۆ بايانداما جاسادى.

ومىرزاق شوكەەۆ قالانىڭ باستاپقى اۋماعى 19 627 گا-دان قالا شەكاراسىنا وزگە­رىستەر ەنگىزۋ ارقىلى 22 370 گا-عا دەيىن ۇلعاياتىنىن ايتتى. قالانىڭ جوباسى نەگىزىنەن كەلەسى فۋنكتسيونالدىق اۋماقتارعا بولىنەدى. باس جوسپار بو­يىنشا قالانىڭ شىعىس باعىتىندا جاڭا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىق ورنالاسادى. ول 1450 گا اۋماقتى قامتيدى. بۇل اۋماقتا تۇرعىندارعا ارناپ ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، مادەني جانە سپورت نىساندارى، حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى، تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى، اكىمشىلىك عيماراتتار كەشەنى، بيزنەس ورتالىقتارى، كومپانيالاردىڭ كەڭسەلەرى، بانكتەر جانە باسقا دا نىسانداردى ورنالاستىرۋ كوزدەلگەن. اكىمنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىندا جوسپارلانعان 14 نىسان تولىق اياقتالىپ، قالا كەلبەتىن ساۋلەتتىك ديزاينمەن تولىقتىردى. 2019 جىلدىڭ باسىندا قالانىڭ تۇرعىن ءۇي قورى 3،8 ملن شارشى مەتردى قۇرادى، ونىڭ باسىم بولىگى ءبىر قاباتتى ءۇي-جاي تۇرىندەگى تۇرعىن ۇيلەر بولدى. 2025 جىلى تۇرعىن ءۇي قورى 6،1 ملن شارشى مەترگە دەيىن جەتەدى.

تۇركىستان قالاسىنىڭ رۋحاني-مادەني ورتالىعىنىڭ جالپى اۋماعى 290 گەكتاردى قۇرايدى. بۇل اۋماقتا ازىرەت سۇلتان قورىق مۇراجايى (88 گا)، كەرۋەن ساراي (22 گا)، تۇڭعىش پرەزيدەنت ساياباعى (38 گا) ءتارىزدى ءىرى جوبالاردىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جەكە سالىمشىلار تاراپىنان 3 بەس جۇلدىزدى قوناقۇي سالىنادى. «بۇگىنگى تاڭدا رۋحاني-مادەني ورتالىقتاعى باس جوسپاردا جوبالانعان 10 نىساننىڭ 6-ۋى تولىق اياقتالدى، قالعان نىساندار وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەدى»، دەدى ءو.شوكەەۆ.

يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ ۇكىمەتتىڭ قاراۋىنا ۇسىنىلعان تۇركىستان قالاسىنىڭ باس جوسپارىنىڭ جوباسى قالانىڭ تۇركى الەمىنىڭ مادەني-رۋحاني ورتالىعى رەتىندە دامۋىن ەسكەرە وتىرىپ، جوسپارلى قۇرىلىسىن كولىكتىك جانە ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالار جۇيەسىمەن، تۋريزم ينفراقۇرىلىمىمەن قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيتىنىن جەتكىزدى. «جوبادا حالىق سانىنىڭ جانە تۋريستەر اعىنىنىڭ ارتاتىنىن ەسكەرە وتىرىپ، 2035 جىلعا دەيىنگى قالانىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ بارلىق نەگىزگى پارامەترلەرى ايقىندالعان»، دەدى ق.وسكەنباەۆ.

 

400 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتىلدى

ماسەلەنى تۇيىندەگەن ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين: «ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاريحي باستاماسى مەن شەشىمىنىڭ ارقاسىندا تۇركى الەمىنىڭ مادەني-رۋحاني استاناسى رەتىندە قاسيەتتى تۇركىستان قالاسىن دامىتۋعا ۇلكەن سەرپىن بەرىلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇركىستاننىڭ دامۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. قازىرگى تاڭدا تۇركىستان قالاسى قازاقستاننىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىنىڭ سيمۆولى مەن ەل ماقتانىشىنا اينالدى»، دەدى.

ۇكىمەت باسشىسى تۇركىستاننىڭ قايتا تۇلەۋىن قامتاماسىز ەتۋ، تاريحي قۇن­دى­لىقتاردى ساقتاي وتىرىپ، ونى ودان ءارى وركەندەتۋ ماقساتىندا 2018 جىل­عى قىركۇيەكتە تۇركىستان قالاسىن دا­مىتۋدىڭ باس جوسپارىنىڭ تۇجىرىم­داماسى ماقۇلدانعانىن اتاپ ءوتتى. قىسقا مەرزىمدە اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. تاريحي-ساۋلەت، اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىقتاردىڭ، كولىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمنىڭ، تۇرعىن ءۇي ايماعىنىڭ قۇرىلىسى قارقىندى تۇردە جۇرگىزىلدى. وبلىس ورتالىعى تۇركىستانعا كوشىرىلگەن كۇننەن باستاپ قالانىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا شامامەن 400 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا باعىتتالدى. جاڭا باس جوسپارعا سايكەس قالا اۋماعى 3 مىڭ گەكتارعا جۋىق ۇلعايدى. حالىق سانى 165 مىڭنان 176 مىڭ ادامعا دەيىن ءوستى. 2025 جىلعا قاراي ول شا­مامەن 250 مىڭ، ال 2035 جىلعا قاراي 350 مىڭ ادام بولادى دەپ بولجانىپ وتىر.

ۇكىمەت باسشىسى تۇركىستاندى دامى­تۋ­دىڭ جاڭا باس جوسپارى بەلسەندى دا­مىپ كەلە جاتقان قالانىڭ بارلىق قاجەت­تى­لىكتەرىن ەسكەرەتىنىن جانە ونىڭ تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءۇشىن تولىق­قاندى جايلى ورتا قۇرۋعا جول اشاتىنىن اتاپ ءوتتى. جوسپار قالانىڭ جانە تۇركىستان وبلىسىنىڭ اتقارۋشى ورگاندارىمەن، سونداي-اق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن كەلىسىلدى. قالا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ بارلىق ەگجەي-تەگجەيلى سحەمالارى ازىرلەندى. پرەمەر-مينيستر بەكىتىلگەن جوسپاردىڭ بارلىق جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋدى تاپسىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىككە تولى سۋرەتتەر

رۋحانيات • بۇگىن، 13:05

كيىكتەردىڭ تولدەۋ كەزەڭى باستالدى

فوتوگالەرەيا • بۇگىن، 12:07

«بارىستىڭ» العاشقى ترانسفەرى

حوككەي • بۇگىن، 08:50

«ءان» بە، «ءۇن» بە؟

رۋحانيات • بۇگىن، 08:36

ۇقساس جاڭالىقتار